PÊNÛS
کوردەکان وعەرەبەکان Ùˆ بریتانیەکان  

2016-10-02

ناوی کتێب: Kurds, Arabs, Britons – The Memoir of Wallace Lyon in Iraq 1918-1944

ناوی کتێبی وەڕگێڕدراو بۆ زمانی عەرەبی: الکورد والعرب والبريطانيون- مذکرات والاس ليون في العراق ١٩١٨-١٩٤٤

ناوی کتێب بە زمانی کوردی: کوردەکان وعەرەبەکان Ùˆ بریتانیەکان – یاداشتەکانی والاس ليۆن Ù„Û• عێراق ١٩١٨-١٩٤٤

نووسەری کتێب: David K. Fieldhouse

وەڕگێرانی بۆ زمانی عەرەبی: عيماد جەميل مزوری

زانیاری دەربارەی کتێبی وەرگێڕدراو بۆ عەرەبی: خانەی سپيرێز بۆ چاپکردن Ùˆ بڵاوکردنەوە – دهۆك، ساڵی ٢٠١٠، ٣٦٨ لاپەڕە.

ئەم کتێبە بریتییە Ù„Û• یاداشتی بڕیاربەدەستێکی بریتانی Wallace Lyon . نزیکەی ٢٦ ساڵ، Ù„Û• دوای جەنگی جیهانیی یەکەمەوە (١٩١٨) تا کۆتاییی جەنگی جیهانیی دووەم (١٩٤٤)ØŒ Ù„Û• هەرێمی کوردستان Ùˆ ناوچەکە ژیاوە. ئەم کاربەدەستە سەربازی Ùˆ کارگێڕییەی ئینگليز، Ù„Û• هەستیارترین سەردەمەکانی كوردستان، کاری بۆ حکوومەتەکەی کردووە. Ù„Û• بنەڕەتدا ئەم یاداشتنامەیەی تەنیا بۆ خودی خۆی Ùˆ خانەوادەکەی نووسیوە، نەیویستووە تاوەکو Ù„Û• ژیاندا ماوە بڵاو بکرێتەوە. دوای تێپەڕبوونی کاتێکی زۆر، Ù„Û• ساڵی ٢٠٠٠، ئەم یاداشتنامانە Ú•ÛŽÚ© خراون Ùˆ Ù„Û• لایەن کەسێکی  پسپۆر Ùˆ خزمی کاربەستە بریتانییەکەوه‌ “David K. Fieldhouse”  بە چاپ  گەیەندراوە.

ئەم کتێبە بە زمانی ئینگلیزی نووسراوە و، Ù„Û• لایەن بەڕێز عیماد جەميل مزوری – خاوەنی ماستەر Ù„Û• بواری زانستە سیاسییەکان Ù„Û• ئەمریکا-  ÙˆÛ•Ø±Ú¯ÛŽÚ•Ø¯Ø±Ø§ÙˆÛ•ØªÙ‡‌ سه‌ر زمانی عەرەبی، تاوەکو خوێنەری عەرەب Ùˆ عێراقی سوودی Ù„ÛŽ بينێت. Ù„Û• پاڵ وەرگێڕانی ئەم کتێبە، بەڕێز عیماد مزوری، چەندین پەراوێزی بۆ ئەم کتێبە نووسیوه‌. مەبەست Ù„Û•Ù… پەراوێزانە، ڕوونکردنەوەی هەندێك بابەتی کتێبەکەیە، Ù„Û• هەمان کاتدا وەڵامێكن بۆ ئەو پرسیارانەی Ú©Û• Ù„Û• لایەن خوێنەرەوە دروست دەبێت. خودی نووسینی پەراوێزەکان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ناوەڕۆکی گشتیی ئەم کتێبە، بەڕاستی شایەنی خوێندنەوەیە. چەند لاپەڕەیەکی گرنگی مێژووی کوردستان، بۆ خوێنەران ئاشکرا کراوە. بۆیە لێرەوە داوا دەکەین ناوەڕۆكی ئەم کتێبە Ùˆ پەراوێز Ùˆ بەڵگە هاوپێچەکانی، وەرگێڕدرێنه‌ زمانی شيرینی کوردی. لێکچوونێکی زۆر Ù„Û• نێوان ئەو سەردەمە Ùˆ ئێستادا هەیە. گەر بمانەوێ Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ ئاڵۆزییەکانی ئەمڕۆ تێ بگەین، پێویستە مێژوو بخوێنینەوە.

هەروەکو Ù„Û• ناونيشانەکەیەوە دیارە، ئەم کتێبە گرنگییەکی زۆری بۆ کوردستان هەیە، بەتایبەت بۆ کوردستانی باشوور. ناونيشانی کتێبەکە، بە کوردەکان دەست Ù¾ÛŽ دەکات و، تا کۆتایی هەر بەردەوام باس Ù„Û• بارودۆخی سیاسی Ùˆ کۆمەڵایەتیی کوردستان، Ù„Û•Ùˆ سەردەمەی Ú©Û• ئەم بریتانیایییه‌ÛŒ Ù„ÛŽ بووە، کراوە. ئەم کتێبە، دەچێتە پاڵ ئەو کتێبانەی مێجەرسۆن Ùˆ ئەدمۆنز، Ú©Û• Ù„Û•Ùˆ کاتەدا نووسراون. ئەوەی ئەم کتێبە جیا دەکاتەوە: یاداشتنووسەکە نەیویستووە دەستنووسەکانی خۆی Ù„Û• کاتی ژیانیدا بڵاو بکرێتەوە. چەندین بابەتی سەرنجڕاکێش Ùˆ مەترسیداری تێدا بووە، بۆیە نەیویستووە هەموو کەسێك Ù¾ÛŽÛŒ بزانێت. Ù„Û• کاتی خوێندنەوەی ئەم یاداشتانە، هەست دەکەین Wallace LyonØŒ بابەتییانە باسی ڕووداوەکانی ئەو سەردەمەی کردووە.

Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ ئەم کتێبەوە، دەربارەی ڕووداوەکانی ئەو سەردەمە، چەندین ڕاستیمان بۆ دەردەکەوێت. بۆ نموونە؛ سەردەمی داگيرکاریی بریتانییەکان Ú†Û†Ù† بووە، چۆنیەتیی دروستکردنی عێراقی نوێ Ùˆ دانانی پاشای نوێی عێراق، ئەو کێشانەی Ú©Û• بەرەوڕووی بریتانییەکان بوونه‌وه‌ Ù„Û• بەڕێوبردنی عێراق Ùˆ دامەزراندنی سوپای عێراق Ùˆ دامرکاندنەوەی شۆڕشەکانی کوردستان Ùˆ چۆنیەتیی لکاندنی ویلایەتی مووسڵ بە عێراقی نوێ Ùˆ سنوورەکانی، چۆنیەتیی مامەڵەکردن Ù„Û•Ú¯Û•Úµ لیژنەی تایبەتی ڕێکخراوی Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛ•ÛŒ گەلان Ùˆ سەردانی مەليک فەیسەڵ بۆ کوردستان Ùˆ چۆنیەتیی ڕووبەڕووبوونەوەی Ø´ÛŽØ® مەحموود Ùˆ سەپاندنی دەسەڵاتی عێراقی Ù„Û• سلێمانی Ùˆ ئەو کۆدەتایانەی Ú©Û• Ù„Û• بەغداد ڕوویان داوە Ùˆ...هتد. لەناو ئەو هەموو یاداشتانەدا، هەميشە کەسایەتیی نووسەر Wallace Lyon دەردەکەوێت، كه‌ بيروڕای تایبەتیی خۆی Ù„Û• سەر بابەتەکان دەربڕیوه‌.

Ù„Û• کۆتاییی یاداشتەکانیدا، ئەم فەرمانبەرە بریتانییە، بێزاریی خۆی بەرامبەر حکوومەتەکەی دەردەبڕێت، Ú©Û• ڕێگر بووە Ù„Û• بەدەستهێنانی مافەکانی Ú¯Û•Ù„ÛŒ کورد. هاوسۆزیی خۆی بۆ کورد دەربڕیوە و، دانی به‌وه‌دا ناوه‌ Ú©Û• عێراق کوردەکانی بە هاووڵاتیی پلە دوو داناوە،  Ø¦Û•Ù…يش نەیتوانیوە یارمەتیی کورد بدات. ئەم کاربەدەستەی بریتانیا، Ù¾ÛŽØ´ زیاتر Ù„Û• ٧٠ ساڵ گوتوویەتی ئەگەر عێراق دەیەوێت Ù„Û• لێکترازان Ùˆ جیابوونەوە ڕزگاری بێت، پێویستە گرێبەستێکی نوێ Ù¾ÛŽØ´Ú©Û•Ø´ÛŒ کوردەکان بکرێت.

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون