PÊNÛS
 
Ú•Û†ÚµÛŒ ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له‌ به‌دیهێنانی ڕۆشنبیریدا 
     2016-09-20
سەروەر حەمە

Ú•Û†ÚµÛŒ ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ له‌ به‌دیهێنانی ڕۆشنبیریدا

 

سه‌روه‌ر حه‌مه ئەحمەد، مامۆستا له‌ ÙƒÛ†Ù„ÛŽÚ˜ÛŒ یاسا Ùˆ زانسته ‌سیاسییه‌كان/ زانكۆی سه‌لاحه‌ددین

ڕێکخراوه‌ مه‌ده‌نییه‌کان،‌ له‌Ùˆ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ ‌Ùˆ Ú©Ù‡‌ناڵه‌ سه‌ره‌کییانه‌Ù† Ú©Ù‡‌ ڕۆشنبیری له‌ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌دا بڵاو ده‌کەنه‌وه‌ و، تاکه‌کانی له‌سه‌ر بابه‌ت ‌Ùˆ دیارده‌ سیاسی ‌Ùˆ کۆمه‌ڵایه‌تی ‌Ùˆ ئابورییه‌کان هوشیار ده‌کەنه‌وه‌. ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، ده‌زگایه‌Ú©ÛŒ فه‌رمانڕە‌وایی نییه،‌ به‌ڵکوو جۆرێکه‌ له‌ چالاکیی ئاره‌زوومه‌ندانه‌ و،‌ له‌سه‌ر ڕۆشنبیرییه‌Ú©ÛŒ ئاره‌زوومه‌ندانه بنیات ده‌نرێ‌‌ و، له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ چالاکوانه‌کانیشییه‌وه‌ له‌سه‌ر وه‌Ú¯Ù‡‌ڕخستن ‌Ùˆ ڕۆشنکردنه‌وه‌ÛŒ ڕۆح ‌Ùˆ هه‌ستی کاری به‌کۆمه‌Úµ ‌Ùˆ پڕکردنه‌وه‌ÛŒ ئه‌Ùˆ بۆشایییانه‌ÛŒ Ú©Ù‡‌ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت ناتوانێت پڕیان بکاته‌وه، کار ده‌کات. واته‌ØŒ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت هه‌رچه‌نده‌ داموده‌زگه‌ÛŒ زیاتری هه‌بێت، ناتوانێت سه‌رتاپای پێداویستییه‌ جۆراوجۆره‌کانی ژیانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ Ù¾Ú• بکاته‌وه‌‌. ئه‌مه‌یش وا ده‌کات Ú©Ù‡‌ ئۆرگانی دیكه‌ له‌ ناو ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تدا هه‌بن، تاکو ئه‌Ùˆ Ú©Ù‡‌لێنانه‌ Ù¾Ú• بکه‌نه‌وه‌.

ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، پێویسته‌ ببنه‌ بنه‌مای دروستکردنی پردی دیالۆگ ‌Ùˆ گفتوگۆ له‌ نێوان ده‌سه‌ڵات ‌Ùˆ خه‌ڵکدا؛ دیالۆگێکی مه‌ده‌نی، له‌سه‌ر بنه‌مای گوێگرتن ‌Ùˆ خستنه‌ڕووی خواسته‌ Ú•Û•‌واکان له‌ لایه‌Ù† سه‌رجه‌Ù… چین ‌Ùˆ توێژە‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌‌. بێ گومان، ڕێکخراوی مه‌ده‌نیی ئه‌کتیڤ ‌Ùˆ کارا، له‌ هه‌ر سیسته‌Ù…ÛŽÚ© ‌Ùˆ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌یه‌Ú©ÛŒ دیموکراسیدا بێت، له‌ بره‌ودان به‌ بزاڤی ڕۆشنبیری، ڕۆڵیکی چالاکانه‌ÛŒ هه‌یه‌ ‌و، ده‌بێته‌‌ سه‌کۆیه‌Ú©ÛŒ دیالۆگ ‌Ùˆ گفتوگۆ ‌Ùˆ پردی په‌یوه‌ندی له‌ نێوان خه‌ÚµÚ© ‌Ùˆ ده‌سه‌ڵاتی سیاسی‌ Ùˆ هۆشیارکردنه‌وه‌‌ Ùˆ ڕۆشنبیرکردنی تاکه‌کان به‌رامبه‌ر به‌ پرسه‌ جیاوازه‌کان.

ئاشکرایه‌ زانایانی بواری سیاسی ‌Ùˆ کۆمه‌ڵناسی به‌گشتی، بایه‌Ø® ‌Ùˆ گرنگییه‌ÙƒÛŒ Ú¯Ù‡‌وره‌یان‌ به‌ پێناسه‌ Ùˆ شرۆڤه‌کردنی Ú†Ù‡‌Ù…Ú©ÛŒ ‌کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ داوه و، زاراوه‌ÛŒ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ به‌ یه‌Ú© ڕسته‌ÛŒ جێگیر، پێناسه‌ ناکرێ‌ به‌ڵکوو به ‌شێوازی جۆربه‌جۆر گوزارشتی Ù„ÛŽ کراوه‌. هه‌روه‌ها، ئه‌رکی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ له‌وه‌دا Ú†Ú• ده‌بێته‌وه‌ Ú©Ù‡‌ گرووپێک له‌ خه‌ÚµÚ© له ‌ده‌وری یه‌Ú© Ú©Û† ببنه‌وه‌ØŒ بۆ ئه‌وه‌ÛŒ کێشه‌ هاوبه‌شه‌کانیان چاره‌سه‌ر بکه‌Ù†. بۆیه،‌ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ بریتییه‌ له‌ "کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌یه‌Ú© Ú©Ù‡‌ ئه‌ندامه‌کانی، ئه‌وه‌نده‌ ئازادن، ده‌توانن بۆ ڕاپه‌ڕاندنی کاروباره‌ سیاسی ‌Ùˆ کۆمه‌ڵایه‌تییه‌کانیان ڕێکخراو ‌Ùˆ ئه‌نجومه‌Ù†ÛŒ جۆراوجۆر Ù¾ÛŽÚ© بهێنن".

کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، خه‌سڵه‌ت‌ Ùˆ تایبه‌تمه‌ندیی خۆیان هه‌یه‌ Ú©Ù‡‌ ئامانجیان ئه‌وه‌یه‌ سیستەمێكی سیاسیی دیموکراسی یان ئایدۆلۆژییه‌Ú©ÛŒ ته‌ندروست، یان حکوومه‌تێکی کارا بێننه‌ سه‌ر کار، هه‌ڵبه‌ته‌ له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ ئه‌Ùˆ کار ‌Ùˆ چالاکییانه‌ÛŒ Ú©Ù‡ ‌له‌ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌دا ئه‌نجامی ده‌ده‌Ù† ‌Ùˆ هه‌ÙˆÚµ بۆ دروستکردنی تاکێکی ڕۆشنبیر ‌Ùˆ کۆمه‌ÚµÛŽÚ©ÛŒ هوشیار ده‌ده‌Ù†. کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ له‌ ڕۆژگاری ئه‌مڕۆدا، نموونه‌یه‌Ú©ÛŒ نوێی سیسته‌Ù…ÛŽÚ©ÛŒ دیموکراسیی هاوچه‌رخه‌. بیرمه‌ندی ئیتاڵی "ئه‌نتۆنیۆ گرامشی"ØŒ وای ده‌بینێت Ú©Ù‡‌ ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، له‌ هه‌ژموونی ڕۆشنبیری ‌Ùˆ بره‌ودان به‌ Ú•Ù‡‌وتی هۆشیاری له‌Ù†ÛŽÙˆ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌دا، ده‌ورێکی چالاکانه‌یان هه‌یه‌.

له‌ لایه‌Ú©ÛŒ تره‌وه‌ØŒ بیرمه‌ندی ئینگلیزی، "تۆماس بین"ØŒ یه‌Ú©Ù‡‌مین Ú©Ù‡‌سه،‌ Ú©Ù‡‌ له‌ نێوان ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت ‌Ùˆ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نیدا جیاوازیی کردووه‌. به ‌بۆچوونی ئه‌و، ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت کیانێکی دروستکراوه ‌‌Ùˆ به‌سه‌ر کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌دا‌ سه‌پێنراوه‌ و،‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ به ‌ده‌وری تاکه‌کان نادات Ú©Ù‡ Ù‡Û•ÙˆÚµÛŒ ئاره‌زوومه‌ندانه بدەن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ÛŒ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت، به ‌سروشتی خۆی، خاوه‌Ù† ده‌سه‌ڵاته‌. به‌ڵام کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، به‌Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌ÛŒ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ سیاسی _ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت_Ù‡‌وه‌ØŒ ڕۆحی به‌کۆمه‌Úµ ‌Ùˆ چالاکیی ئاره‌زوومه‌ندانه‌ÛŒ تێدایه ‌‌و، پانتاییی ئه‌خلاقی له ‌نێوان فەرمانڕەوا Ùˆ فەرمانڕەوایكراودا به‌رجه‌سته‌ ده‌کات. هه‌روه‌ها، Ú†Ù‡‌Ù…Ú©ÛŒ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ لای تۆماس بین، بریتییه‌ له‌Ùˆ Ú¯Û†Ú•Û•‌پانه‌ÛŒ Ú©Ù‡‌ دامه‌زراوه‌ÛŒ ئاره‌زوومه‌ندانه‌ له‌ نێوان تاک ‌Ùˆ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تدا له‌خۆ ده‌گرێت.

ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، Ú•Û†ÚµÛŽÚ©ÛŒ ئه‌وه‌نده‌ گرنگیان له‌ به‌ڕێوه‌چوونی پرۆسه‌ÛŒ دیموکراسی هه‌یه،‌ كه‌ زۆر له‌ شاره‌زایان ئاماژە‌ بۆ ئه‌وه‌ ده‌Ú©Ù‡‌ن،‌ مه‌حاڵه‌ قسه‌ له‌سه‌ر دیموکراسی له‌ وڵاتێکدا بکرێت، ئه‌Ú¯Ù‡‌ر ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌Ù†ÛŒ له‌Ùˆ وڵاته‌دا نه‌بن، یان هه‌بن به‌ڵام له ‌لایه‌Ù† ده‌سه‌ڵاتی سیاسی ‌Ùˆ پارته‌ سیاسییه‌ فه‌رمانڕەواكانه‌وه‌ په‌کیان خرابێ ‌‌Ùˆ کۆنترۆڵ کرابن. به‌ڵام، ده‌بێت ئه‌وه‌یش له‌یاد نه‌Ú©Ù‡‌ین Ú©Ù‡‌ کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، به‌بێ‌ جۆرێکی تایبه‌ت له‌ زانیاری ‌Ùˆ ڕۆشنبیری ‌Ùˆ مه‌عریفه‌ Ùˆ وشیارییه‌Ú©ÛŒ پته‌Ùˆ Ùˆ به‌رز، مه‌حاڵه‌ دروست ببێت.

ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مه‌ده‌نی، بۆ Ú†Ù‡‌ندین ڕێکخراو ‌Ùˆ گرووپ Ù¾Û†Ù„ÛŽÙ† ده‌کرێن. یه‌Ú©ÛŽÚ© له‌Ùˆ گرووپانه‌ØŒ پێیان ده‌گوترێت ڕێکخراوه‌ هزری ‌Ùˆ ڕۆشنبیرییه‌کان، Ú©Ù‡‌ ئه‌Ùˆ ڕێکخراوانه‌ ده‌گرێته‌وه‌ Ú©Ù‡‌ له‌ بوارێکی دیاریکراوی ڕۆشنبیریدا، بایه‌Ø® به‌ پته‌وکردن ‌Ùˆ به‌رزکردنه‌وه‌ÛŒ ئاستی ڕۆشنبیریی توێژه‌ جۆربه‌جۆره‌کانی کۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌Ú©Ù‡‌یان ده‌ده‌Ù†.

 
 
« ئەمریكییه‌كـان چــۆن سەرۆكـی وڵاتەكەیـان هەڵدەبژێـرن؟
« Ú•Û†ÚµÛŒ ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له‌ به‌دیهێنانی ڕۆشنبیریدا
« تێڕامانێک Ù„Û• Ú†Û•Ù…Ú©ÛŒ ڕۆشنبیریی سیاسی
«  ڕۆڵی حزبە سیاسییەکان Ù„Û• بەدیهێنانی ڕۆشنبیریی سیاسیدا
« تێــڕامانێــك سەبارەت بە سازان
« كۆتایییەكانی داعش‌
« Ú•Û†ÚµÛŒ ڕۆشنبیریی سیاسی Ù„Û• بەدیهێنانی پرسی دیموكراسیدا

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون