PÊNÛS
 
ئینتیمابوونی هاووڵاتی  له‌ نێوان  نیشتمان  و حزبدا 
     2017-12-21
کنێر عه‌بدوڵڵا

ئینتیمابوونی هاووڵاتی  Ù„Ù‡‌ نێوان  Ù†ÛŒØ´ØªÙ…ان  Ùˆ حزبدا

 

كنێر عەبدوڵڵا / نووسه‌ر

نیشتمان، بریتییه‌ له‌ شوێن Ùˆ جێی مرۆڤەكان، بۆیه‌ ئەم چەمكە وا دەخوازێت، Ú©Ù‡‌ پەیوەندییەك لەسەر ئاستی تایبەتی، Ù„Û• نێوان مرۆڤ Ùˆ ئەو شوێنەی تێیدا دەژی هەبێت؛ Ú©Û• ئەوە ئەو ئینتیمایەیە وا مرۆڤ بەرەو هاووڵاتیبوون ڕاكێش دەكات و، هاوکات چەمكێكی گشتگیرترە دەربارەی ڕەگەزنامەكەی، Ú©Ù‡‌ بۆ مانەوە Ù„Û• هەر وڵاتێكدا وەری دەگرێت. به‌گشتی ئەوەی Ù„Û• ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ ڕۆژهه‌ڵاتدا جێی تێبینییە، زیادبوونی ئینتیمای ئایدیۆلۆژی، یان حزبییه‌ لەسەر حیسابی ئینتیمای نیشتمانی، Ú©Ù‡‌ به‌رده‌وام له‌ زۆربووندایە و؛‌ به ‌بڕوای من، ئەوەیش پەیوەندیدارە بە بەرنامەیەكی سیاسیی نەتەوەیی Ùˆ ئایینی Ùˆ په‌روه‌رده‌یییه‌وه‌.

بەرژەوەندیی نیشتمان بە ئاراستەكردنی بزووتنەوەی كاری حزبی بەرەو ئاسۆیەكی تەسك، بایەخ بە بیروباوەڕ نادات، ÙƒÛ• کاریگەریی ڕوون Ùˆ ئاشکرای هەبێت بۆ جیاكردنەوەی نێوان ئەو شتەی ئاراستە كراوە بۆ ئامانجی نیشتمانی Ùˆ گشتی و، ئەوەی ئاراستەیە بۆ بەرژەوەندیی تەسكی حزبی؛ ÙƒÛ• ئەوەیش Ù„Û• زۆربەی هەڵوێستەكاندا بووەتە Ù‡Û†ÛŒ هەڵوەشاندنەوە Ùˆ لێكترازانی مانا نیشتمانییە ڕاستەقینەكان له‌ نێوان دەستەبژێرە سیاسی Ùˆ ئیسلامییەكان Ùˆ لایەنگیركردنی پڕۆژەكانی ئەوانی تر Ùˆ بیروباوەڕەكانیان لەسەر حیسابی نیشتمان و، به‌زاندنیشی بۆ ڕوودان Ùˆ هەڵگیرسانی جەنگ لەسەر خاكی نیشتمان، لەسەر حیسابی ئەوانی تر، Ù„Û•Ùˆ كاتەی پێویست بووە چەمكی نیشتمانیبوون بەهێز بكرێ Ùˆ ماناكانی دەوڵەمەند بكرێ Ùˆ بەهاكانی Ù„Û• نێوان گشت هاووڵاتییاندا جێگیر بكرێن.

 Ú¯Ø´Øª هێزە سیاسییەكان Ù„Û• ماوەی حوكمڕانیاندا له‌ هه‌رێمی کوردستان نه‌یانتوانیوه‌ خۆیان له‌ حزبیبوون ڕاماڵن، بۆیە هه‌میشه‌ كارە سیاسی Ùˆ حزبییەكان سه‌روو به‌رژه‌وه‌ندی گشتی هاوڵاتیان بووه‌ ÙƒÛ• Ù„Û• زۆربەی كاتدا بەدەر نەبووە Ù„Û• بەریەككەوتن Ù„Û•Ú¯Û•Úµ بیر Ùˆ هزری هاوڵاتیبوون Ùˆ نیشتمانپه‌روه‌ریدا، له‌به‌ر ئه‌وه‌Ø´ گوێڕایەڵی بۆ حزبی سیاسی Ùˆ سەركردە باڵاکان زیاتر بووه‌ له‌ ئینتمابوون بۆ نیشتمان Ùˆ به‌ها باڵاکان.

ئەمە ئەو ساتەوەختە بەركەوتنەیە، ÙƒÛ• هاووڵاتیبوون Ùˆ ئینتیما دەسڕێتەوە Ùˆ تەنیا ئینتیمای ئایدیۆلۆژی جێگرەوەی دەبێت و، ئەو كاتەی تاك ئینتیمای بۆ نیشتمان Ùˆ خاكەكەی لەدەست دەدات بەهای ڕاستی Ùˆ دادپەروەری Ùˆ مانای نیشتمان Ùˆ ئامانجی گشتی، هیچ بوونێكی Ù„Û• عەقڵ Ùˆ دڵی تاكدا نامێنێت. ئەمەیە وا دەكات حزبەكان Ù„Û• ژێر گوشاری بەرژەوەندییەكانی خۆیان Ùˆ مەترسیی مانەوە Ùˆ پاراستنی خۆیاندا بن، وێڕای ئەوەی یەكبوونی گوتاری كوردایەتی، ÙˆÛ•Ùƒ بانگەشەیەك Ù„Û• ئەدەبیاتیاندا دەردەكەوێت Ùˆ هەندێ جار Ù„Û• هەنگاوەكانیان پاشگەز دەبنەوە. بۆ نموونە گوێڕایەڵی (وەلاء)ÛŒ ئایدیۆلۆژی، وای Ù„Û• زۆربەی نەتەوەكانی عەرەب كرد، به‌رامبه‌ر بەو هه‌موو کوشتوبڕ Ùˆ توندتوتیژییانه‌ÛŒ كه‌ Ù„Û• لایەن Ú•Ú˜ÛŽÙ…ÛŒ سەددامەوە دژ بە كوردەكان لەسه‌ر خاک Ùˆ وڵاتی خۆیان ئه‌نجام درا، چاویان داخەن Ùˆ گوێیان ÙƒÛ•Ú• ÙƒÛ•Ù† Ùˆ ده‌مارگیرانه‌ هه‌ڵوه‌سته‌ بکه‌Ù†. بۆیه‌ بەرزترین ئاستی ئینتیمای مرۆڤ، دەكرێ تەنیا بۆ نیشتمان بێت؛ ئەو كاتە ڕەنگدانەوەی له‌سه‌ر گەشەكردن Ùˆ پێشكەوتنی نیشتمان دەبێت و، بۆ هەموو ئینتیمابوونێک بۆ بواره‌کانی دیکه درێژه‌ دەکێشێت‌. جگە Ù„Û•ÙˆÛ•ØŒ بزووتنەوە Ùˆ حزبی خێڵەكی Ùˆ تائیفەگەری، ئینتیمای بچووكن Ùˆ نابێ Ù„Û• سەرووی هیچ بەرنامەیەكی كاریی تایبەت، یان گشتییەوە بن؛ ناشبێ تایبەتمەندی بە خاوەنەكانیان بده‌ن، بەوەی ببنە ئامرازێك بۆ جیاكردنەوەی نێوان هاووڵاتییان.

ئەوەی زیانی گەورە بە هەر دامەزراوەیەكی كۆمەڵگەیی دەگەیەنێت، بریتییە Ù„Û• بەسیاسەتكردنی ژیان؛ بەو مانایەی ئایدیۆلۆژیی سیاسی تێكەڵ بە هەموو شتێك بكرێت و، بە هۆیەوە ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Ù‡‌ دابەش بكرێت بە بەش Ùˆ پارچەی ناهاوسەنگ Ùˆ نایەكسان. بەو شێوەیە پێوانە Ùˆ پێوەری قبووڵكردنی كەسەكان Ù„Û• ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Ù‡‌دا Ùˆ بەدەستهێنانی دەرفەتەكانیان، پابەند Ùˆ بارمتەكراو Ùˆ قۆرخکراو دەبێت بە پشتگیریكردنی ئەم لایەن Ùˆ ئەو لایەن Ùˆ فڵان Ùˆ فیسار Ùˆ ده‌سته‌Ú¯Ù‡‌رییه‌کان؛ ÙƒÛ• ئەوەیش جۆرێك Ù„Û• تێشكان Ùˆ هەستكردن بە ستەم دەگەیەنێت لای توێژێكی زۆری ئەو هاووڵاتییانەی ÙƒÛ• ناچنە ژێر چەتری یەكێك لەوانەوە و، جگه‌ له‌وه‌ÛŒ له‌Ùˆ نێوه‌نده‌یشدا‌ هیچ مانایه‌Ú© بۆ هاووڵاتیبوون Ùˆ مافه‌کانی نامێنێت.

خاڵی سەرەكیی ئینتیما، بریتییە Ù„Û• بەشداریكردن Ùˆ هاندانی خەڵك بۆ یارمەتیدانیان سەبارەت بە ڕووبەڕووبوونەوەی كێشەكانیان Ùˆ دانانی بەرنامەی گونجاو بۆ ڕووبەڕووبوونەوەیان. ئینتیمابوون بۆ بەرزبوونەوەی پلە، بە ئینتیمابوونی مرۆڤ بۆ خۆی Ù„Û• Ú•ÛŽÛŒ هەوڵییەوە بۆ ئەوەی باشتر بێت، دەست Ù¾ÛŽ دەكات، ئەوەیش بە توانا Ùˆ لێهاتوویییەكانی Ùˆ چەسپاندنی سەركەوتنی Ùˆ دەستکەوتەکانی؛ Ù„Û•Ùˆ ڕوانگەیەی ئەو سەركەوتنە ئامرازێكی نموونەیییە بۆ گەیشتن Ùˆ پەیوەندیی بەوانی ترەوە Ùˆ گەشەدان بە ڕۆحی کێبڕکێ Ùˆ بەرەبەركانێی باش. پاشان ئینتیمابوون بۆ خێزان Ù„Û• Ú•ÛŽÛŒ پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان Ùˆ گەشەپێدانی ڕۆحی بەشداریكردن Ùˆ سەرەتای هەستكردن بە بەرپرسیارێتیی ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Ù‡‌ و،  Ù¾Ø§Ø´Ø§Ù† ئینتیمابوون بۆ ژینگه‌ÛŒ خوێندنگە Ùˆ زانكۆکان  Ù„Ù‡‌ لایه‌Ù†  Ø®ÙˆÛŽÙ†Ø¯Ú©Ø§Ø±Ù‡‌وه‌ به‌ ئامانجی به‌هێزبوونی ڕۆحییه‌تی ئینتیمابوون بۆ هەموو ئەو شتانەی پەیوەندیدار دەبێت بە ÙƒÛ†Ù…Û•Úµ Ùˆ خاك Ùˆ نیشتمانەوە.

له‌Ùˆ ڕوانگه‌یه‌وه‌ Ú†Ù‡‌ند پرسیارێک دێتە ئاراوە: ئایا دەتوانرێت ڕۆحی ئینتیما هەر Ù„Û• منداڵییەوە Ù„Û• منداڵەكانماندا بچێنین؟ Ú•Û†ÚµÛŒ خێزان Ùˆ ڕاگەیاندن Ùˆ لایەنە حكوومی Ùˆ سیاسییە پەیوەندیدارەكان بۆ پەرەپێدان، یان لاوازكردنی ڕۆحی هاووڵاتیبوون Ùˆ ئینتیمابوون تێیدا، چییە؟ Ú† كاریگەرییه‌Ùƒ دەخاتە سەر ئینتیمابوون بە شێوەیەكی خراپ، یان باش؟ Ú†Û†Ù† بەهێزی دەكەیت Ùˆ به‌ Ú† شێوه‌یه‌Ú© چارەی لایەنە لاوازەكەی دەكەیت؟ یان گرنگیی ئینتیما چییە بۆ پاراستنی ئاسایش Ùˆ جێگیربوونی نیشتمان؟

یەكێك Ù„Û• پاڵنەرەكانی ڕەفتارە مرۆیییەكان Ú©Ù‡‌ مرۆڤ پێویستییەكی زۆری Ù¾ÛŽÛŒ هه‌یه‌ بریتییه‌ له‌  Ø¦ÛŒÙ†ØªÛŒÙ…ابوون؛ له ‌پێناو به‌دیهێنانی ئامانجه‌ Ú¯Ù‡‌وره‌ Ùˆ گشتییه‌کاند‌ا.  Ù¾Û•ÛŒÙˆÛ•Ù†Ø¯ÛŒÛŒ نێوان هاووڵاتی Ùˆ نیشتمان، پەیوەندییەكە پێویستی بە گفتوگۆی گەرمە، ÙƒÛ• ڕەگوڕیشەکەی Ù„Û• سۆز Ùˆ ویژداندا خۆی دەبینێتەوە Ùˆ هەردووكیان پێویستییان بە یەكتر هەیە: هاووڵاتی پێویستی بە نیشتمان هەیە بۆ ئەوەی بیپارێزێت Ùˆ مافە شارستانی Ùˆ سیاسی Ùˆ كۆمەڵایەتییەكانی دابین بکات؛ نیشتمانیش پێویستی بە هاووڵاتیانێك هەیە، ÙƒÛ• داكۆكییان Ù„ÛŽ بكات Ùˆ بیانپارێزێ لەوانەی ئازاریان دەدەن. ئەم جۆرە پەیوەندییە گەر ڕەوتە ڕاستەکەی خۆی ببینێ، وا Ù„Û• هاووڵاتی دەكات كه‌ -گەر هەر ئاراستەیەكی فكری Ùˆ ڕۆشنبیری Ùˆ سیاسی Ùˆ ئایینییشی هەبێت- ئامادە بێت داكۆكی Ù„Û• وڵاتەكەی بكات.

بۆیه‌ ئینتیمابوون بۆ نیشتمان Ù„Û• گرنگترینی ئەو بەها مرۆیییانه‌یە، ÙƒÛ• به‌ پله‌ÛŒ یه‌Ú©Ù‡‌Ù… دەبێ دامەزراوە پەروەردەیییەكان بەتەنگ دروستبوون Ùˆ گەشەكردنییەوە بن له‌ لای خوێندکاره‌کانیان‌Ø› له‌ Ú•ÛŽÛŒ داڕشتنی ستراتیژ Ùˆ پلان Ùˆ به‌رنامه‌ÛŒ کرده‌ییی تۆکمەوە، به‌ شێوه‌یه‌Ú© نه‌وه‌ له ‌دوای نه‌وه‌ بتوانن Ù„ÛŽÛŒ سوودمه‌ند بن. ئیدی ئه‌Ùˆ مرۆڤانه‌ سه‌ربه‌خۆ  Ø¨Ù†ØŒ یان سه‌ر به‌ هه‌ر حزبێکی دیاریکراو بن، گرنگ هاووڵاتیی ئه‌Ùˆ نیشتمان Ùˆ وڵاته‌ بن؛ جگە Ù„Û• کارکردن له‌ نێوەندی خێزانەكاندا، ÙƒÛ• پێویستە Ù„Û• Ú•ÛŽÛŒ پەروەردەكردنەوە، باوانەكان بۆ چاندنی تۆوی ئینتیمابوون Ù„Û• دڵ Ùˆ دەروونی منداڵەكانیاندا Ú•Û†ÚµÛŒ كاریگەر بگێڕن؛ Ú©Ù‡‌ناڵه‌کانی ڕاگەیاندنیش به‌ هه‌ر سێ جۆره‌Ú©Ù‡‌یه‌وه،‌ ÙƒÛ• ئێستا بە Ù‡Û†ÛŒ گەشەكردنی تەكنەلۆژی Ùˆ ئامێرە بەكارهاتووەكانه‌وه‌ وای كردووە خێزانەكان هێندەی ڕاگەیاندنەكان نەتوانن Ú•Û†ÚµÛŒ كاریگەر Ùˆ چالاکانه‌ لەوبارەیەوە بگێڕن، Ú¯Ù‡‌ر له‌سه‌ر به‌رنامه‌یه‌Ú©ÛŒ په‌روه‌رده‌ییی تۆکمه،‌ پلان Ùˆ ستراتیژ به‌ڕێوه‌ بچن.

بۆیە دامه‌زراوه‌کانی ڕاگەیاندن بوونەتە بەشێكی گرنگ Ù„Û• ژیانی خەڵك، ÙƒÛ• كاریگەرییەكی بەهێزیان هەیە Ù„Û• دروستكردن Ùˆ بنیادنانی كەسایەتیی تاكەكان و، ئاراستەكەری یەكەمن بۆ فكری تاك؛ ئەمە جگە Ù„Û• گرنگییان له‌ ڕووی ئاستی ڕۆشنبیری Ùˆ كه‌لتوورییه‌وه‌.

ئینتیمابوون بۆ نیشتمان Ú†ÛŒ ده‌خوڵقێنێ؟

ئینتیمابوون بۆ نیشتمان بناغەیە بۆ چاكسازیی سیاسی و، هەستكردن بە ئینتیمای نیشتمان، بە هەستكردنی تاك بە ئارامیی ئابووری Ùˆ سیاسی Ù„Û• نیشتمانەكەیدا زیاد دەبێت. ئەو هەستكردنەیشه،‌ Ú©Ù‡‌ دەبێتە Ù‡Û†ÛŒ زیادبوونی بەرهەم Ùˆ بەروبووم، بە مەبەستی هەوڵدان بۆ بەرزبوونەوەی ئاستی ئابووری، ÙƒÛ• وای Ù„ÛŽ دەكات ئینتیمای زیاتری بە نیشتمان هەبێت. بەڵام گەر ئینتیما لاواز بوو، بێ گومان كارەساتی نەتەوەییی Ù„ÛŽ دەكەوێتەوە؛ ئەمەیش ناكۆكی، گوێپێنەدان (بێباكی)ØŒ خراپی، كەمتەرخەمی Ùˆ هەستنەكردن بە بەرپرسیارێتی بەرهەم دەهێنێ. بەو شێوەیەیش هاووڵاتی بەئاسانی، دەگۆڕێت بۆ نێچیرێك و، دەمارگیر دەبێت؛ بەدوور Ù„Û• هەموو مەسەلەیەكی گشتی Ùˆ بەرژەوەندییەكانی نەتەوە Ùˆ نیشتمان. بۆیە دیاردەی لاوازیی ئینتیما لای نەوەكانی نوێ، مەترسییەكی گەورەیە ÙƒÛ• ئاسەواری ڕاستەوخۆی هەیە لەسەر یەكڕیزیی نیشتمانی Ùˆ گرووپێكی كۆمەڵایەتی Ùˆ ئاسایشی نەتەوەیی و، دەبێ پشتگیری Ùˆ هاوكاری هەبێت Ù„Û• پێناو چارەسەری ئەو لاوازییەدا، بۆ ئەوەی سامانی نیشتمانی نەخاتە نشێوی Ùˆ دۆزەخەوە.

وێڕای ئه‌وه‌ÛŒ هەستكردن بە ئینتیمای نیشتمانی، یارمەتیدەرە بۆ پشتگیریی بناغەی ئاسایش Ùˆ جێگیری و، جێگیریی باش بریتییە Ù„Û•Ùˆ جێگیربوونەی لەسەر بنەمای هەستكردنی قووڵ دێت بە ڕەزامەندی Ùˆ ئاسایش Ùˆ دادپەروەری Ùˆ Ù‡Û•Ù„ÛŒ وەكیەك و، جێگیربوونی خراپیش بریتییە Ù„Û•Ùˆ جێگیرییەی به‌ستراوه‌ته‌وه‌ به‌ ترس Ù„Û• دەسەڵاتێكی خەڵەتێنەر، یان ترس Ù„Û• كوێرەوەرییەك، ÙƒÛ• وشك Ùˆ تەڕ Ù¾ÛŽÙƒÛ•ÙˆÛ• بسوتێنێ. بۆیه‌ کاتێک مرۆڤ ئینتیمای بۆ هه‌ر لایه‌Ù†ÛŽÚ© Ùˆ بوارێک Ùˆ کارێکی دیاریکراو ده‌بێت، زۆر به‌په‌رۆشی Ùˆ خه‌مخۆری Ùˆ خۆشه‌ویستییه‌وه‌ ئه‌رکه‌کانی جێبەجێ دەکات و، خۆی یه‌Ú©Ù‡‌Ù… Ú©Ù‡‌س ده‌بێت Ú©Ù‡‌ درک به‌ به‌رپرسیارێتییه‌کانی ده‌کات Ùˆ وه‌Ú© ئه‌رکێکی سه‌ره‌Ú©ÛŒ Ùˆ گرنگ ته‌ماشای ده‌کات به ‌مه‌به‌ستی جێبه‌جێکردنی؛ ئیدی ئه‌Ùˆ ئه‌رکه‌ نیشتمانی، یان مرۆیی، یان خێزانی Ùˆ کۆمه‌ڵایه‌تی بێت. به‌ڵام Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌Ú©Ù‡‌ی، واته‌ بۆ نموونه ئینتیمانه‌بوون بۆ نیشتمان، کاوڵکاری Ùˆ ده‌مارگیری Ùˆ کاره‌سات Ùˆ ڕووداوی دڵته‌زین Ùˆ ناخۆش دروست ده‌کات، Ú©Ù‡‌ ده‌بێته‌ Ù‡Û†ÛŒ له‌ده‌ستدان Ùˆ له‌ناوچوونی هه‌موو ده‌ستکه‌وت Ùˆ داهێنانه‌کان له‌ ئاستی تایبه‌تی Ùˆ گشتیدا.

 Ø¨ÛŽ گومان جیاوا‌زاییه‌Ú©ÛŒ زۆریش له‌ نێوان ئینتیما Ùˆ گوێڕایه‌ڵیدا به‌دی ده‌کرێت، Ú©Ù‡‌ یه‌Ú©Ù‡‌میان مانایه‌Ú©ÛŒ گشتگیرتره‌ Ùˆ به‌ واتایه‌Ú©ÛŒ فراوانتر دێت Ùˆ‌ بۆ خزمه‌تی گشتییه‌. به‌ واتایه‌Ú©ÛŒ تر، ئینتیما بۆ مه‌سه‌له‌ Ùˆ بابه‌ت Ùˆ ئامانجه‌ Ú¯Ù‡‌وره‌کانه‌ØŒ به‌ڵام مه‌به‌ست لەوه‌ÛŒ تر ته‌واو Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌یه،‌ Ú©Ù‡‌ به‌گشتی مانایه‌Ú©ÛŒ ته‌سک Ùˆ تایبه‌ت Ùˆ ئامانج Ùˆ به‌رژه‌وه‌ندییه‌  تاکی Ùˆ تایبه‌تییه‌کان ده‌گرێته‌وه‌. بۆیه‌ ئه‌رکی هه‌مووانه Ú©Û• کار بۆ چاندنی بیر Ùˆ هه‌ستی ئینتیمابوون بکه‌ین؛ به‌ شێوه‌یه‌Ú© مرۆڤه‌کان ئینتیمایان بۆ په‌یڕه‌Ùˆ Ùˆ پڕۆگرامی حزبه‌Ú©Ù‡‌یان هه‌بێت، نه‌Ú© وه‌لائیان بۆ سه‌رۆک Ùˆ Ú©Ù‡‌س Ùˆ لایه‌Ù†ÛŽÚ©ÛŒ دیاریکراوی حزبه‌Ú©Ù‡‌ هەبێت. ده‌بێ مرۆڤه‌کان ئینتیمایان بۆ یاسا Ùˆ ڕێساکانی دامه‌زراوه ‌Ùˆ ده‌زگه‌یه‌Ú©ÛŒ دیاریکراو هه‌بێت، نه‌Ú© وه‌لائیان بۆ سه‌رۆکی ده‌زگه‌ Ùˆ به‌رپرسی به‌شه‌کانی ده‌زگه‌کان هەبێت. ده‌بێ مرۆڤه‌کان  Ø¦ÛŒÙ†ØªÛŒÙ…ایان بۆ نیشتمان Ùˆ سه‌روه‌رییه‌کانی Ùˆ به‌ها باڵا مرۆیییه‌کان هه‌بێت، نه‌Ú© وه‌لائیان بۆ Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌Ú©Ù‡‌ÛŒ هه‌بێت.

 
 
« قبووڵکردنی "ئه‌وی دی" وه‌ک که‌لتووری پێکه‌وه‌ژیان
« Ú˜Ù† Ùˆ ناوه‌ندی بڕیار؛ ڕاستی Ùˆ ئاماره‌کان
« ئاشتی، گرنگی Ùˆ ئاسه‌واره‌کانی له‌ کۆمه‌ڵدا
« مافی مرۆڤ له‌ ئازادیی ڕاده‌ربڕیندا
« Ú•Û†Ú˜ÛŒ خۆشه‌ویستی؛ چیرۆک Ùˆ مێژووی
« قه‌یرانی دارایی، هۆکار Ùˆ کاردانه‌وه‌کانی
« 8ÛŒ مارس، مێژوویه‌کی Ù¾Ú• له‌ خه‌باتی ژنان

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون