PÊNÛS
ئایا ترامپ ده‌توانێ ببێته‌ سه‌رۆككۆماری داهاتووی ئه‌مریكا؟  

2016-09-23

ئایا ترامپ ده‌توانێ ببێته‌ سه‌رۆككۆماری داهاتووی ئه‌مریكا؟

پێنووس: هه‌ڵبژاردنه‌كانی 2016ÛŒ سه‌رۆكایه‌تیی ئه‌مریكا، یه‌ÙƒÛŽÙƒ له‌ كێبڕكێ بێوێنه‌كانه‌‌ له‌ مێژووی هاوچه‌رخی ئه‌مریكادا. پاڵێوڕاوانی دوو پارتی سه‌ره‌كی، به‌رزترین Ú•ÛŽÚ˜Ù‡‌ÛŒ نه‌خوازراوبوون Ùˆ نه‌ویستراوییه‌تییان له‌ سێ ده‌یه‌ÛŒ ڕابردوودا به‌ده‌ست هێناوه‌! له‌Ù… نێوه‌دا، دۆخی "دۆناڵد ترامپ" له‌ لایه‌Ù†ÛŒ به‌رامبه‌ری خراپتره‌. ته‌نانه‌ت به‌Ø´ÛŽÙƒÛŒ به‌رچاو له‌ هاوحیزبییه‌كانی ترامپ له ‌دژی ئه‌و، هه‌ڵوێستیان وه‌ر‌گرتووه‌. بۆ نموونه‌: "بۆشی باوك" ده‌Ù†Ú¯ به‌ هیلاری كلینتۆن ده‌دات!

له‌ نیوه‌ÛŒ یه‌كه‌Ù…ÛŒ مانگی ئه‌گۆست (ئاب)ØŒ 70 كه‌سایه‌تیی خاوه‌Ù† Ù¾ÛŽÚ¯Ù‡‌ Ùˆ نفووزی كۆماری، له‌ نامه‌یه‌ÙƒÛŒ سه‌رئاوه‌ڵا‌دا بۆ "ڕێنس پریبوس" سه‌رۆكی لیژنه‌ÛŒ نه‌ته‌وه‌ییی كۆمارییه‌‌كان، داوایان Ù„ÛŽ كرد كه‌ بودجه‌ÛŒ ئه‌Ù… لیژنه‌یه‌ بۆ كاروباری هه‌ڵبژاردنی ترامپ به‌كار نه‌هێنێت، به‌ڵكوو بۆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ پیران Ùˆ ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ نوێنه‌ران ته‌رخان بكات. واژووكه‌ران، هه‌ر له‌ سه‌ره‌تاوه‌ "ترامپ"یان به‌ دۆڕاو دانا‌وه Ùˆ داوایان له‌ "پریبوس" كردووه‌ ‌كه‌ تا دره‌Ù†Ú¯ نه‌بووه،‌ چاره‌نووسی حیزب له‌ ترامپ جیا بكاته‌وه‌ Ùˆ لانی كه‌Ù… دوو سه‌Ù†Ú¯Ù‡‌ری ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ نوێنه‌ران Ùˆ سێنا بپارێزێت. ئه‌وان نووسییان: "ئه‌وه‌ نابێت بڕیارێكی ئه‌سته‌Ù… بێت، له‌به‌ر ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ شانسی دۆناڵد ترامپ بۆ پۆستی سه‌رۆكایه‌تیی كۆماری ئه‌مریكا Ú•Û†Ú˜ به‌رۆژ كه‌متر ده‌بێته‌وه‌".

هاوكات 50 پسپۆری دیار Ùˆ به‌ئه‌زموونی ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی Ùˆ سیاسه‌تی ده‌ره‌كیی كۆمارییه‌كان، كه‌ ئه‌زموونی خزمه‌تیان له‌ سه‌رده‌Ù…ÛŒ سه‌رۆككۆماریی "ڕیچارد نیكسۆن"Ù‡‌وه‌ تاوه‌كوو "جۆرج ده‌بلیۆ بۆش" هه‌بووه‌ØŒ له‌ نامه‌یه‌كدا نووسییان كه‌ هیچ یه‌Ùƒ له‌وان ئاماده‌ نییه‌ ده‌Ù†Ú¯ بداته‌ ترامپ. ئه‌Ùˆ پسپۆرانه‌ جه‌ختیان كرده‌وه‌ كه‌: " له‌ ڕوانگه‌ÛŒ سیاسه‌تی ده‌ره‌كییه‌وه‌ØŒ دۆناڵد ترامپ شیاوی سه‌رۆكایه‌تیی كۆمار Ùˆ پۆستی فه‌رمانده‌ÛŒ گشتیی هێزه‌ Ú†Ù‡‌كداره‌كان نییه‌. ڕاستییه‌كه‌ی، ئێمه‌ Ú¯Ù‡‌ییشتووینه‌ته‌ ئه‌Ùˆ ئه‌نجامه‌ÛŒ كه ترامپ ده‌توانێت سه‌رۆككۆمارێكی مه‌ترسیدار بێت Ùˆ ئاسایشی نه‌ته‌وه‌یی Ùˆ ته‌ندروستیی وڵاته‌كه‌مان بخاته‌ ژێر هه‌Ú•Ù‡‌شه‌ Ùˆ مه‌ترسییه‌وه‌".

له ‌لایه‌ÙƒÛŒ تره‌وه‌ØŒ "هیلاری كلینتۆن"ØŒ جگه‌ له‌ Ú†Ù‡‌ند قۆناغێكی كورت، هه‌میشه‌ له‌Ù¾ÛŽØ´ ترامپه‌وه‌ بووه‌. به‌ڵام پرسیار ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئایا ده‌كرێت ترامپ به‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌رێكی زۆره‌وه‌ØŒ به‌ شكستخورادووی هه‌ڵبژاردنه‌كانی 2016ÛŒ دابنێین؟ ‌ 

مێژوو Ú†ÛŒ ده‌ڵێت؟

Ú•Û†Ú˜ÛŒ كرێكار (یه‌كه‌مین دووشه‌ممه‌ÛŒ سێپته‌مبه‌ر له‌ ئه‌مریكا) به‌ شێوه‌یه‌ÙƒÛŒ نه‌ریتی، به ‌خاڵی وه‌رچه‌رخان له‌ ساڵی هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆكایه‌تیی كۆمار له‌ ئه‌مریكادا داده‌ندرێت. له‌Ù… كاته‌وه‌یه‌ كه‌ هه‌ڵمه‌ته‌كانی هه‌ڵبژاردن، هه‌ÙˆÚµÙ‡‌كانی خۆیان بۆ  به‌ده‌ستهێنانی ده‌نگده‌ران به‌رز ده‌كه‌نه‌وه‌ Ùˆ بابه‌ت Ùˆ مشتومڕی Ú¯Ù‡‌رم ده‌ست Ù¾ÛŽ ده‌كات.

له‌ 10 هه‌ڵبژاردنی دواییدا، به‌گشتی ئه‌Ùˆ پاڵێوڕاوانه‌ÛŒ كه‌ له‌ هه‌فته‌كانی یه‌كه‌Ù…ÛŒ مانگی سێپته‌مبه‌ر، له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كانی ڕای گشتیدا له‌ كاندیده‌كانی تر له‌پێشتر بوونه‌ØŒ له‌ مانگی نۆڤێمبه‌ریشدا Ù…Û†ÚµÙ‡‌تی چوونه‌ناو كۆشكی سپیشیان به‌ده‌ست هێناوه‌. به‌ڵام كۆمه‌ÚµÛŽÙƒ ڕووداوی ڕیزپه‌ڕیش هه‌Ù†‌. له‌ سێپته‌مبه‌ری ساڵی 2000ØŒ "ئێل گۆر" وه‌Ù¾ÛŽØ´ "جۆرج بۆش" كه‌وت و، ئه‌Ù… مه‌ودایه‌ له‌ نیوه‌ÛŒ مانگدا Ú¯Ù‡‌ییشته‌ ژماره‌ÛŒ سه‌ر‌نجڕاكێشی 10%. به‌Ù… حاڵه‌یشه‌وه‌ØŒ كاندیدی كۆمارییه‌كان توانیی ئه‌Ù… مه‌ودایه‌ نه‌هێڵێت Ùˆ له‌ كۆتاییدا به‌ یارمه‌تیی ده‌Ù†Ú¯Ù‡‌كانی "ئێلێكتۆراڵ"ØŒ لایه‌Ù†ÛŒ به‌رامبه‌ری، كه‌ له‌ دیموكراته‌كان بوو، له‌ Ú¯Û†Ú•Ù‡‌پانه‌كه‌ بكاته‌ ده‌ره‌وه‌.

 Ù‡Ù‡‌ندێك له‌ شرۆڤه‌كاران به‌Ù¾ÛŽÛŒ Ú•Ù‡‌فتار Ùˆ هه‌ڵسوكه‌وتی پێشبینینه‌كراوی دۆناڵد ترامپ، دووباره‌بوونه‌وه‌ÛŒ ڕووداوی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ساڵی 2000  به‌دوور ده‌زانن. به‌ڵام با له‌بیر نه‌كه‌ین كه‌ ده‌نگده‌رانی ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا، پێشووتریش سه‌رۆككۆمارێكی نائاسایییان هه‌ڵبژاردووه‌. له‌ ساڵی 1980ØŒ له‌ وه‌ها ڕۆژانێكدا، به‌Ù¾ÛŽÛŒ ڕاپرسیی دامه‌زراوه‌ÛŒ گاڵۆپ، 52% له‌ ئه‌مریكییه‌كان بڕوایان وابوو كه: "Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† ده‌Ù…ÛŒ ده‌كاته‌وه‌ ‌Ùˆ به‌بێ بیركردنه‌وه‌ یاخود Ú•Ù‡‌چاوكردنی ده‌رهاوێشته‌كانی، قسه‌ ده‌كات." هه‌روه‌ها 42% له‌ هاووڵاتیان نیگه‌رانی ئه‌وه‌ بوون كه‌ ‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر‌ Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† هه‌ڵبژێردرێت، وڵات تووشی جه‌Ù†Ú¯ ده‌كات.

به‌ڵام Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† به‌ Ù‡Û†ÛŒ ده‌رفه‌تی قه‌یرانی به‌بارمته‌گرتنی ئه‌مریكییه‌كان له‌ ئێران Ùˆ لێكه‌وته‌كانی، لاوازیی ئابووریی ئیداره‌ÛŒ دیموكراته‌كان (جیمی كارته‌ر)ØŒ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ساڵی  (1980)ÛŒ به‌ جیاوازیی به‌رچاوی 10% برده‌وه‌ و، Ù¾ÛŽÛŒ نایه‌ ناو كۆشكی سپی. دوای هه‌شت ساڵ سه‌رۆككۆماریی Ú•Ù‡‌یگا‌ن، وا ده‌هاته‌ به‌رچاو كه‌ جێگره‌كه‌ÛŒ "جۆرج هێربرت واكر بۆش" زۆر به‌زه‌حمه‌ت ده‌توانێ سه‌Ù†Ú¯Ù‡‌ری كۆمارییه‌‌كان بپارێزێت. بۆش‌ له‌ مانگی مایس (ئایار) تا كۆتاییی مانگی ئه‌گۆستی 1988  به‌ جیاوازییه‌ÙƒÛŒ به‌رچاو له‌ "مایكڵ دۆكاكیس"Ù€ÛŒ دیموكرات، له‌پاش بوو، به‌ڵام Ú•Ù‡‌وتی هه‌ڵبژاردنه‌كان له‌ دوو مانگی كۆتاییدا گۆڕانكاریی به‌سه‌ردا هات و، له‌ كۆتاییدا بۆش به‌ جیاوازیی 7% سه‌ركه‌وت. هه‌رچه‌نده‌ ئه‌Ù… بابه‌ته‌ تایبه‌ت به‌ كۆمارییه‌‌كان نه‌بوو.

یه‌ÙƒÛŽÙƒ له‌ سه‌یروسه‌مه‌ره‌كانی مێژووی هه‌ڵبژاردنه‌كانی سه‌رۆكایه‌تیی كۆماری ئه‌مریكا له‌ ساڵی 1948دا ڕووی دا. "هه‌ری ترۆمان"ÛŒ دیموكرات، به‌ شێوه‌یه‌ÙƒÛŒ مامناوه‌ندی، هه‌موو ساڵه‌كه،‌ "تامس ده‌یڤی"ØŒ كاندیدی كۆمارییه‌‌كان له‌دواوه‌ بوو، ئه‌Ù… له‌دواوه‌بوونه‌ هه‌ندێ كات له‌ هه‌ڵسه‌نگاندنه‌كانی ڕای گشتیدا ده‌Ú¯Ù‡‌ییشته‌ Ú•ÛŽÚ˜Ù‡‌ÛŒ 13%.  به‌ڵام سه‌ركه‌وتنی چاوه‌ڕواننه‌كراوی "ترومان" یادگارییه‌كیشی له‌ مێژووی ڕۆژنامه‌ڤانیی ئه‌مریكادا به‌جێ هێشت. ڕۆژنامه‌ÛŒ كۆماریی " شیكاگۆ ده‌یلی تریبیۆن" تا ئه‌Ùˆ ڕاده‌یه‌ له‌ سه‌ركه‌وتنی "ده‌یڤی" دڵنیا بوو، كه‌ هه‌ر له‌ شه‌ÙˆÛŒ پێشووتره‌وه‌ØŒ ڕۆژنامه‌كه‌ÛŒ به‌Ù… ناونیشانه‌ نارده‌ چاپخانه‌" ده‌یڤی، شكستی به‌ ترۆمان هێنا." 

به‌ڵام ترۆمانی سه‌رخۆش له‌ سه‌ركه‌وتن، له‌ كاتێكدا له "میسۆری"یه‌وه‌ له‌ ‌ شه‌مه‌نده‌فه‌رێكدا به‌ره‌Ùˆ "واشنتۆن.دی.سی" به‌Ú•ÛŽ كه‌وتبوو، له‌ وێستگه‌ÛŒ میژووییی "سه‌Ù† لۆییس" ژماره‌یه‌Ùƒ له‌ ڕۆژنامه‌كه‌ÛŒ به‌ده‌سته‌وه‌ گرت Ùˆ به‌گاڵته‌جاڕییه‌وه‌ به‌ بینه‌رانی وت: "ئه‌مه‌ ئه‌Ùˆ شته‌ نه‌بوو كه‌ من بیستم!"

ته‌نیا "شیكاگۆ ده‌یلی تریبیۆن" نه‌بوو كه‌ تووشی هه‌ÚµÙ‡‌ ببوو. ئه‌نجامی هه‌ڵبژاردنه‌كان ئه‌وه‌نده‌ به‌بێ دوودڵی Ùˆ به‌‌متمانه‌وه ‌‌(به‌ڵام به‌هه‌ÚµÙ‡‌) پێشبینی ده‌كرا كه‌ ته‌نانه‌ت گۆڤاری به‌ئه‌زموونی "ژۆرناڵی بازرگانی" له‌ ژماره‌ÛŒ سێیه‌Ù…ÛŒ نۆڤێمبه‌ری خۆیدا، Ú†Ù‡‌ندین وتاری تایبه‌ت كردبوو به‌ ده‌ره‌نجام Ùˆ ئاكامه‌ ئابوورییه‌كانی سه‌ركه‌وتنی "ده‌یڤی"ØŒ له ‌كاتیكدا "ترۆمان" ئه‌Ùˆ كاته‌ له‌ كۆشكی سپی  Ø¨ÙˆÙˆ! ناونیشانی ستوونێكی گۆڤاره‌كه‌ ئه‌مه ‌بوو: " سه‌ركه‌وتنی ده‌یڤی، ئیمتیازێكه‌ بۆ سه‌رده‌Ù…ÛŽÙƒÛŒ نوێ له‌ هه‌ماهه‌نگیی بازرگانی- ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت Ùˆ متمانه‌ÛŒ گشتیدا."

ئایا سه‌ركه‌وتنی ترامپ، دووره له‌ چاوه‌ڕوانی‌ØŸ

یه‌ÙƒÛŽÙƒ له‌ پرسیاره‌ سه‌ره‌كییه‌كانی زۆربه‌ÛŒ ئه‌Ùˆ كه‌سانه‌ÛŒ كه به‌دواداچوون بۆ هه‌ÚµÙ‡‌ پێكه‌نیناوی Ùˆ زه‌قه‌كان‌ Ùˆ هه‌ڵسوكه‌وتی نائاسایی Ùˆ نه‌بوونی زانیاریی سیاسیی ترامپ له‌ ڕاگه‌یاندنه‌كانه‌وه‌ ده‌كه‌ن، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئایا ده‌كرێت كه‌سێكی وا، بۆ چوونه‌ناو‌ كۆشكی سپی، ده‌Ù†Ú¯ÛŒ پێویست بێنێت‌ØŸ

ترامپ، كاتێك كه‌  له‌ چاوپێكه‌وتنێكدا، نه‌یتوانی "قاسم سوله‌یمانی"ØŒ  فه‌رمانده‌ÛŒ هێزی قودسی سوپای پاسداران بناسێت، یاخود جیاوازی له‌ نێوان گرووپگه‌Ù„ÛŽÙƒ وه‌Ùƒ حزبوڵڵای لوبنان Ùˆ حه‌ماسدا بكات، به‌ ڕۆژنامه‌ڤانه‌كه‌ÛŒ گوت كه‌ " له‌ كاتی گونجاودا" جیاوازیی ئه‌Ù… گرووپانه،‌ له‌Ùˆ باشتر فێر ده‌بێت Ùˆ "ئه‌Ù… كاره‌یش كاتێكی زۆر ناخایه‌نێت". ترامپ به‌ÚµÛŽÙ†ÛŒ دا كه‌ هه‌ر هاته‌ كۆشكی سپی، هه‌موو ئه‌Ùˆ ناوانه‌ له ‌ماوه‌ÛŒ شه‌Ø´ مانگ یان ساڵێكدا له ‌بنه‌Ú•Ù‡‌ته‌وه‌ بسڕێته‌وه‌!

ترامپ له‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌ری بردنه‌وه‌دا له‌ هه‌ڵبژاردن، تاكه‌ سه‌رۆككۆمارێك نابێت كه‌ به‌ ئاستێكی كه‌Ù… له‌ زانستی سیاسی، Ù¾ÛŽ ده‌نێته‌ Ù‡Û†ÚµÛŽ هێڵكه‌یی له‌ "كۆشكی سپی". له‌وانه‌یه‌ بكرێت بڵێین كه‌ له‌ مێژووی هاوچه‌رخی ئه‌مریكادا تاوه‌كوو ئێستا، كه‌متر سه‌رۆككۆمارێك له‌ كاتی هاتنه‌ كۆشكی سپی، وه‌Ùƒ Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† سه‌باره‌ت به‌ پرسه‌كانی تایبه‌ت به‌ پسپۆریی ئاسایش، به‌رگری Ùˆ سیاسه‌تی ده‌ره‌كی، كه‌مزانیاری بووه‌. هه‌ÚµÙ‡‌ زه‌قه‌كانی Ú†Ù‡‌ندین باره‌ÛŒ Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† له‌ كۆنفرانسه‌ هه‌واڵییه‌كاندا، ببووه‌ Ù‡Û†ÛŒ ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† له‌ ساڵی یه‌كه‌Ù…ÛŒ سه‌رۆكایه‌تییه‌كه‌یدا ته‌نیا شه‌Ø´ كۆنفرانسی هه‌واڵیی هه‌بێت، هه‌رچه‌نده‌ به‌Ø´ÛŽÙƒÛŒ به‌رده‌وام Ùˆ جێگیری ئه‌Ùˆ كۆنفرانسانه‌یش، له‌ گاڵته‌ Ùˆ Ú¯Ù‡‌په‌ به‌ناوبانگه‌كانی Ù¾ÛŽÙƒ ده‌هاتن!

"Ù„ÛŒ هامێلتۆن" نوێنه‌ری ئه‌Ùˆ كاته‌ÛŒ كۆنگریس له‌ ویلایه‌تی ئیندیانا، یه‌ÙƒÛŽÙƒ له‌ پسپۆڕانی به‌رگریی ئه‌مریكا، ده‌رباره‌ÛŒ كۆبوونه‌وه‌یه‌Ùƒ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† به ‌مه‌به‌ستی گفتوگۆكردن له‌سه‌ر  موشه‌كه‌كانی ئێم. ئێكس، نووسیویه‌تی: " تاكه‌ به‌شداریی Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† له‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌ÙƒÛŒ كاتژمێر Ùˆ نیویدا، ئه‌وه‌ بوو كه‌ له‌ ناوه‌ڕاستی گفتوگۆكاندا قسه‌ÛŒ به‌ ئێمه‌ بڕی، تا پێمان بڵێ كه‌ شه‌ÙˆÛŒ ڕابردوو Ú† فیلمێكی بینیوه‌ Ùˆ پرۆژه‌یه‌ÙƒÛŒ ده‌رباره‌ÛŒ Ú¯Ù‡‌مه‌یه‌ÙƒÛŒ جه‌نگی، به‌ ئێمه ‌دا." Ú•Ù‡‌یگا‌ن، كه‌ خۆی ئه‌كته‌ری سینه‌ما بوو، زۆربه‌ÛŒ كاته‌كان Ùˆ به‌گشتی وای Ù¾ÛŽ باش بوو كه‌ له‌ جیاتی خوێندنه‌وه‌ÛŒ ئه‌Ùˆ ڕاپۆرتانه‌ÛŒ كه‌ تایبه‌ت به‌ سه‌رۆككۆمار ئاماده‌ ده‌كران، كاتی خۆی بۆ بینینی فیلم ته‌رخان بكات و، ته‌نانه‌ت ده‌رباره‌ÛŒ بێمه‌یلیی ئه‌و، له‌ به‌شداریكردنی له‌ هه‌ندێ پرسی جددیدا، نوكته‌یه‌كیشی دروست كرد. Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† له‌Ù… باره‌یه‌وه‌ گوتی: " ئه‌وه‌ ڕاسته‌ كه‌ كاری سه‌خت Ùˆ ئه‌سته‌Ù… كه‌س ناكوژێت، به‌ڵام من بیر له‌وه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌ كه،‌ بۆچی ده‌بێت من ڕیسكی ئه‌Ùˆ كاره‌ تاقی بكه‌مه‌وه؟".

‌رۆناڵد Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† هه‌ندێ جار له ‌به‌رامبه‌ر Ú•Ù‡‌خنه‌ جددییه‌كاندا، توانج Ùˆ گاڵته‌ÛŒ له ‌جێگه‌ÛŒ وه‌ڵامی لۆژیكی داده‌نا. هه‌روه‌ها Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† له ‌هه‌مبه‌ر ئه‌Ùˆ ئابووریناسانه‌ÛŒ كه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌یان له‌ سیاسه‌ته‌كانی ده‌گرت، وای ده‌وت: "ده‌زانن چییه‌ØŸ ئابووریناسان كه‌سانێكن كه‌ كاتێك ده‌بینن شتێك له ‌ڕووی‌ كرده‌یییه‌وه‌ كار ده‌كات، نیگه‌ران ده‌بن كه‌ بۆچی له‌ ڕووی تیۆرییه‌وه‌ كار ناكات."

به‌Ù… حاڵه‌یشه‌وه‌ØŒ‌ ڕۆناڵد Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† هه‌شت ساڵ سه‌رۆككۆماری ئه‌مریكا بوو Ùˆ له‌ سه‌رده‌Ù…ÛŒ ئه‌ودا بێجگه‌ له پرسه‌كانی كاروباری ناوخۆی ئه‌مریكا، وه‌كوو كه‌مكردنه‌وه‌ÛŒ بوودجه‌ÛŒ لێكۆڵینه‌وه‌كان ده‌رباره‌ÛŒ نه‌خۆشیی ئایدز Ùˆ پیاده‌كردنی ستراتیژیی ئابووریی ناسراو به‌ "Ú•Ù‡‌یگانۆمیكز"ØŒ ڕووداوگه‌Ù„ÛŒ زۆر گرنگ له‌ ئاستی نێوده‌ÙˆÚµÙ‡‌تیدا ڕوویان دا، كه‌ له‌نێویاندا ده‌توانین ئاماژه‌ به‌ پێكدادان له‌ لوبنان، هێرشكردنه‌ سه‌ر گرانادا، بوردۆمانكردنی لیبیا، ئابڕووچوونی ئێران-كۆنترا، بكه‌ین.

وێكچوونێكی مێژووییی دیكه‌یش‌ له‌ نێوان هه‌ڵبژاردنه‌كانی ساڵی 2016 له‌Ú¯Ù‡‌Úµ 1980 ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ هاوینی ئه‌Ùˆ ساڵه‌یشدا، دیموكراته‌كان له‌ بیستنی ئه‌Ùˆ هه‌واڵه‌ÛŒ كه‌ "ڕۆناڵد Ú•Ù‡‌یگا‌Ù†" بووه‌ته‌ كاندیدی هه‌ڵبژاردنه‌كانی كۆمارییه‌‌كان، زۆر خۆشحاڵ بوون. یه‌ÙƒÛŽÙƒ له‌ هۆكاره‌كانی شادبوونی دیموكراته‌كان ئه‌وه‌ بوو كه‌ "Ú•Ù‡‌یگا‌Ù†" نه‌Ùƒ به‌س توندڕه‌ویكی ئایدۆلۆژیكی-پارێزگار بوو و، له ‌ڕوانگه‌ÛŒ ئه‌وانه‌وه‌ Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† توانای به‌ده‌سهێنانی ده‌Ù†Ú¯ÛŒ گشتیی خه‌ÚµÙƒÛŒ نه‌بوو، به‌ڵكوو مامۆستا Ùˆ پسپۆری هه‌ÚµÙ‡‌ÛŒ پێكه‌نیناویش بوو. به‌ شێوه‌یه‌ÙƒÛŒ به‌رده‌وام له‌ ڕاگه‌یاندنه‌كاندا، نه‌بوونی قووڵاییی زانینی Ú•Ù‡‌یگا‌Ù† ڕاپۆرت ده‌كرا و، ئه‌Ù… Ú•Ù‡‌سته‌یه‌ زۆر به‌ناوبانگ بوو كه‌ پاڵێوڕاوی كۆمارییه‌كان به‌زه‌حمه‌ت ده‌توانێت واقیع له‌ سیناریۆی فیلمه‌كانی جیا بكاته‌وه‌.

 Ø¨Ù‡‌Ù… پێیه‌یش،‌ دۆناڵد ترامپ دیارده‌یه‌ÙƒÛŒ ناوازه‌ نییه‌ و، جیا له‌ ئاكام Ùˆ ده‌رهاوێشته‌ چاوه‌ڕواننه‌كراوه‌كان له‌ به‌ده‌سته‌وه‌گرتنی پۆستی فه‌رمانده‌ÛŒ گشتیی هێزه‌ Ú†Ù‡‌كداره‌كان له‌ ئه‌مریكا له‌ لایه‌Ù† ترامپه‌وه‌ØŒ ناكرێت ئه‌Ú¯Ù‡‌ری سه‌ركه‌وتنی ترامپ به‌كه‌Ù… بزانین. ئه‌Ùˆ Ú†Ù‡‌ند هه‌فته‌یه‌یش كه‌ بۆ Ú•Û†Ú˜ÛŒ هه‌ڵبژاردنه‌كان ماوه‌ØŒ  Ù„Ù‡‌ سیاسه‌تی ناوخۆییی ئه‌مریكادا زۆر گرنگ Ùˆ هه‌ستیار Ùˆ یه‌كلاكه‌ره‌وه‌Ù†. مانگی Ù¾Ú• له‌ ڕووداو Ùˆ پێشهاتی سه‌ر‌نجڕاكێش Ùˆ سه‌یروسه‌مه‌ره‌ÛŒ ئۆكتۆبه‌ر‌ له‌ پێشماندایه، هه‌روه‌ها جگه‌ له‌ فاكته‌ره‌ ناوخۆیییه‌كان، هه‌ندێ له‌ وڵاتی دیکەی جیهانیش، زۆریش پێیان ناخۆش نییه‌ كه‌ هه‌ÙˆÚµÛŒ ئه‌وه‌ بده‌Ù† به ئاراسته‌ÛŒ حه‌ز Ùˆ ویستی خۆیان، Ú•Ù‡‌وتی هه‌ڵبژاردنه‌كانی ئه‌مریكا بگۆڕن.

 

سه‌رچاوه‌:

http://www.bbc.com/persian

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون