PÊNÛS
کوردستانی عێراق: Ù„Û• سەردەمی هۆزەوە بۆ دیموکراسی  

2016-09-14

ناوی کتێب بە فەڕەنسی: Le Kurdistan irakien : De la tribu à la démocratie

ناوی کتێب بە کوردی:  Ú©ÙˆØ±Ø¯Ø³ØªØ§Ù†ÛŒ عێراق: Ù„Û• سەردەمی هۆزەوە بۆ دیموکراسی

ناوی نووسەر: دکتۆر عەلی دۆڵەمەری

زانیاری دەربارەی کتێب: لە ساڵی ٢٠١٤ دەرچووە، لە لایەن Editions Glyphe لە پاريس چاپ کراوە، ٣١٠ لاپەڕەیە.

 

پێشەکیی ئەم کتێبە، Ù„Û• لایەن Michel Korinman پرۆفيسۆری ڕێزلێنراو Ù„Û• زانکۆی سۆربۆنی پاریس،  Ù¾Ø³Ù¾Û†Ø± Ù„Û• بواری ژیۆپۆلیتیك، نووسراوە. ئەم پرۆفیسۆرە گرنگیی ئەم کتێبەی زۆر بەجوانی دەرخستووە، کاتێك دەنووسێت "ئەم پەرتووکە بەدڵنیاییەوە دەبێت بە ستاندەرێك" بۆ لێکۆڵەر Ùˆ خوێنەری فەڕەنسیزمان.  

ئەم کتێبە Ù„Û• بنەڕەتدا، بەشێکی تێزی دکتۆرای نووسەرە Ú©Û• Ù„Û• زانکۆی سۆربۆن – پاریسی چوار تاووتوێ کراوە Ù„Û• ساڵی ٢٠١٢. بابەتی ئەم کتێبە گرنگیەکی تایبەتیی خۆی هەیە Ù„Û• بواری ژيۆپۆلیتیك، لەبەر ئەوەی لێکۆڵینەوەیەكی قووڵ Ùˆ سەرنجڕاکێشی تێدایە دەربارەی هۆز Ùˆ بەشداریکردنیان Ù„Û• ژیانی سیاسیی هەرێمی کوردستانی عێراق. نووسەری ئەم کتێبە، پشتی بە چەندین شرۆڤەکاری مێژوویی Ùˆ چەندین چاوپێکەوتن بە مەبەستی دەرخستنی کاریگەریی هۆزەکانی کوردستان لەسەر پێشخستنی ژيۆپۆلیتیکی کوردستان، به‌ستووه‌. ئەم لێکۆڵینەوەیە لەسەر چەندین پەیوەندیی فرەڕەهەند کاری کردووە: Ú©Û†Ù…Û•Úµ Ùˆ سیاسەت، کۆمەڵگا Ùˆ دەوڵەت، هۆز Ùˆ حکوومەت، هۆز Ùˆ پارتە سیاسییەکان، هەروەها حکوومەت Ùˆ پارتە سیاسییەکان. نووسەر بەشێك Ù„Û• ناسناوی کورد پيشان دەدات، Ú©Û• زۆر بەکەمی شرۆڤە Ùˆ لێکۆڵينەوەی زانستیی بۆ کراوە.

نووسەر بە شێوەیەکی بابەتییانە، لێکۆڵینەوەکەی خۆی Ù¾ÛŽØ´Ú©Û•Ø´ کردووە. باس له‌ Ù¾ÛŽÚ¯Û• Ùˆ Ú•Û†ÚµÛŒ هۆز Ùˆ تیرەکان Ù„Û• بزووتنەوەی ڕزگاریخوازی کوردستاندا دەکات. Ù„Û• هەمان کاتدا، Ú•Û†ÚµÛŒ نەرێنیی هۆز Ù„Û• هەندێك سەردەمدا پیشان دەدات، کاتێك دەست دەخەنە ناو دەستی حکوومەتە ناوەندییەکان، بە مەبەستی دوژمنکارانه‌ دژی ئەم بزووتنەوەیە بەهێز دەکرێن. کەواتە خوێندەوەیەکی هزری Ùˆ ئەکادێمی دەربارەی جەنگی پێشمەرگە دژی "جاش" کراوە و، Ù¾ÛŽÚ¯Û•ÛŒ هۆز Ù„Û•Ù… هاوکێشانەدا شرۆڤە دەکات.

یەکێك Ù„Û• خاڵە گرنگەکانی ئەم کتێبە، کارکردنە Ù„Û• سەر پەیوەندیی کوردبوون - Ú©Û• نووسەر دەستەواژەیەکی نوێی فەرەنسیی بۆ داڕشتووە Kurdicité – Ù„Û•Ú¯Û•Úµ هەستی هۆزایەتی. هەستی هۆزایەتی ÙˆÛ•Ùƒ سەرچاوەیەكی نەتەوەیییە، زمان Ùˆ نەريت Ùˆ Ú©Ù‡‌لتوور دەپارێزێت. بەڵام Ù„Û• هەمان کاتدا دەربارەی ئەم هەستە پرسیار دەکرێت كه‌ Ú†Û†Ù† کاریگەریی لەسەر کوردبوون بە مانا مۆدێرنەکەی دەبێت، بەتایبەتی کاتێك Ú©Û• هەرێمی کوردستان بەرەو سەربەخۆیی هەنگاو دەنێت.

چەندین ڕەهەندی جۆراوجۆر لەم کتێبەدا دەدۆزینەوە؛ ڕەهەندی ئەنسروپۆلۆژی (مرۆڤناسی)، مێژوویی، سیاسی، ژيۆسیاسی و پەیوەندیی ئەمانە بە پرسی کورد و هۆزەکانی کوردستان. ئەم کتێبە، لەگەڵ ئەوەی بەهایەکی ئەکاديمیی بەرزی هەیە، لە هەمان کاتدا پەیامێکی زۆر ڕوونی تێدایە بۆ خوێنەری فەڕەنسیزمان دەربارەی ناساندنی پرسی کورد، بەتایبەتی لە باشووری کوردستان. لە ڕێگای ئەم کتێبەوە، نووسەر هەوڵی داوە ئەو پێشکەوتنە سیاسی و کۆمەڵایەتی و ئابوورییەی هەرێمی کوردستان باس بکات، کە لە ساڵانی ١٩٩١ بە دواوە، لەم هەرێمە ڕوویان داوە. پێشکەوتنی پێگەی کورد لە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست باس کراوە.

بۆ زانیاری، نووسەری ئەم کتێبە، عەلی دۆڵەمەری، هەڵگری بڕوانامەی دکتۆرایە Ù„Û• بواری ژيۆپۆلیتیك Ù„Û• زانکۆی سۆربۆنی – پاریس. خوێندنی زانکۆیی Ù„Û• هەولێری پایتەخت Ùˆ Ù„Û• "بۆردۆ"یش خوێندووە، ئێستا نوێنەری هەرێمی کوردستانە Ù„Û• پاریس.

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون