PÊNÛS
چوونی سوپای تورکیا بۆ باکووری سووریا، وه‌رچه‌خانه‌ له ‌جه‌نگی دژ به‌‌ داعش  

2016-09-03

چوونی سوپای تورکیا بۆ باکووری سووریا، وه‌رچه‌خانه‌ له ‌جه‌Ù†Ú¯ÛŒ دژ به‌‌ داعش

 

جنێڤه‌ر Ú©Ù‡‌فه‌رێلا- ئینستیتیوتی لێکۆڵینه‌وه‌ÛŒ شه‌Ú•

تورکیا هاوپه‌یمانێکی یه‌کلاکه‌ره‌وه‌ÛŒ ئه‌مریکایه‌ له جه‌Ù†Ú¯ÛŒ دژ به‌ داعش له‌ باکووری سووریا، تا له‌Ùˆ نه‌خشه‌یه‌ÛŒ Ú©Û• بۆ سووریا داڕێژراوه‌ شوێنی خۆی وه‌Ú© هێزی یه‌کلاکه‌ره‌وه‌ بگرێ. ده‌ربازبوونی سوپای تورکیا بۆ باکووری سووریا له‌ ٢٤ی ئاب Ùˆ به‌شداریکردن له‌ هێرشی قه‌ڵغانی فورات، وه‌رچه‌رخان بووه‌ له‌ په‌یوه‌ندییه‌کانی نێوان ئه‌مریکا Ùˆ تورکیادا. ماوه‌یه‌Ú© بوو‌ ئه‌مریکا داوای له‌ تورکیا ده‌کرد له‌ جه‌Ù†Ú¯ÛŒ دژ به‌ داعش، Ú•ÙˆÚµÛŒ زیاتر بگێڕێ. جگه‌ له‌وه‌ØŒ شه‌Ú•ÛŒ قه‌ڵغانی فورات، ڕاگرتنی فراوانبووونی ناوچه‌کانی ژێر ده‌سه‌ڵاتی کوردیشه‌.

له‌ هه‌مان کاتیشدا ئه‌مریکا داوای له‌ هێزه‌کانی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ کردووه‌ Ú©Ù‡‌ بکشێنه‌وه‌ به‌ری ڕۆژهه‌ڵاتی ڕووباری فورات، ئه‌مه‌یش له‌سه‌ر داوای تورکیا بووه‌. تورکیا پشتیوانیی ئه‌Ùˆ گرووپانه‌ ده‌کات Ú©Ù‡‌ متمانه‌ÛŒ پێیانه‌. هه‌روه‌ها ئه‌وانه‌ په‌راوێز ده‌خات Ú©Ù‡‌ له‌ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌وه نزیکن‌ØŒ ئه‌مه‌یش وای کردووه‌ شه‌Ú• له ‌نێوان ئه‌Ùˆ گرووپانه‌دا‌ دروست ببێ Ú©Ù‡‌ له‌ لایه‌Ù† تورکیا Ùˆ ئه‌مریکاوه‌ پشتیوانی ده‌کرێن.

ئه‌مه‌یش وای کرد سوپای سووریای دیموکراتی، Ú©Ù‡‌ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ سه‌رپه‌رشتیی ده‌کات، له‌Ú¯Ù‡‌Úµ تورکیا Ùˆ ئه‌Ùˆ گرووپانه‌ÛŒ ئۆپۆزسیۆنی سووریا Ú©Ù‡‌ تورکیا پشتیوانییان ده‌کات بکه‌وێته ‌شه‌Ú•Ù‡‌وه‌. له‌ هه‌مان کاتدا، نه‌یارانی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌یش - ئه‌وانه‌ÛŒ دژی ده‌سه‌ڵاتی فراوانخوازیی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌Ù† - به‌ هه‌لیان زانی Ùˆ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ Ú©Ù‡‌وتنه‌ شه‌Ú•ØŒ به‌تایبه‌تی له‌ شاری مه‌نبیج، عه‌ره‌به‌کان دژ به‌ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ وه‌ستانه‌وه‌. له‌ Ú•Û†Ú˜ÛŒ ٣٠ ÛŒ ئاب باس له‌ ئاگربه‌ستێک له‌ نێوان هه‌ردوو لا کرا. له‌وانه‌یه‌ تورکیا ئه‌Ù… به‌رگرییه‌ ناوخۆیییه‌ له‌ مه‌نبیج، Ú©Ù‡‌ له‌ باشووری جه‌رابلوس Ùˆ باکووری Ú•Ù‡‌ققه‌یه‌ بقۆزێته‌وه‌ Ùˆ وا بکات له‌Ùˆ شاره‌ جێی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ØŒ به‌ هێزی تری دژی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ Ù¾Ú• بكرێته‌وه‌‌.

کاتێک Ú©Ù‡‌ سوپای تورکیا به‌ هاوکاریی نزیکه‌ÛŒ Ù¥ هه‌زار Ú†Ù‡‌کداری ئۆپۆزسیۆنی سووریا هێرشی كرده‌ سه‌ر شاری جه‌رابلووس، Ú†Ù‡‌کدارانی داعش به‌رگرییه‌Ú©ÛŒ زۆر Ú©Ù‡‌میان کرد. به‌ÚµÚ©Ùˆ به‌ره‌Ùˆ باشووری ڕۆژئاوای وڵاته‌که،‌ به‌ره‌Ùˆ شاری "ئه‌لباب" کشانه‌وه‌. Ú†Ù‡‌کدارانی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ØŒ وه‌Ú© داگیرکه‌ر مامه‌ÚµÙ‡‌یان له‌Ú¯Ù‡‌Úµ سوپای تورکیا Ùˆ گرووپه‌ ئۆپۆزسیۆنه‌کانی سووریا، Ú©Ù‡‌ هاوکاری سوپای تورک بوون، کرد، به‌ڵام سوپای تورکیا زیاتر هانی ئه‌وه‌ÛŒ دا Ú©Ù‡‌ زۆر ڕاشکاوانه‌ ڕووبه‌ڕووی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ ببێته‌وه‌. ئۆپۆزسیۆنه‌ سوننه‌کان له‌ مه‌نبیج Ùˆ Ú•Ù‡‌ققه‌ به‌یاننه‌مه‌یان دژی یه‌په‌گه،‌ Ú©Ù‡‌ خۆی له‌ سوپای دیموکراتی سووریادا ده‌بینێته‌وه‌ØŒ ده‌رکرد. ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ سه‌ربازیی شاری جه‌رابلوسیش له ‌ده‌ورووبه‌ری حه‌له‌ب، له‌ هێرشه‌کانی دژی تورکیا Ùˆ دۆسته‌کانی به‌رده‌وام بوو. ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ سه‌ربازیی سوپای سووریای دیموکرات-یه‌په‌گه، ‌پشتیوانیی خۆی بۆ ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ سه‌ربازیی جه‌رابلووس،  دژی تورکیا Ùˆ به‌ره‌Ú©Ù‡‌ÛŒ ڕاگه‌یاند.‌

له‌ ٢٧ی ئاب Ùˆ له‌ Ù¨ÛŒ ئابیشدا ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ هۆزه‌کان Ùˆ پیاوماقووڵان له‌ مه‌نبیج، پشتیوانیی بۆ ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ سه‌ربازیی جه‌رابلووس ڕاگه‌یاند. له‌Ùˆ کاته‌دا Ú©Ù‡‌ ئه‌مریکا خه‌ریکی ئاماده‌کاری بوو بۆ شه‌Ú•ÛŒ Ú•Ù‡‌ققه،‌ گرژیی نێوان سوپای سووریای دیموکرات Ùˆ عه‌ره‌به‌ سووننه‌كان له‌ مه‌نبیج سه‌ری هه‌ڵدایه‌وه‌. له‌Ùˆ کاته‌دا سه‌رکرده‌ÛŒ ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ سه‌ربازیی جه‌رابلووس، عه‌بدولستار ئه‌لجه‌دیر، تیرۆر کرا. ئه‌نجوومه‌نه‌که،‌ میتی تورکیای به‌وه‌ تۆمه‌تبار کرد Ùˆ هێرشی کرده‌ سه‌ر سوپای تورکیا Ùˆ هاوکاره‌ سوورییه‌کانی. فڕۆکه‌ ئاسمانییه‌کانی تورکیایش ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ سوپای جه‌رابلووس Ùˆ Ù¾ÛŽÚ¯Ù‡‌کانی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌یان كرده‌ ئامانج. بوردۆمانێکی زۆر چڕیان کرد. دواتر هێزه‌کانی تورکیا Ùˆ ئۆپۆزسیۆنی سووریا هێرشه‌کانیان ده‌ست Ù¾ÛŽ کرد Ùˆ ده‌ستیان به‌سه‌ر Ú†Ù‡‌ندین گونددا گرت.

هێرشه‌Ú©Ù‡‌ÛŒ تورکیا، به‌ ئامانجی لاوازکردنی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ بوو، هه‌روه‌ها له‌ سه‌ردانێکدا بۆ غازی ئه‌نتاب له‌ Ú•Û†Ú˜ÛŒ ٢٨ی ئاب، ره‌جه‌ب ته‌ییب ئه‌ردۆغان، سه‌رۆککۆماری تورکیا ڕای Ú¯Ù‡‌یاند Ú©Ù‡‌ به‌ هه‌مان تینی شه‌ڕکردن له‌Ú¯Ù‡‌Úµ داعش، شه‌Ú•ÛŒ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ ده‌کات. هه‌روه‌ها به‌ÚµÛŽÙ†ÛŒ به‌Ùˆ سووریانه ‌دا، Ú©Ù‡‌ له‌ غازی ئه‌نتاب بوون Ùˆ ده‌یانویست بگه‌ڕێنه‌وه‌ بۆ جه‌رابلووس، هه‌موو هاوکارییه‌کیان پێشكه‌Ø´ بکات. مه‌به‌ستی ئه‌ردۆغان ئه‌وه‌ بوو Ú©Ù‡‌ عه‌ره‌به‌ سوننه‌کان ده‌باته‌وه‌ جێی خۆیان، به‌مه‌یش Ú•ÛŽ له‌ فراوانکاریی ده‌سه‌ڵاتی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ ده‌گرێ. تورکیا، کاتی خۆی له‌ مانگی نیساندا، مه‌رجی دانا كه‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر هاوکاریی هێرشی سوپای سووریای دیموکرات Ùˆ ئه‌مریکا بۆ مه‌نبیج بکات، ده‌بێ دوای گرتنه‌وه‌ÛŒ شاره‌Ú©Ù‡‌ØŒ هێزه‌کانی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ بگه‌ڕێنه‌وه بۆ ڕۆژهه‌ڵاتی ڕووباری فورات. به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ÛŒ له‌ سه‌ره‌تای مانگی ئاب شاره‌Ú©Ù‡‌ گیرایه‌وه‌ØŒ كه‌Ú†ÛŒ تا Ú•Û†Ú˜ÛŒ ٢٤ی ئاب Ùˆ ده‌ستپێکردنی ئۆپه‌راسیۆنی قه‌ڵغانی فوراتی تورکیا، یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ نه‌کشایه‌وه‌. جۆ بایدن له‌ Ú•Û†Ú˜ÛŒ ئۆپه‌راسیۆنه‌Ú©Ù‡‌دا له‌ ئانكارا‌ØŒ پشتیوانیی خۆی بۆ ئۆپه‌راسیۆنه‌Ú©Ù‡‌ ده‌ربڕی Ùˆ داوای له‌ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ کرد بکشێنه‌وه،‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر نا، له‌ لایه‌Ù† ئه‌مریکاوه‌ هاوکاری ناکرێن. یه‌په‌Ú¯Ù‡‌یش کشانه‌وه‌ÛŒ Ù¾ÛŽ باشتر بوو له‌وه‌ÛŒ Ú©Ù‡‌ ڕاسته‌وخۆ له‌ جه‌رابلووس له‌Ú¯Ù‡‌Úµ سوپای تورکیا بکه‌وێته‌ شه‌Ú•. ئه‌وه‌ بوو دواتر کشانه‌وه‌ÛŒ ته‌واوی یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ ڕاگه‌یه‌نرا.

تورکیا به‌نیازه‌ له‌ داهاتوودا، له‌ شوێنی ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ سه‌ربازیی مه‌نبیج، Ú©Ù‡ ‌سه‌ر به‌ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌یه‌ Ùˆ‌ سوپای سووریای دیموکرات دای مه‌زراندووه‌ØŒ ئه‌نجوومه‌نه‌ کۆنه‌Ú©Ù‡‌‌ØŒ كه‌ سوپای ئازادی سووریا دای مه‌زراندبوو- ئه‌وانه‌ÛŒ له ‌به‌شار ئه‌سه‌د جیا بوونه‌ته‌وه‌ØŒ بگه‌ڕێنێته‌وه،‌ چونکه‌ له‌ ٢٠١٣ داعش ده‌ری په‌ڕاندن. ئه‌وه‌ بوو له‌ دوای هێرشه‌Ú©Ù‡‌ÛŒ تورکیا، ئه‌نجوومه‌نه‌ کۆنه‌Ú©Ù‡‌ ده‌رکه‌وتنه‌وه‌ Ùˆ دژایه‌تیی خۆیان بۆ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ ڕاگه‌یاند Ùˆ ئه‌نجوومه‌Ù†ÛŒ هۆزه‌کانیش دژایه‌تیی خۆی بۆ یه‌په‌Ú¯Ù‡‌ ڕاگه‌یاند. له‌وانه‌یه‌ تورکیا، بۆ لاوازکردنی یه‌په‌Ú¯Ù‡ ‌سوود له‌Ùˆ دژایه‌تییانه‌ وه‌رگرێ. هه‌روه‌ها به‌رپرسانی تورکیا، ویستی خۆیان بۆ فراوانکردنی بوونی سه‌ربازیی تورکیا له‌ سووریا دووپات کرده‌وه‌.

له‌ ٣٠ی ئابدا، باسی ئه‌وه‌ کرا Ú©Ù‡ ‌تورکیا Ùˆ سوپای سووریای دیموکرات بۆ به‌هێزکردنی هێرشه‌کانیان بۆ سه‌ر داعش، Ú¯Ù‡‌یشتوونه‌ته‌ Ú•ÛŽÚ©Ú©Ù‡‌وتنێكی به‌ر‌فراوان. به‌ڵام تورکیا Ú•Ù‡‌تی کرده‌وه‌ Ú•ÛŽÚ©Ú©Ù‡‌وتنی وا له ‌ئارادا بێ. کرده‌وه‌ÛŒ سه‌ربازیی تورکیا له‌ جه‌رابلووس، خاڵی وه‌رچه‌رخانه‌ له‌ په‌یوه‌ندیی نێوان ئه‌مریکا Ùˆ تورکیادا له‌ جه‌Ù†Ú¯ÛŒ دژ به ‌داعش. کرده‌وه‌Ú©Ù‡‌ÛŒ توکیا وه‌ڵامێکیش بوو بۆ داخوازیی ئه‌مریکا له‌ تورکیا، تا به‌ هێزه‌وه‌ جه‌Ù†Ú¯ÛŒ دژ به‌ داعش بکات. هه‌روه‌ها ئه‌Ùˆ کرده‌وه‌یه‌ÛŒ جه‌رابلووس، Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ خۆش کرد تا پلان بۆ ئازادیی Ú•Ù‡‌ققه‌ دابنرێ Ùˆ دوا Ù¾ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ داعش له‌ سووریا، Ú©Ù‡‌ به‌ سنووری تورکیاوه‌ گرێ درا بێ، له‌ داعش پاک بکرێته‌وه‌. یه‌په‌Ú¯Ù‡‌یش خۆی له‌ شه‌Ú• له‌Ú¯Ù‡‌Úµ تورکیا لا داوه‌. له‌وانه‌یه‌ مانای وا بێ، ئه‌مریکا له‌ شه‌Ú•ÛŒ ئازادکردنی Ú•Ù‡‌ققه‌ به‌شداریی Ù¾ÛŽ بکات Ùˆ ئه‌مریکا پشتی به‌Ùˆ عه‌ره‌به‌ سوننانه‌یش به‌ستووه‌ Ú©Ù‡‌ له‌ Ù†ÛŽÙˆ سوپای دیموکراتی سووریادان، چونکه‌ به‌شداریی یه‌په‌Ú¯Ù‡ به‌ته‌نیا، سوننه‌ عه‌ره‌به‌کان توڕه‌ ده‌کات. بۆیه‌ØŒ پێشبینی ده‌کرێ له‌ ئازادکردنی Ú•Ù‡‌ققه‌دا ئۆپۆزسیۆنی سووریا، Ú©Ù‡‌ تورکیا پشتیوانییان ده‌کات، به‌ هاوکاریی ئۆپه‌راسیۆنی سه‌ربازیی تورکیا Ùˆ به‌شداریی سوپای تورکیا، Ú•Ù‡‌ققه‌ ڕزگار بکه‌Ù†. به‌مه‌یش، تورکیا ده‌بێته‌‌ Ú¯Ù‡‌وره‌ترین یاریکه‌ری باکووری سووریا.

 

سەرچاوە

 

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون