PÊNÛS
 
پێویستیی گوتارێکی ئاشتیپارێزانەی میدیایی Ù„Û• پرۆسەی ڕیفراندۆم، یان سەربەخۆییدا 
     2017-07-20
د. ڕەحیم سورخی

پێویستیی گوتارێکی ئاشتیپارێزانەی میدیایی لە پرۆسەی ڕیفراندۆم، یان سەربەخۆییدا

 

د. ڕەحیم سورخی، Ø¯Ú©ØªÛ†Ø±Ø§ Ù„Û• زمانەوانی Ù„Û• زانکۆی سەڵاحەددین

سەرەتا

بەپێی ڕاگەیەندراوە فەرمییەکانی حزب Ùˆ لایەنە سیاسییەکانی هەرێمی کوردستان بێت Ú©Û• ڕاستەوخۆ Ù„Û• لایەن گوتەبێژەکانیان و، یان Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ کۆنفڕانسی میدیایییەوە بۆ خەڵک دەدوێن، هەموو لایەنەکان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ بەڕێوەچوونی ڕیفراندۆمن؛ هەرچەنده‌ لەوانەیە لەسەر کاتەکەی، یان Ø´ÛŽÙˆÛ•ÛŒ بەڕێوەچوونەکەی Ùˆ مەرجەکانی، بۆچوونی جیاوازیان هەبێت. هەموو لایەنەکان بانگەشەی ئەوە دەکەن Ú©Û• ڕیفراندۆم، دەبێ Ù‡Û•ÙˆÛŽÙ†ÛŒ یەکخستنەوەی ناوماڵی کورد بێت. بەگشتی، کورد بۆ ئەوەی ئەم پرۆسەیە سەر بخات، پێویستیی بە کۆدەنگیی نیشتمانی Ùˆ نەتەوەیی هەیە. هەر بۆیە، گوتارێکی ئاشتیخوازانەی میدیایی پێویستە، بۆ ئەوەی ڕای گشتی لەسەر ئەم پرسە چارەنووسسازە Ú©Û† ببێتەوە.  ئەمەیش لەبەر ئەوەیە، میدیا  Ø¨Û• Ù‡Û†ÛŒ چوارچێوەسازی بۆ مەسەلە جیاوازەکان،  بەتایبەتی Ù„Û• هەواڵەکاندا، Ù„Û• بەرهەمهێنانەوەی گوتاری سیاسی- کۆمەڵایەتی Ùˆ ئایدۆلۆژیدا بە لایەنگریی Ù„Û• ململانێ Ùˆ توندوتیژی، دەورێکی هەستیار دەگێڕێ. پرسیار ئەوەیە Ú©Û• Ú†Û†Ù† Ùˆ تاچ ڕاددەیەک میدیا Ù„Û• قووڵکردنەوەی دووبەرەکییەکاندا Ú•Û†ÚµÛŒ هه‌یه‌ØŸ لەمبارەیەوە، Ú† جۆره‌ ستراتیژییەکی گوتار Ù„Û• Ù‡Û•ÙˆÚµÛŒ میدیاکاندا ڕەچاو دەکرێ؟ بۆ وەڵامدانەوە بەم پرسیارانە Ù„Û•Ù… وتارەدا، بابەتە پێوەندیدارەکان دەخرێتە بەر باس و، شێوازێکی ڕەخنەیییانەی گوتار بەپێی نموونەکانی ڕووماڵکردنی تەلەڤزیۆنی NRTØŒ بەکار دەهێنڕێت.

گوتاری میدیا لە نێوان چاندنی بێزاری و پێکهێنانی ئاشتیی نیشتمانیدا

"واقعییەت" بە Ù‡Û†ÛŒ زمان Ùˆ ئەزموونەوە بنیات دەنرێت Ú©Û• Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ گوتارە جۆراوجۆرەکانەوە Ù„Û• کارلێککردنی ڕۆژانەماندا Ù„Û• پێوەندییە کۆمەڵایەتی، سیاسی Ùˆ ئابوورییەکاندا بەکار هاتووە. گوتاری هەواڵ چوارچێوەیەک بۆ دەمەتەقێی گشتی دەستەبەر Ùˆ ئامادە دەکات Ùˆ بەگشتی، نواندنە میدیایییەکان سیاسەتی دامەزراوە سیاسییەکان دەنوێننەوە، Ú©Û†Ù…Û•Ú© دەکەن بە دروستکردنی ڕای گشتی Ùˆ بەهێزکردنی ئەو ئایدیۆلۆژییانەی بنەمای ڕا Ùˆ تێگەیشتنی گشتی Ù¾ÛŽÚ© دێنن. ئایدیۆلۆژییه‌کانیش Ù¾ÛŽÚ©Ù‡ÛŽÙ†Û• بنەڕەتییەکانی ناسنامەی کۆمەڵایەتی دەخەنە ڕوو و، بەرژەوەندیی گرووپەکان Ù„Û• Ø´ÛŽÙˆÛ•ÛŒ Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛ• ڕوانگەیەکی ڕێکخراودا Ú©Û• تێیاندا واتاکان Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Û•ÛŒ گوتاری هەواڵەوە دردەبڕدرێن، پێناسە دەکەن.  Ú¯ÙˆØªØ§Ø±ÛŒ هەواڵ بە بژار Ùˆ بڵاوکردنەوی زانیارییەکان، ئایدیا Ùˆ بۆچوونە ڕەوا Ùˆ ناڕەواکان به‌ جەماوەری دەگەیەنن. بەم شێوەیە، وێنەیەکی گشتی Ù„Û• واقعییەتی کۆمەڵایەتی ÙˆÛ•Ú© ئایدیۆلۆژییەکی دروستکراو دەخەنە ڕوو و، برەو دەدەن بە هاوپێوەندیی کۆمەڵایەتی بە بەهێزکردنی ناسنامەی نەتەوەیی Ùˆ بە هاوبەشدانانی بیروبۆچوونەکان Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ بەکارهێنانی زمانەوە.([i]) Ù„Û•Ù… ڕوانگەیەوە، دەکرێ کارکردی ئەرێنی، یان نەرێنی بۆ میدیاکان دەستنیشان بکەین.

  • دەوری ئەرێنیی میدیاکان

گەیاندنی زانیاری Ùˆ ئاگادارکردنەوە: یەکێ Ù„Û• ئەرکە بنەڕەتییەکانی میدیاکان گەیاندنی زانیارییە Ù„Û• ڕووداوەکان Ú©Û• Ù„Û• ژینگەی کۆمەڵایەتیدا ڕوو دەدات. میدیاکان Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ ڕووماڵکردنی ڕووداوە کۆمەڵایەتییەکانی ÙˆÛ•Ú© دەستدرێژی، توندوتیژی، کوشتن Ùˆ گەڕان بەداوی هۆکارەکانی سەرهەڵدانیان، بە داڕشتنێکی پوخت Ù‡Û•ÙˆÚµÛŒ چارەسەر دەدات؛ هەنگاوەکانی دەزگا پێوەندیدارکان بۆ پێشگرتن Ù„Û• دیاردە دژی کۆمەڵایەتییەکان دەخاتەڕوو و، ڕای پسپۆر Ùˆ شارەزایان Ùˆ جیابیران بۆ خستنەڕووی کەموکوڕییەکان وەردەگرێ. بەم شێوەیە، جەماوەر Ù„Û• لادانە کۆمەڵایەتییەکان ئاگادار دەکاتەوە. سەبارەت بە ڕووداوە سیاسییە هەستیارەکان، بۆ پێشگرتن بە هەڵسەنگاندن Ùˆ بڕیاردانی پێشوەختی ڕۆژنامەنووس Ùˆ پەیامنێران، بە شێوەیەکی بابەتییانە Ùˆ لەسەر بنەمای بەرپرسیارێتیی کۆمەڵایەتی Ùˆ ئەخلاقی ڕاگەیاندن ڕەوتێکی ئاشتییانەی میدیایی ڕەچاو دەکات بۆ ئەوەی دووبەرەکییەکان Ù„Û• ململانێیەکی سیاسیی ئاسایی دەرنەچێ Ùˆ ئاشتەوایی بەهێز بێت([ii]).

  • دەوری نەرێنیی میدیاکان

یەکێک Ù„Û• دەورە خراپەکانی میدیا هاندانی Ø´Û•Ú• Ùˆ قووڵکردنەوەی ململانێکانە؛ Ú©Û• ئەمەیش بە چاندنی بێزاری، ناهومێدیی Ùˆ قووڵکردنەوەی ململانێکان دەورێکی گرینگ Ù„Û• پچڕاندنی پێوەندی، تێکدانی ئاشتیی کۆمەڵایەتی Ùˆ بەردەوامیی دۆخی قەیراناویدا دەگێڕێ. ئەوەی ئێستا Ù„Û• میدیای کوردیدا بەرچاوە بریتییە Ù„Û•: سەرلێشێواندنی خەڵک لەبەر نەبوونی ستراتیژییەکی ڕوونی ڕاگەیاندن بە دیاریکردنی بەهاکانی هەواڵ، بڵاوکردنەوەی بابەتی دژبەیەک Ùˆ ناپێوەندیدار Ùˆ سیاسەتزەدەییی میدیاکان، بە شێوه‌یەک Ú©Û• بنەمای پیشەییبوون Ùˆ بەرپرسیارێتیی کۆمەڵایەتییان نامێنێ.

لەمبارەیەوه‌ ئاماژە بە بۆچوونی کێمف (Kempf,2003)  ÙˆÛ•Ú© دەروونناسێکی گوتاری میدیا دەکەم Ú©Û•  گوتاری شه‌Ú• Ùˆ ئاشتی بەوە Ù„ÛŽÚ© جیا دەکاتەوە Ú©Û• پرسیاری ئەم گوتارانە لەبارەی ڕووداوەکانەوە چین. ئەو Ù¾ÛŽÛŒ وایە گوتاری شەڕانی (جه‌Ù†Ú¯ÛŒ)ØŒ پرسیارەکەی ئەوەیە Ú©Û• "Ú©ÛŽ توندوتیژە، یان هێرشبەرەکە کێیە؟" Ùˆ "Ú†Û†Ù† دەتوانرێ بوەستێندرێ؟" کەچی، گوتاری ئاشتییانە دەپرسێ Ú©Û• " Ú©ÛŽØ´Û•Ú©Û• چییە؟" Ùˆ "Ú†Û†Ù† چارەسەر دەکرێت؟"([iii]) چونکە یەک Ù„Û• تایبەتمەندییەکانی گوتاری شەڕانیی میدیا ئەوەیە Ú©Û• جەخت دەکاتە سەر بەهای "پێکدادان" Ù„Û• نێوان دوو لایەن Ú©Û• یەکیان براوەیە Ùˆ ئەوی تریان دۆڕاوە. Ù„Û• بەرامبەردا، میدیایەک Ú©Û• پشت بە گوتاری ئاشتی دەبەستی، Ù„Û• هۆکاری پێکدادانەکان دەکۆڵێتەوە Ú©Û• هەر دوو لایەن Ù„Û• ململانێکاندا لەسەر ململانێکەیان بۆ یەک ئامانج، دەکرێ براوە بن([iv]). Ù„Û• پۆلینکردنی گوتاری میدیاییدا زۆربەی میدیا پیشەیی Ùˆ بەرچاوەکانی هەرێمی کوردستان دەچنە ڕیزی گوتاری پێکدادان/شەڕانییەوە Ù†Û•Ú© گوتاری ئاشتی/ململانێ.  Ù„ێرەدا چەند نموونەیەک Ù„Û• دەقی هەواڵەکانی NRT بە نموونە دەهێنرێتەوە، Ú©Û• Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ نموونەکانی ڕووماڵکردنی پرسی ڕیفراندۆم Ù„Û• هەرێمی کوردستاندا ستراتیژیی گوتاریی ئەم دەزگه‌یەی ڕاگەیاندن Ù„Û• سایت Ùˆ تەلەڤزیۆنەکەیدا دەخرێنە بەر باس. بۆ نموونە، بڕوانە ئەم سەردێڕەی سایتی ئێن.ئاڕ.تی: "ئەندامانی ئەو شاندەی هەرێم، Ú©Û• بۆ گفتوگۆ لەسەر پرسی ڕیفراندۆم سەردانی وڵاتانی ئەوروپا دەکەن، کەسیان خەڵکی سلێمانی Ùˆ گەرمیان نین."([v]) ئەمە سەردێڕی هەواڵێکی ئێن. ئارتییە Ú©Û• Ù„Û• ڕێکەوتی ١٠/Ù§/٢٠١٧ بڵاوی کردووەتەوە. هەر کەس ئەم سەردێڕە دەبینێ، Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛŽÚ© پێشگریمانەی بۆ دروست دەبێ:

  1. کوردستان ناوچەیەکی عەشایری و خێڵەکییە کە لەم شاندەدا ڕەچاوی تایبەتمەندیی ناوچەکان و خێڵەکان نەکراوە. بەتایبەتی، جیاوازی کراوە و هەندێ ناوچە پەراوێز خراون.
  2. سلێمانی و گەرمیان لە ڕووی تایبەتمەندییە ئیتنی و کەلتوورییەکانەوە لە شوێنەکانی دیکە وەک هەولێر و هەڵەبجە جیاوازن.
  3. ئەو حزب و لایەنانەی لەو وەڤدەدا هەن، لە سلێمانی و گەرمیان ئەندامیان نییە، یان نوێنەرایەتیی ئەو شوێنانە ناکەن.
  4. ئەو حزبانەی بەشدار نین، تایبەتن بەو ناوچانەی سلێمانی و گەرمیان و پێوەندییان بە ناوچەکانی دیکەی کوردستان وەک هەولێر، کەرکووک، دهۆک و هەڵەبجەوە نییە و زۆر گریمانەی دیکە.

هەموو ئەوانەی شارەزای گوتاری میدیان Ùˆ Ù„Û• شێوەکانی داڕشتنی هەواڵی میدیاکان ئاگادارن، دەزانن Ú©Û• زانیارییەکان بەپێی ئەولەوییەتەکانی میدیا Ùˆ ستراتیژییەکانی گوتاری میدیاکە دادەڕێژرێن. بەپێی بەراییدانی دەزگه‌Ú©Û•ØŒ بەهای ئەم هەواڵە Ù„Û• ڕاستیدا "ململانێ"/"پێکدادان"Û•. پێکدادانەکە Ù„Û• نێوان دوو لایەنی Ú©Û†Ù…Û•Úµ Ùˆ گۆڕان Ù„Û• لایەک و، پارتی Ùˆ لایەنە بەشدارەکانی ئەم سەفەرە Ù„Û• لایەکی دیکەیە. ئەمەیش Ù„Û• لیدی هەواڵەکەدا دەردەکەوێ:

"ڕۆژی شەممە، شاندێکی حزب و لایەنەکانی هەرێم بە سەرۆکایەتیی بارزانی و بەبێ بەشداربوونی بزووتنەوەی گۆڕان و کۆمەڵی ئیسلامی، بەرەو وڵاتی بەلژیکا بەڕێ کەوتن، تاوەکوو پرسی ڕیفراندۆم و سەربەخۆییی کوردستان بۆ ئەوروپییەکان شی بکەنەوە و، هەوڵ بدەن پشتیوانیی نێودەوڵەتی بەدەست بهێنن".

لەم پاراگرافەدا بۆمان دەردەکەوێ کە ئەگەر ململانێیەک هەبێ ئەوا لە نێوان حزبەکانە نەک ناوچەکان. لە واقعی سیاسیی هەرێمی کوردستانیشدا وا دەبینین. کەچی، لەم هەواڵەدا هەوڵ دەدرێ ململانێکان لە ناکۆکیی نێوان لایەنەکانەوە بۆ ناکۆکیی نێوان پێکهاتەی کۆمەڵایەتی و ناوچەکانی کوردستانیش بجووڵێندرێ، یان دەکرێ بڵێین لێکەوتەکانی دەکرێ ئەمانە بن. ئەوەیش لە كاتێکدایە، مەرج نییە هیچ کام لە لایەنە بەشدار، یان بەشدارنەبووکان بەتەواوی نوێنەری ناوچەکانی کوردستان بن، بەڵام دەتوانن هەر کامە نوێنەری بەشێک لە خەڵکی کوردستان بن بەبێ جیاوازیی ناوچەیی، یان خێڵەکی. جگە لەوەیش، ئەو حزبانەی لەو سەفەرەیشدا بەشدارن، لەوانەیە لەسەر زۆر بابەتی سیاسی، ئابووری و کۆمەڵایەتی بۆچوونیان جیاواز بێت؛ هەروەها، لە هەندێک لایەنی ئایدیۆلۆژی، سیاسی و بەڕێوەبردندا لە کۆمەڵ و گۆڕان نزیک بن تا لە پارتی.

لە پاراگرافێکی دیکەی هەواڵەکەدا، لە زمانی چاودێرانی سیاسییەوە، وەک سەرچاوەکانی هەواڵەکە، هاتووە: "چاودێرانی سیاسی، هۆکاری ئەوەی هیچ کام لە ئەندامانی شاندەکە خەڵکی سلێمانی و گەرمیان نین، بۆ ئەوە دەگێڕنەوە کە ئاماژەکان وا دەردەخەن زۆرینەی خەڵکی سلێمانی و دەوروبەری لەگەڵ ڕیفراندۆمدا نین و ڕەتی دەکەنەوە."

ئەوەی جێگای سەرنجە ئەوەیە کە لە کۆی دەقی هەواڵەکەدا ناوی هیچ سەرچاوەێیک وەک چاودێری سیاسی نییە، وئاماژە بە هیچ ڕاپرسییەکیش نەکراوە کە بەپێی زانیاریی ئاماری ڕێژەی ناڕازییەکانی ئەو ناوچانەمان بەرانبەر بە ڕیفراندۆم بۆ بخەنە ڕوو. بە پێچەوانەشەوە، تاقیکردنەوەی پێشوو کۆدەنگی جەماوەری کوردستان بۆ ڕیفراندۆم دەخەنەڕوو.

خاڵێکی جێگه‌ÛŒ تێڕامانی دیکە ئەوەیە Ú©Û• هەر ئەم دەزگه‌یە Ù„Û• ڕاپۆرتێکی تەلەڤزیۆنیدا بە سەردێڕی"گۆڕان Ùˆ جیاوازیی هەڵوێستەکانی" بزووتنەوەی گۆڕان، Ú©Û• Ù„Û• کۆبوونەوەکەیان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ Ú©Û†Ù…Û•Úµ(١١/Ù§/٢٠١٧)دا دواتریش Ù„Û•Ú¯Û•Úµ یەکگرتوو (٢١/Ù§/٢٠١٧)دا پشتگیری Ù„Û• ڕیفراندۆم دەکات، بە پاشگەزبوو Ù„Û• سیاسەتەکانی پێشووی Ùˆ تەنانەت بە سیاسەتێکی دووفاقییانە تاوانبار دەکات Ùˆ دەڵێ: گۆڕان Ùˆ Ú©Û†Ù…Û•Úµ ترسیان هەیە ڕیفراندۆم ئەنجام بدرێت Ùˆ هەڵبژاردنەکان دوا بخرێن، ئەوەیش بە زیانی ئەوان بشکێتەوە Ùˆ دەنگەکانیان Ú©Û•Ù… بکات. ئەو هەڵوێستەی گۆڕان دووفاقیی ئەو بزووتنەوەیە Ù„Û• بۆچوونەکانیدا Ù„Û•Ú¯Û•Úµ لایەنە سیاسییەکان نیشان دەدات". ئەم Ø´ÛŽÙˆÛ• ڕاگەیاندنە، بزووتنەوەی گۆڕان ناچار بە وەڵامدانەوە دەکات Ùˆ Ù„Û• زمانی ڕێکخەری بەشی یاساییی بزووتنەوەکەوە بۆ تەلەڤزیۆنی NRT دەڵێ: "ئەوان دژی ڕیفراندۆم نین و، هیچ هێزێك ناتوانێت Ù„Û• پرسی سەربەخۆییدا موزایەدە بەسەر گۆڕانەوە بکات"([vi]).

ئەم بەگژیەکداکردنە Ùˆ ئەم Ø´ÛŽÙˆÛ• ڕووماڵکردنە، Ù„Û• ڕاستیدا ستراتیژیی گوتاری شه‌Ú•ØŒ یان قووڵکردنەوەی دووبەرەکی دەگەیەنێ Ù„Û• بری گرتنەبەری گوتاری ئاشتی Ù„Û• میدیادا. Ù„Û• Ø´ÛŽÙˆÛ•ÛŒ ڕووماڵکردنەکانی دەزگه‌کەدا بۆ ئەم پرسە چارەنووسسازە، Ú©Û• هەموو کەس دەزانێ کۆدەنگیی نیشتمانیی پێویستە، سەرەتا وا دەنوێندرێ Ú©Û• Ú©Û†Ù…Û•Úµ Ùˆ گۆڕان دژی ڕیفراندۆمن؛ هەر لەبەر ئەمەیش خەڵکی سلێمانی Ùˆ گەرمیان ڕیفراندۆم ڕەت دەکەنەوە. پاشان Ú©Û• Ú©Û†Ù…Û•Úµ Ùˆ گۆڕان دەکەونە گفتوگۆ Ùˆ پشتگیریی ڕیفراندۆم دەکەن، بە دووفاقی Ù„Û• هەڵوێست Ùˆ پاشگەزبوو Ù„Û• سیاسەتەکانیان تۆمەتباریان دەکات. ئەمەیش لێکەوتەکەی ئەوەیە Ú©Û• ئەم دەزگه‌یە، دەیەوێ ناکۆکییەکان بەردەوام بن، یان قووڵتر ببنەوە.

ئەنجام:

Ù„Û• پێوەندیی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئەو بارۆدۆخە تایبەت Ùˆ هەستیارەی ناوچەکە Ùˆ بەگشی نەتەوەی کورد پێیدا دەرباز دەبێ، Ù„Û• لایەک، لایەنە سیاسییەکان هەرێمی کوردستانیان تووشی قەیران کردووە، Ù„Û• لایەکی دیکەیشەوە جەماوەر بە Ù‡Û†ÛŒ گوشاری ئابووری Ùˆ لێکەوتەکانی ئەم قەیرانە Ùˆ هەڕەشەکانی دوژمنانی کورد،  بەرامبەر بە سیستەمە سیاسییەکە Ùˆ لایەنەکان بەگشتی، بێمتمانە بووە. هەر بۆیە، ئەم هەنگاوە نوێیەی بەڕێز مەسعوود بارزانی، سەرۆکی هەرێمی کوردستان ناوێتی، گومانی تێدا نییە دەرفەتێکە بۆ پڕکردنەوەی کەلێنەکان، کۆدەنگیی نیشتمانی Ùˆ گێڕانەوەی متمانەی خەڵک بە حکوومەتی هەرێمی کوردستان. بەڵام ئەم هەنگاوە بێ بەشداریی لایەنەکان Ùˆ هەرەوەزێکی نەتەوەیی، لەوانەیە بە خراپیش بەسەر Ú©Û†ÛŒ نەتەوەکە Ùˆ بەتایبەتیش هەرێمی باشووری کوردستان، بشکێتەوە.

کەواتە، لێرەدا Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئاسایشی نەتەوەیی ÙˆÛ•Ú© Ú†Û•Ù…Ú©ÛŽÚ©ÛŒ بەرفراوان بە هەموو ڕەهەندە کۆمەڵایەتییەکانییەوە بەرەوڕووین، Ú©Û• فراوانترە Ù„Û• هێزی لەشکری Ùˆ ئەو توانایەی ئێستا پێشمەرگەکان بە گیانی خۆیان پارێزگاریی Ù„ÛŽ دەکەن. لێرەدا پێویستیمان بەوەیە Ú©Û• هێزی کورد بگاتە ئەو ڕاددەیەی Ú©Û• هەر جۆرە هەڕەشەیەک بۆ سەر بەرژەوەندیی نیشتمانی Ùˆ نەتەوەیی بۆ نزمترین ئاستی مەترسی داشکێنێت. بۆ ئەم ئەرکەیش، پێویستە هەموو هێزەکە بخرێتە کار Ùˆ هیچ بەشێکی کوردستان، Ù„Û• میدیا، هێزە سیاسییەکان Ùˆ ڕێکخراوە کۆمەڵایەتی Ùˆ ئایینییەکان نابێ دوا بکەوێت. بەتایبەتی میدیاکان Ùˆ ئاسایشی گشتی  پێوەندییەکی دووقۆڵییان Ù„Û• نێواندا هەیە، چونکە دابینکردنی ئاسایشی نەتەوەیی، بەندە بە سیستەمێکی گەیاندنی زانیاریی هاوسەنگ Ù„Û•Ú¯Û•Úµ پێویستییە نیشتمانی Ùˆ نەتەوەیییەکان. ئەمەیش بە ڕەچاوکردنی گوتارێکی ئاشتیپارێزانەی میدیایی مسۆگەر دەبێت، Ú©Û• بێزارکردن، بێهیواکردن Ùˆ پاسیڤکردنی هزری Ùˆ ڕۆشنبیریی Ú©Û†Ù…Û•ÚµÚ¯Ù‡‌ بە ڕاگەیاندنێکی پارچەپارچە Ùˆ گەورەکردنەوەی Ú©Û•Ù„ÛŽÙ†Û• کۆمەڵایەتی Ùˆ سیاسییەکان لێکترازنێکی مەترسیداری بەدوادا دێت Ú©Û• لەوانەیە قەرەبوو نەکرێتەوە.

 

 

[i] . Representation of Peace in News Discourse: Viewpoint and Opportunity for peace journalism, conflict & communication online, Vol. 6, No. 1, 2007. 

 

[ii] . بررسی نقش رسانەها در ارتکاب جرم، علی رزمان، فصلنامە علمی – حقوقی قانون یار، دورە اول ١١٣٩٦،ص١٢١

[iii] . . Representation of Peace in News Discourse: Viewpoint and Opportunity for peace journalism, conflict & communication online, Vol. 6, No. 1, 2007. 

[iv] . Media Peace Discourse: Constraints, Concepts and Building Blocks, Sinar;  conflict & communication online, Vol. 3, No. 1/2, 2004

[v] . http://www.nrttv.com/Details.aspx?Jimare=77472/(10/7/2017)

[vi] . http://www.nrttv.com/Details.aspx?Jimare=77551(12/7/2017)

 
 
« پلان Ùˆ سیاسەتی زمان Ùˆ گرفتی دەوڵەت - نەتەوەسازی Ù„Û• ئێران
« زمان، کەلتوور Ùˆ پێوەندییە مرۆیییەکان
« بەکارهێنانی ڕێزدارانەی زمان Ù„Û• تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان Ùˆ پێوەندییە نێوانکەسییەکاندا
« گوتاری میدیای کوردی Ù„Û• بەستێنی مەترسیی ململانێ ناوخۆیییەکان Ùˆ Ù‡Û•Ú•Û•Ø´Û•ÛŒ دەرەکیدا
« Ú•Û†ÚµÛŒ زمان Ù„Û• نەتەوەسازیدا: تێڕوانینێک بۆ پرسی زمانی کوردی
« گوتاری پەروەردەیی؛ زمان Ùˆ نەتەوەسازی Ù„Û• هەرێمی کوردستان
« Ù¾ÛŽÚ¯Û•ÛŒ زمانی کوردی Ù„Û• گۆڕانکارییە کۆمەڵایەتی- سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون