PÊNÛS
 
تاران له‌ به‌غدا Ùˆ دیمه‌شق: داعش له‌ تاران! 
     2017-06-13
پەرویز ڕەحیم

تاران له‌ به‌غدا Ùˆ دیمه‌شق: داعش له‌ تاران!

په‌رویز Ú•Ù‡‌حیم قادر/ مامۆستای زانسته ‌سیاسییه‌كان له‌ زانكۆی سه‌ڵاحه‌ددین

پێشه‌ÙƒÛŒ:

به‌ره‌به‌یانی Ú•Û†Ú˜ÛŒ 7-6-2017 Ú†Ù‡‌ند هێرشبه‌رێكی Ú†Ù‡‌كدار هاوكات هێرشیان برده‌ سه‌ر دوو شوێن له‌ "تاران"ÛŒ پایته‌ختی كۆماری ئیسلامیی ئێران. له‌Ù… هێرشانه‌دا مه‌زاری ئایه‌توڵڵا خومه‌ینی، دامه‌زرێنه‌ری كۆماری ئیسلامی و، ئه‌نجومه‌Ù†ÛŒ شوورای ئیسلامی كرانه‌ ئامانج. له‌ ئه‌نجامدا به‌Ù¾ÛŽÛŒ ئاماره‌كانی كۆماری ئیسلامی، 17 كه‌س كوژران Ùˆ زیاتر له‌ 54 كه‌سی دیكه‌یش بریندار بوون.

ئه‌مه‌ له‌ كاتێكدایه‌ كه‌ له‌ سه‌ره‌تای دروستبوونی ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تی ئیسلامی له‌ عێراق Ùˆ شام (داعش)ØŒ سه‌ره‌ڕای جه‌Ù†Ú¯ÛŒ هێزه‌ Ú†Ù‡‌كداره‌كانی ئێران له‌ سووریا Ùˆ عێراق له‌ دژی ئه‌Ù… گرووپه‌ تیرۆریستییه،‌ تاوه‌كوو ئێستا هیچ هێرشێك نه‌كراوه‌ته‌ سه‌ر ئێران. بۆیه‌ ئه‌Ù… هێرشه‌ØŒ بووه‌ Ù‡Û†ÛŒ سه‌ر‌نج Ùˆ كاردانه‌وه‌ÛŒ جۆراوجۆر له ‌لایه‌Ù† ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تان Ùˆ ته‌نانه‌ت خه‌ÚµÙƒÛŒ ئاسایی. گرنگیی ئه‌Ù… هێرشه‌ØŒ كاتێك زیاتر به‌رجه‌سته‌ ده‌بێت كه‌ له‌ سه‌ر‌ده‌Ù…ÛŒ به‌هێزیی ده‌سه‌ڵاتی داعش، ئێران له‌ پریشكی ئاگری هێرشه‌ تیرۆریستییه‌كان دوور Ùˆ پارێزراو بوو و، ئه‌مه‌یش بووه‌ مایه‌ÛŒ شانازیی ده‌سه‌ڵاتدارانی تاران.

لێره‌دا پرسیار ئه‌وه‌یه‌ كه‌: Ú†ÛŒ وای كردووه‌ كه‌ له‌Ù… كاته‌دا كه‌ داعش له ‌ڕووی لۆجستی Ùˆ كۆنترۆڵی سه‌رزه‌مینییه‌وه‌ له‌وپه‌Ú•ÛŒ لاوازیی خۆیدایه‌ØŒ ئه‌Ù… هێرشه‌ ئه‌نجام بدرێت؟ ئایا پێشبینی ده‌كرێت، وه‌كوو هه‌ندێ لایه‌Ù† بڕوایان وایه،‌‌ ئه‌مه‌ سیناریۆ بێت؟ ده‌ستكه‌وتی داعش له‌Ù… هێرشانه‌دا چییه‌ØŸ له‌مانه‌یش گرنگتر، كه‌ له‌وانه‌یه‌ به‌ Ù‡Û†ÛŒ زانیارییه‌كان وه‌ڵامی ڕاست Ùˆ Ú•Ù‡‌های نه‌بێت Ùˆ ته‌نیا شرۆڤه‌ Ùˆ لێكدانه‌وه‌ بێت، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ لێكه‌وته‌ Ùˆ ئاسه‌واره‌كانی ناوخۆیی Ùˆ ده‌ره‌كیی ئه‌Ù… ڕووداوه‌ بۆ كۆماری ئیسلامی چین؟ له‌Ù… نووسینه‌دا هه‌ÙˆÚµ ده‌ده‌Ù† به‌Ù¾ÛŽÛŒ Ú†Ù‡‌ند سیناریۆیه‌ÙƒÛŒ گریمانه‌كراو، تیشك بخه‌ینه‌ سه‌ر ئه‌Ù… ڕووداوه‌ Ùˆ ده‌رهاوێشته‌كانی.

یه‌كه‌Ù…: سیناریۆی جه‌Ù†Ú¯ÛŒ به‌نوێنه‌رایه‌تی (به‌وه‌كاله‌ت)ÛŒ شیعه‌ Ùˆ سوننه‌ (داعش Ùˆ ئێران)

به‌Ù¾ÛŽÛŒ ئه‌Ù… سیناریۆیه‌ØŒ خیلافه‌تی ئیسلامی (داعش) Ùˆ سیسته‌Ù…ÛŒ ویلایه‌تی فه‌قیھ (كۆماری ئیسلامیی ئێران) له ‌ڕووی ناسنامه‌یییه‌وه‌ له‌ به‌رامبه‌ر یه‌كتردان. به‌Ù… مانایه‌ كه‌ هه‌ر كام له‌Ù… دوو ناسنامه‌یه‌ØŒ ئه‌وه‌ÛŒ تری ناسنامه‌یییان لایه‌Ù†ÛŒ به‌رامبه‌ریانه‌ و، به‌Ù… پێیه‌ Ú•Ù‡‌وایه‌تی له‌ جه‌Ù†Ú¯ Ùˆ دژایه‌تی له‌Ú¯Ù‡‌Úµ یه‌كتری وه‌رده‌گرن. لێره‌وه‌ØŒ ده‌كرێت ئه‌Ù… هێرشه‌ پاساوی بۆ بهێندرێته‌وه‌ كه‌ به‌ Ù‡Û†ÛŒ ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ داعش له ‌ڕووی جوگرافییه‌وه‌ ده‌سه‌ڵاتی خۆی له‌ عێراق Ùˆ سووریا له‌ كۆتایی ده‌بینێت، به‌Ù… پێیه‌یش هه‌ÙˆÚµ ده‌دات بۆ به‌هێزبوونی دووباره‌ÛŒ خۆی و، هه‌روه‌ها كردنه‌وه‌ÛŒ به‌ره‌یه‌ÙƒÛŒ دیكه‌ به ‌پاڵپشتیی گرووپه‌ سوننه‌ توندڕه‌وه‌كان و، هه‌روه‌ها وڵاتانی دژی ئێران وه‌كوو سعوودیا Ùˆ وڵاتانی سوننه‌ÛŒ ناوچه‌كه،‌ ئه‌Ù… هێرشه‌ÛŒ ئه‌نجام دابێت.

خاڵه‌ به‌هێزه‌كانی ئه‌Ù… سیناریۆیه‌:

1-گوتار Ùˆ به‌Ù… پێیه‌ ناسنامه‌ÛŒ سیاسی-ئایدیۆلۆژیكی سوننه‌ÛŒ داعش Ùˆ ناسنامه‌ÛŒ شیعه‌ÛŒ كۆماری ئیسلامی، له‌ به‌رامبه‌ر یه‌كتریدا مانا Ùˆ Ú•Ù‡‌وایه‌تی وه‌رده‌گرن. بۆیه‌ هێرشێكی له‌Ù… شیوه‌یه‌ چاوه‌ڕوانكراوه‌ و، جه‌Ù†Ú¯ÛŒ نێوان دوو گوتار Ùˆ جیهانبینی Ùˆ ته‌نانه‌ت Ú•Ù‡‌وایه‌تی Ùˆ به‌رژه‌وه‌ندیی Ú•Ù‡‌هایه‌.

2-جه‌Ù†Ú¯ÛŒ ئه‌Ù… دوو لایه‌نه‌ له‌ عێراق Ùˆ سووریا، به‌Ù… مانایه‌ كه‌ هه‌Ù… له‌ به‌غدا Ùˆ هه‌Ù… له‌ دیمه‌شق ده‌سه‌ڵاتداران شیعه‌Ù† و، لێره‌وه‌ تارانیش وه‌كوو ناوه‌ندی جیهانی شیعه‌ پاڵپشتیی ئه‌Ù… دوو ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ته‌ له‌ دژی داعش ده‌كات.

3-پێویستیی داعش به‌ كردنه‌وه‌ÛŒ به‌ره‌یه‌ÙƒÛŒ تر له‌ ناوچه‌كه‌ Ùˆ جووڵاندنی هه‌ستی سوننه‌كانی ئێران له ‌ناوخۆ Ùˆ ده‌روه‌ÛŒ ئه‌Ù… وڵاته،‌ له‌ كاتێكدا داعش له‌ عێراق Ùˆ سووریا به‌ره‌Ùˆ لاوازی Ùˆ له‌ده‌ستدانی ناوچه‌كانی ده‌چێت؛ بۆ ئه‌وه‌ÛŒ‌ ئێران له‌ دژایه‌تیی ئه‌Ù… گرووپه‌ له‌ عێراق Ùˆ سووریا پاشگه‌ز بكاته‌وه‌.

4-سیاسه‌ت Ùˆ كرده‌وه Ùˆ پاڵپشتییه‌‌ سه‌ربازییه‌كانی كۆماری ئیسلامی له‌ جه‌Ù†Ú¯ÛŒ دژه‌ تیرۆر له‌ وڵاتانی ناوچه‌كه‌دا (عێراق Ùˆ سووریا)ØŒ بووه‌ته‌ Ù‡Û†ÛŒ ئه‌Ù… هێرشه‌Ø› كه‌ لانی كه‌Ù… له ‌ڕووی ڕواڵه‌تییه‌وه‌ هاوته‌ریبه‌ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ وڵاتانی ڕۆژاوایی له‌ دژی داعش.

خاڵه‌ لاوازه‌كانی ئه‌Ù… سیناریۆیه‌:

1-كاتێك كه‌ داعش له‌ ڕووی ڕێكخستن، ئایدیۆلۆژی، توانای سه‌ربازی Ùˆ مرۆیی Ùˆ ...ØŒ له‌وپه‌Ú•ÛŒ به‌هێزیی خۆیدا بوو و، له‌ سنووره‌كانی ئێرانیش زۆر نزیك بوو و، ده‌یتوانی هه‌ست Ùˆ سۆزی زۆر له‌ ناوخۆی ئێرانیش بۆ خۆی ده‌سته‌به‌ر بكات هیچ كرده‌وه‌یه‌ÙƒÛŒ تیرۆریستیی له‌ ناوخۆی ئێران ئه‌نجام نه‌دا، به‌ڵام ئێستا به‌ته‌واوه‌تی هه‌لومه‌رجه‌كه‌ به‌Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌ بۆته‌وه‌ و، داعش له‌ ناوچه‌ÛŒ ده‌ره‌وه‌ÛŒ نزیكی ئێران له‌وپه‌Ú•ÛŒ لاوازی Ùˆ شپرزه‌ییدایه‌.

2-له ‌ڕووی ڕابردوو Ùˆ ئه‌زموونی كرده‌وه‌ تیرۆریستییه‌كانی داعش له‌ وڵاتاندا، زیاتر داعش هه‌ÙˆÚµÛŒ هێرشێكی داوه‌ كه‌ زیاترین خه‌ÚµÙƒ بكاته‌ ئامانج Ùˆ زۆرترین قوربانی وه‌ربگرێت، به‌ڵام ئه‌Ù… هێرشه، زیاتر هێرش بووه‌ بۆ دوو ناوه‌ندی سیمبۆلیك له‌ كۆماری ئیسلامی: "ئه‌نجومه‌Ù†ÛŒ شوورای ئیسلامی" Ùˆ "مه‌زاری ئایه‌توڵلا خومه‌ینی"Ø› له‌ كاتێكدا ته‌نیا دوو Ú•ÙˆÚ˜ پێشتر، له‌ ساڵوه‌Ú¯Ù‡‌Ú•ÛŒ ÙƒÛ†Ú†ÛŒ دواییی ئایه‌توڵلا خومه‌ینیدا، ده‌تواندرا زیانێكی زۆری مرۆیی بگه‌یه‌نرێت، هه‌روه‌ها له ‌سه‌ره‌ده‌Ù…ÛŒ بانگه‌شه‌ÛŒ هه‌ڵبژاردنی سه‌ررۆكایه‌تیی كۆماری ئیسلامیدا. ئه‌Ù… شێوه‌ ئامانجانه‌یش ته‌نیا تیرۆریسته‌ كلاسیكییه‌كان ئه‌نجامی ده‌ده‌ن، به‌ڵام له ‌سه‌رده‌Ù…ÛŒ ئیمڕۆدا كرده‌وه‌كانی داعش به‌ "تیرۆریزمی پۆستمۆدێرن" ده‌ناسرێن و، زیاتر هێرشی كوێر Ùˆ بۆ خه‌ÚµÙƒÛŒ سڤیله‌ بۆ دروستكردنی ئه‌وپه‌Ú•ÛŒ ترس Ùˆ تۆقاندن.

3-ئه‌Ù… كرده‌وه‌یه‌‌ØŒ ده‌سه‌ڵاتدارانی توندڕه‌ÙˆÛŒ ئێران له‌ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ Ùˆ به‌ره‌نگاربوونه‌وه‌ÛŒ داعشدا زیاتر له‌ جاران مكوڕتر ده‌كات و، ئه‌مه‌یش به‌ زیانی داعش ده‌شكێته‌وه‌Ø› چونكه‌ داعش ئه‌Ùˆ توانایه‌ÛŒ پێشووتری نییه‌ كه‌ به‌ كردنه‌وه‌ÛŒ به‌ره‌یه‌ÙƒÛŒ تر،  بتوانێت براوه‌ بێت.

دووه‌Ù…: سیناریۆی هاندانی وڵاتای سوننه‌ÛŒ نه‌یاری ئێران به‌تایبه‌ت سعوودیا

سه‌ره‌ڕای ناكۆكییه‌ قووڵه‌‌كانی سعوودیا Ùˆ ئێران، یه‌كه‌مین Ú¯Ù‡‌Ú•ÛŒ Ú¯Ù‡‌شتی دیپلۆماسیی "دۆناڵد ترامپ" پاش هاتنه‌سه‌ركاری وه‌كوو سه‌رۆككۆماری ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له‌ 21-5-2017 بۆ سعوودیا، لێكدانه‌وه‌ Ùˆ كاردانه‌وه‌ÛŒ جۆراوجۆری Ù„ÛŽ كه‌وته‌وه. ‌دۆناڵد ترامپ له‌ دیداره‌كه‌یدا له‌ سعوودیا Ú†Ù‡‌ندین گرێبه‌ستی Ú¯Ù‡‌وره‌ÛŒ سه‌ربازی/ئابووریی له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌Ù… وڵاته‌ واژوو كرد. له‌‌ بواری سه‌ربازیدا ئه‌مریكا Ùˆ سعوودیا گرێبه‌ستێكیان به ‌بڕی 110 ملیار دۆلار واژوو كردووه‌. له‌ ڕاگه‌یه‌ندراوی كۆشكی سپی، ئه‌Ù… ڕێككه‌وتننامه‌یه‌ به‌ مه‌به‌ستی به‌هێزكردن Ùˆ به‌رزكردنه‌وه‌ÛŒ توانای به‌رگریی سعوودیا، پاراستنی ئاسایشی ناوچه‌ÛŒ كه‌نداو، ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ÛŒ تیرۆر Ùˆ به‌تایبه‌ت هه‌Ú•Ù‡‌شه‌ Ùˆ مه‌ترسییه‌كانی كۆماری ئیسلامی ئه‌نجام دراوه‌.  "جۆن مه‌ككین"ØŒ سیناتۆری ناسراوی كۆمارییه‌كان، له‌سه‌ر ئه‌Ù… ڕێككه‌وتننامه‌یه‌ له‌ چاوپێكه‌وتنێكیدا له‌Ú¯Ù‡‌Úµ كه‌ناڵی هه‌واڵی  Fox News Sunday   گوتی كه‌ "ئه‌مه‌ په‌یامێكی توند Ùˆ ئاشكرایه‌ بۆ ڕاگرتنی Ú•Û†ÚµÛŒ تێكده‌رانه‌ÛŒ ئێران له‌ ناوچه‌كه‌دا." ÙƒÛ†ÛŒ ئه‌Ù… جووڵه‌ Ùˆ هاوكێشانه،‌ وای كردووه‌ كه‌ ته‌نانه‌ت "محه‌مه‌د بن سه‌لمان"ØŒ وه‌زیری به‌رگریی سعوودیا باس له‌وه‌ بكات كه‌ بۆ سنوورداركردنی ئێران، "جه‌Ù†Ú¯ ببرێته‌ ناو خاكی ئێران"Ø› ئه‌مه‌یش نیگه‌رانیی قووڵی له ‌لای ئێرانییه‌كان دروست كردووه‌. هه‌روه‌ها "عادل جوبێر"ØŒ وه‌زیری ده‌ره‌وه‌ÛŒ سعوودیا له‌Ù… دوایییه‌دا له‌ پاریس ڕای Ú¯Ù‡‌یاند كه‌ ‌"ئێران یارمه‌تیده‌ری سه‌ره‌كیی تیرۆریسته‌كانه‌ له‌ جیهان و، به‌ Ù‡Û†ÛŒ ده‌ستێوه‌ردان له‌ كاروباری وڵاتانی ناوچه‌كه‌ Ùˆ یارمه‌تی Ùˆ پاڵپشتی له‌ گرووپه‌ تیرۆریستییه‌كان، پێویسته‌ سزا بدرێت."

خاڵه‌ به‌هێزه‌كانی ئه‌Ù… سیناریۆیه‌:

1-وته‌كانی ئه‌Ù… دوایییه‌ÛŒ به‌رپرسانی باڵای سعوودیا ده‌رباره‌ÛŒ ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ پێویسته‌ نائارامی Ùˆ ناسه‌قامگیری Ùˆ ته‌نانه‌ت جه‌Ù†Ú¯ ببرێته‌ قووڵاییی خاكی ئێرانه‌وه و، كۆماری ئیسلامی به‌ Ù‡Û†ÛŒ سیاسه‌ته‌كانی له‌ ناوچه‌كه‌دا سزا بدرێت‌.

2-ململانێی توندی ئێران Ùˆ سعوودیا له‌ ناوچه‌كه‌دا Ùˆ پاڵپشتیی هه‌ر دوو لایه‌Ù† له‌ ئه‌كته‌ر Ùˆ گرووپه‌ توندڕه‌وه‌كان له‌ دژی یه‌كتر.

3-پاڵپشتیی ئه‌مریكا له‌ سیاسه‌ته‌كانی سعوودیا Ùˆ وڵاتانی سوننه‌ له‌ دژی ئێران له‌ ناوچه‌كه‌دا.

4-بارگرژی Ùˆ پچڕانی په‌یوه‌ندییه‌كانی قه‌ته‌ر Ùˆ شه‌Ø´ وڵاتی سوننه‌ÛŒ ناوچه‌كه،‌ به‌تایبه‌ت سعوودیا Ùˆ ئیماراتی یه‌كگرتووی عه‌ره‌بی Ùˆ میسر Ùˆ به‌حرێن Ùˆ...ØŒ به‌ Ù‡Û†ÛŒ پاڵپشتیی قه‌ته‌ر له‌ ئێران Ùˆ گرووپه‌ توندڕه‌وه‌كانی وه‌كوو حه‌ماس Ùˆ ئیخوان موسڵیمین Ùˆ هتد.

خاڵه‌ لاوازه‌كانی ئه‌Ù… سیناریۆیه‌:

1-ئامانج  Ùˆ ئایدیۆلۆژی Ùˆ ستراتیژیی داعش له ‌ناوچه‌كه‌ بۆ خودی سعوودیا Ùˆ وڵاتانی ئیسلامی مه‌ترسییه‌ و، سعوودیا له‌ پاڵپشتیی داعش زیان ده‌كات.

2-كرده‌وه‌ÛŒ تیرۆریستیی له‌Ù… شێوه‌یه‌ له‌ ڕووی Ú•Ù‡‌وایه‌تییه‌وه‌ØŒ له ‌ناوچه‌كه‌ Ùˆ له‌ ئاستی نێوده‌ÙˆÚµÙ‡‌تیدا به‌ زیانی سعوودیایه‌. به‌Ù… پێیه‌ سعوودیا له‌ ڕابردوویشدا‌ له‌ ئێراندا بۆ دژایه‌تیی Ú•Ù‡‌فتاره‌كانی ده‌سه‌ڵاتدارانی توندڕه‌ÙˆÛŒ شیعه‌ÛŒ تاران، په‌نای بۆ ئه‌Ù… جۆره‌ كرده‌وانه نه‌بردووه‌.

3-سعوودیا بۆ دروستكردنی ناسه‌قامگیری له‌ ئێران، ده‌توانێت یارمه‌تیی ئه‌كته‌ری به‌هێزی تر بدات كه‌ ئامانج Ùˆ داواكارییان ویستراو Ùˆ Ú•Ù‡‌وایه،‌ وه‌كوو: گرووپه‌كانی ئۆپۆزیسیۆنی سوننه‌ Ùˆ عه‌ره‌ب له‌ ئێران و، هه‌روه‌ها كورده‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان.

4-له‌ئه‌Ú¯Ù‡‌ری ئاشكرابوونی ئه‌نجامدانی ئه‌Ù… كاره‌ØŒ ئه‌وه‌ سوپای پاسداران Ùˆ توندڕه‌وه‌كانی كۆماری ئیسلامی، زیاتر Ú•Ù‡‌وایه‌تی وه‌رده‌گرن و، له‌وانه‌یه‌ ببێته‌ Ù‡Û†ÛŒ جه‌Ù†Ú¯ÛŽÙƒÛŒ ڕاسته‌وخۆ له‌ نێوان ئێران Ùˆ سعوودیا؛ كه‌ ئه‌مه‌یش به‌ زیانی سعوودیایه‌ و، ده‌سه‌ڵاتدارانی سعوودیا خۆیان له‌ جه‌Ù†Ú¯ÛŒ ڕاسته‌وخۆ، كه‌ ئه‌نجامه‌كه‌ÛŒ ڕوون نییه، ده‌پارێزن.

5-سه‌ره‌ڕای لێدوانه‌كانی به‌رپرسانی سعوودیا، به‌ڵام ده‌سه‌ڵاتدارانی ئه‌Ù… وڵاته‌ نایانه‌وێت ئه‌Ù… جه‌Ù†Ú¯ Ùˆ بارگرژییانه‌ÛŒ ناوچه‌كه‌ØŒ ببێته‌ جه‌Ù†Ú¯ÛŽÙƒÛŒ مه‌زهه‌بیی نێوان شیعه‌-سوننه‌ له‌ جیهانی ئیسلامدا، به‌ڵكوو دیانه‌وێت Ú•Û†ÚµÛŒ ئێران له‌ پاڵپشتیی گرووپه‌ توندڕه‌وه‌كان سنووردار بكه‌Ù†.

سێیه‌Ù…: سیناریۆی دروستكراوبوونی ئه‌Ù… هێرشه‌ تیرۆریستییه‌ له ‌لایه‌Ù† ده‌زگه‌ هه‌واڵگرییه‌ توندڕه‌وه‌كانی كۆماری ئیسلامیی ئێرانه‌وه‌

یه‌ÙƒÛŽÙƒ له‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر Ùˆ سیناریۆكان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ سوپای پاسداران Ùˆ ناوه‌نده‌ هه‌واڵگرییه‌كانی ئه‌Ù… وڵاته،‌ ڕاسته‌وخۆ ئه‌Ù… كاره‌یان كردبێت یاخود ناڕاسته‌وخۆ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌یان له‌ ئه‌نجامدانی نه‌گرتبێت. به‌Ù… مانایه‌ كه‌ بۆ ئه‌وه‌ÛŒ‌ به‌ Ù‡Û†ÛŒ ئه‌Ùˆ گوشار Ùˆ هه‌ڕشانه‌ÛŒ ئه‌Ùˆ دوایییه‌ÛŒ سه‌ر ئێران له‌ ناوچه‌كه‌ كه‌Ù… بكریته‌وه‌ØŒ ئه‌Ù… كاره‌ له ‌لایه‌Ù† ناوه‌نده‌ هه‌واڵگرییه‌كانی ئێران ئه‌نجام درابێت. بۆ نموونه‌:

 Ø§- ڕاگه‌یاندنی سیاسه‌تی نوێی "دۆناڵد ترامپ"  له‌ دژی نفووز Ùˆ ده‌ستێوه‌ردانی ئێران له‌ وڵاتانی ناوچه‌كه‌ و، دژایه‌تیی ترامپ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ڕێككه‌وتنی ئه‌تۆمیی ئێران Ùˆ 5+1.

 Ø¨- ئیدانه‌كردنی ده‌ستێوه‌ردانه‌كانی ئێران له ‌ناوچه‌كه له ‌لایه‌Ù† ئه‌مریكا Ùˆ وڵاتانی سوننه‌ÛŒ ناوچه‌كه‌وه‌ØŒ به‌تایبه‌ت له‌ سووریا، یه‌مه‌ن، عێراق، لوبنان‌ Ùˆ ...هتد،

ج- هه‌روه‌ها یارمه‌تیدانی گرووپه‌ تیرۆریستییه‌‌ توندڕه‌وه‌كان له ‌لایه‌Ù† ئه‌Ù… وڵاته‌وه.

د- دروستبوونی هاوپه‌یمانییه‌تییه‌ÙƒÛŒ دژه‌ تیرۆر Ùˆ دژه‌ ئێران له‌لایه‌Ù† ئه‌مریكا Ùˆ وڵاتانی عه‌ره‌بیی سوننه‌.

Ù‡- ئه‌Ú¯Ù‡‌ری په‌راوێزكه‌وتنی ئێران له‌ سووریا به‌Ù‡Û†ÛŒ هاوكێشه‌كانی ئه‌مریكا Ùˆ ڕووسیا.

بۆیه‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌ری ئه‌وه هه‌یه‌ كه‌ ئه‌Ù… پاڵه‌په‌ستۆ‌ سیاسی Ùˆ ئاسایشییه‌ÛŒ ناوچه‌كه‌ و، هه‌روه‌ها كۆتاییهاتنی داعش، وای كردبێت كه‌ بۆ نیشاندانی قوربانیبوونی ئێران له ‌لایه‌Ùƒ و، له ‌لایه‌ÙƒÛŒ تره‌وه‌ سیاسه‌تی دروستی ئێران له‌ ناوچه‌كه‌ بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ تیرۆریستان له‌ ئاستی ناوخۆیی Ùˆ ناوچه‌یی Ùˆ سڕینه‌وه‌ÛŒ ناڕه‌زایه‌تییه‌كان له‌Ù… باره‌یه‌وه‌یه‌ØŒ ئه‌Ù… كاره‌ ئه‌نجام درابێت.

خاڵه‌ به‌هێزه‌كانی ئه‌Ù… سیناریۆیه‌:

1-لێكنزیكبوونه‌وه‌ÛŒ وڵاتانی عه‌ره‌بی Ùˆ سوننه‌ Ùˆ سعوودیا Ùˆ ئه‌مریكا و، هه‌ÙˆÚµÛŒ دروستكردنی ناتۆی عه‌ره‌بی له ‌دژی تیرۆر Ùˆ به‌تایبه‌ت سیاسه‌ته‌كانی كۆماری ئیسلامی له‌ ناوچه‌كه‌.

2-ناڕه‌زایه‌تیی ئه‌مریكا له‌ سیاسه‌ته‌كانی ئێران له ‌ناوچه‌كه‌ و، ئه‌Ú¯Ù‡‌ری ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئێران له‌ ناوچه‌كه‌ له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ وڵاتانی ناوچه‌كه‌وه‌.

3-به‌هێزبوونی سه‌ربازی Ùˆ سیاسی Ùˆ دیپلۆماسیی سعوودیا له‌ دژی ئێران. لێره‌وه‌یه‌ كه‌ ئێران پێویستیی به‌ هاوسه‌نگكردنه‌وه‌ÛŒ ئه‌Ù… گۆڕانكارییانه‌ Ùˆ تێكچوونی هاوسه‌نگییه‌ هه‌یه‌. جه‌Ù†Ú¯ÛŒ دژه‌تیرۆر Ùˆ دروستكردنی دوژمنی ده‌ره‌كی، به‌تایبه‌ت له‌Ú¯Ù‡‌Úµ وڵاتێك كه‌ بارگرژیی له‌Ú¯Ù‡‌ڵیدا هه‌یه‌ Ùˆ له ‌لایه‌Ù† ئێرانه‌وه‌ به‌ پاڵپشتی له‌ گرووپه‌ سوننه‌ توندڕه‌وه‌كان Ùˆ ئۆپۆزیسیۆنی دژبه‌ری ئێران تۆمه‌تبار ده‌كرێت، باشترین به‌ÚµÚ¯Ù‡‌ Ùˆ  پاساو بۆ Ú•Ù‡‌فتاره‌كانی داهاتووی ئیران له‌ ناوچه‌كه‌دا ده‌هێنێته‌وه‌. هه‌روه‌ها له‌Ù… Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌یه‌وه‌ ده‌تواندرێت دووبه‌ره‌ÙƒÛŒ له‌ نێوان ڕۆژاوا Ùˆ وڵاتانی سوننه‌ÛŒ ناوچه‌كه‌ دروست بكات، كه‌ دژی ‌تیرۆر ده‌جه‌Ù†Ú¯Ù†.

4-بوونی ناڕه‌زایه‌تیی قووڵ له‌ ئاستی ڕای گشتی له‌ ناوخۆی ئێران له‌دژی Ú•Ù‡‌وایه‌تیی ستراتیژی Ùˆ سیاسه‌تی ئێران له‌ سووریا (له‌ژێر ناوی پارێزگاریكردن له‌ باره‌گا پیرۆزه‌كان) Ùˆ تێچووی به‌رزی دارایی Ùˆ مرۆییی ئه‌Ù… ده‌ستیوه‌ردانانه‌ له‌ سووریا Ùˆ عێراق. به‌Ù… پێیه ئه‌Ù… ڕووداوه‌ ده‌توانێت ببێته‌ Ù‡Û†ÛŒ‌ Ú•Ù‡‌وایه‌تیوه‌رگرتن بۆ ئه‌Ù… تێچووه‌ دارایییه‌ زۆره (له ‌كاتێكدا دۆخی ئابووریی خه‌ÚµÙƒ به‌Ù¾ÛŽÛŒ ئاماره‌كانی خودی ئێران زۆر ناله‌باره‌)‌ Ùˆ دروستكردنی Ú•Ù‡‌وایه‌تی Ùˆ پاڵپشتیی جه‌ماوه‌ری Ùˆ سه‌لماندنی ڕاست Ùˆ  دروستیی ئه‌Ù… ده‌ستێوه‌ردانانه‌ له‌ ئاست خه‌ÚµÙƒÛŒ ئاساییدا. بۆیه‌ ئه‌Ù… كاره‌ØŒ ده‌توانێت ده‌ستی سوپای پاسداران له‌ ناوخۆ Ùˆ ده‌ره‌وه‌ ئاوه‌ڵاتر بكات.

5-له ‌پاش هه‌ڵبژاردنی سه‌رۆككۆماریی ئیسلامی، له ‌ئاستی ناوخۆییدا باڵی توندڕه‌Ùˆ خۆی به‌ شكستخواردوو ده‌زانێت و، بۆ دروستكردنه‌وه‌ÛŒ باڵانس پێویستیی به ‌زاڵبوونی ناوه‌ند Ùˆ گوتاری توندڕه‌وه‌كان هه‌یه‌ و، له ‌لایه‌ÙƒÛŒ تریشه‌وه‌ له‌Ù… Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌یه‌وه‌ ده‌توانێت دۆخێكی سه‌ربازی- ئاسایشی به‌سه‌ر فه‌زای سیاسیی ئیراندا بكێشێت و، به‌Ù… پێیه‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ له‌ دروستبوونی داواكاریی زیاتری جه‌ماوه‌ری بۆ كرانه‌وه‌ÛŒ سیاسی Ùˆ ئازادییه‌ مه‌ده‌نییه‌كان بگرێت.

6-له‌Ù… Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌یه‌وه، كۆماری ئیسلامی ده‌توانێت‌ هه‌ست Ùˆ سۆزی ناوخۆیی Ùˆ ده‌ره‌ÙƒÛŒ بۆ Ú•Ù‡‌وایه‌تیی كۆماری ئیسلامی ڕابكێشێت و، پاڵپشتیی نێوده‌ÙˆÚµÙ‡‌تی Ùˆ جه‌ماوه‌ریی ناوخۆیی ده‌سته‌به‌ر بكات. هاوخه‌Ù…ÛŒ Ùˆ هاوسۆزی Ùˆ لێدوانی وڵاتان پاش ئه‌Ù… كرده‌وه‌یه،‌ باشترین نموونه‌Ù†.

7-تاوه‌كوو ئێستا كۆماری ئیسلامی ڕووبه‌ڕووی هیچ هێرشێك له ‌لایه‌Ù† گرووپی تیرۆریستیی داعش نه‌بۆته‌وه‌ØŒ له ‌كاتێكدا Ú†Ù‡‌ندین ساڵه‌ له ‌دژی ئه‌Ù… گرووپه‌ ده‌جه‌نگێت؛ كه‌Ú†ÛŒ داعش ‌پێشووتر، زۆر له‌ ئێستا به‌هێزتر بووه‌ و، له‌ سنووره‌كانی ئێرانیش نزیكتر. ئه‌مه‌یش وا ده‌كات گومان بخرێته‌ كات Ùˆ شوێنی ئه‌Ù… ڕووداوه‌.

8- ئه‌زموونی ڕابردووی هێزه‌ ئاسایشی Ùˆ سه‌ربازییه‌كانی كۆماری ئیسلامی، ئه‌Ù… سیناریۆیه‌ به‌هێز ده‌كات. بۆ نموونه‌ هێزه‌ ئاسایشییه‌كانی ئێران ده‌ستیان له‌ تیرۆری نووسه‌ر Ùˆ ڕووناكبیر Ùˆ كه‌سانی سیاسی Ùˆ ئۆپۆزیسیۆنی ئێران هه‌بوو، له ‌كاتێكدا ئه‌Ù… كاره‌یان ده‌دایه‌ پاڵ ناكۆكییه‌ ناوخۆیییه‌كان یاخود ده‌زگه‌ ئه‌منییه‌كانی وڵاتانی ناوچه‌یی Ùˆ ڕۆژاوایی بۆ شیواندنی ئاسایش Ùˆ سه‌قامگیریی ئێران؛ یاخود ته‌قاندنه‌وه‌ÛŒ باره‌گای ئیمامی هه‌شته‌Ù…ÛŒ شیعه‌كان، "ئیمام Ú•Ù‡‌زا" (امام رضا)ØŒ كه‌ درایه‌ پاڵ ڕێكخراوی موجاهدینی خه‌ÚµÙ‚ØŒ به‌ڵام پاشان به‌Ù¾ÛŽÛŒ به‌ÚµÚ¯Ù‡‌كان، ده‌ركه‌وت كه‌ به‌ سیناریۆیه‌ÙƒÛŒ هه‌واڵگری، ده‌ستی هێزه‌ هه‌واڵگرییه‌كانی تێدا بووه‌. هه‌روه‌ها به ‌ده‌یان نموونه‌ÛŒ ته‌مومژاویی دیكه‌ له‌ سه‌ره‌تای Ø´Û†Ú•Ø´ÛŒ ئێرانه‌وه‌ ده‌تواندرێت ئاماژه‌ÛŒ Ù¾ÛŽ بدرێت. ÙƒÛ†ÛŒ ئه‌Ù… ڕووداو Ùˆ ئه‌زموونانه له‌ پاڵ ململانێی ناوخۆییی باڵه‌كانی Ú•Ú˜ÛŽÙ… و، هه‌روه‌ها نه‌بوونی ئازادیی ڕاگه‌یاندن Ùˆ ئاڵوگۆڕی زانیار‌ی، گومان ده‌خاته‌ سه‌ر بانگه‌شه‌ Ùˆ ڕاگه‌یاندنی فه‌ر‌میی كۆماری ئیسلامی Ùˆ هێزه‌ هه‌واڵگری Ùˆ ئاسایشییه‌كانی ئێران.

9-شێواز Ùˆ ته‌كنیكی هێرشه‌كه‌ Ùˆ زمانی بكه‌رانی ئه‌Ù… هێرشه‌ØŒ هه‌روه‌ها ڕاگه‌یاندن Ùˆ له‌ئه‌ستۆگرتنی له ‌لایه‌Ù† داعشه‌وه له ‌لایه‌Ùƒ و،‌ شێواز Ùˆ چۆنێتیی ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ÛŒ هێزه‌ ئه‌منییه‌‌كانیش كه‌ له‌ ڕاگه‌یاندن Ùˆ تۆڕه ‌كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان بڵاو كراوه‌ته‌  Ù„Ù‡ ‌لایه‌ÙƒÛŒ تره‌وه‌ØŒ گومانی زیاتری له‌Ù… باره‌یه‌وه‌ دروست كردووه‌.

10-چالاكیی حزبه‌ سیاسییه‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان له‌ دوو ساڵی دواییدا Ùˆ كاریگه‌ریی له‌سه‌ر Ù¾ÛŽÚ¯Ù‡‌ Ùˆ "پرستیژ"ÛŒ هێزه‌ ئاسایشی Ùˆ سه‌ربازییه‌كانی ئێران له‌ ئاستی ناوخۆیی Ùˆ دره‌كیدا و، هه‌روه‌ها ئه‌Ú¯Ù‡‌ری سه‌ربه‌خۆییی هه‌رێمی كوردستان، بووه‌ته‌ Ù‡Û†ÛŒ ئه‌وه‌ÛŒ‌ كه‌ بۆ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌Ù… مه‌ترسییه‌ ناوخۆیی Ùˆ ده‌ره‌كییانه‌ØŒ كۆماری ئیسلامی پێویستیی به‌ Ú•Ù‡‌وایه‌تیوه‌رگرتنی ناوخۆیی Ùˆ ده‌ره‌ÙƒÛŒ هه‌بێت بۆ ئۆپه‌راسیۆنی ده‌ره‌وه‌ÛŒ سنووره‌كانی له ‌پاش نه‌مانی داعش و، هه‌روه‌ها درێژه‌پێدان له مانه‌وه‌ Ùˆ‌ پاڵپشتیكردنی سووریا Ùˆ عێراق و، له‌مانه‌یش گرنگتر، Ú•Ù‡‌وایه‌تی Ùˆ پاساو بۆ ئه‌Ú¯Ù‡‌ری هێرشی سه‌ربازی بۆ سه‌ر ئۆپۆزیسیۆنی كورد له‌ باشووری كوردستان و، لاوازكردنی هه‌رێمی كوردستان Ùˆ له‌باربردنی پرسی سه‌ربه‌خۆیی له‌Ù… Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌یه‌وه‌.

11- پاش ئاشكراكردنی ناسنامه‌ÛŒ هێرشبه‌ره‌كان له ‌لایه‌Ù† ئێرانه‌وه‌ Ùˆ ڕاگه‌یاندنی كه‌ له‌ نه‌ته‌وه‌ÛŒ "كورد" بوونه‌ØŒ ئه‌وه‌ ئه‌Ù… سیناریۆیه‌ زیاتر به‌هێز ده‌بێت كه‌ بۆ له‌باربردنی پرسی ڕیفراندۆم Ùˆ سه‌ربه‌خۆییی هه‌رێمی كوردستان له‌لایه‌‌Ùƒ Ùˆ Ú•Ù‡‌وایه‌تیی لێوه‌رگرتنه‌وه‌ له‌ خه‌باتی پارته‌كانی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان Ùˆ به‌ تیرۆریست ناساندنیان، هه‌روه‌ها به‌ ئاسایشیكردنی بارودۆخی ڕۆژهه‌ڵاتی كوردستان له‌لایه‌ÙƒÛŒ دیكه‌وه‌ØŒ ده‌زگا هه‌واڵگرییه‌كانی ئێران ئه‌Ù… كاره‌یان به‌Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌پێدان به‌Ù… گرووپه‌ كه به‌Ù¾ÛŽÛŒ به‌ÚµÚ¯Ù‡‌كان‌ له‌ ژێر چاودێری خۆیاندابوونه‌ØŒ ئه‌نجام دابێت.

خاڵه‌ لاوازه‌كانی ئه‌Ù… سیناریۆیه‌:

1-كۆماری ئیسلامی، به‌رده‌وام بانگه‌شه‌ÛŒ ئه‌وه‌ÛŒ كردووه‌ كه‌ وه‌كوو دوورگه‌یه‌ÙƒÛŒ ئارام Ùˆ سه‌قامگیر له‌Ùˆ ناوچه‌یه‌دا ماوه‌ته‌وه‌ و، ئه‌مه‌یش بۆ به‌هێزیی هێزه‌ سه‌بازی Ùˆ ئاسایشییه‌كانی ئه‌Ùˆ وڵاته‌ ‌ده‌Ú¯Ù‡‌ڕێته‌وه‌. كرده‌وه‌یه‌ÙƒÛŒ له‌Ù… شێوه‌یه،‌ توانایی Ùˆ لێهاتووییی هێزه‌ ئاسایشی Ùˆ هه‌واڵگرییه‌كانی ئێران Ùˆ ئه‌Ù… بانگه‌شانه‌ØŒ ده‌خاته‌ ژێر پرسیاره‌وه‌. ئه‌مه‌یش كۆماری ئیسلامی به ‌لاواز Ùˆ له‌رزۆك نیشان ده‌دات.

2-ئه‌Ú¯Ù‡‌ری ئه‌وه‌ به‌هێز ده‌بێت كه‌ØŒ Ú•Ù‡‌وایه‌تیی سیاسه‌تی ئێران له ‌ناوچه‌كه‌ به‌ Ù‡Û†ÛŒ ده‌ستێوه‌ردانه‌كانییه‌وه‌ بچێته‌ ژێر پرسیار. به‌Ù… مانایه‌ كه‌ ئه‌Ùˆ كرده‌وه‌ تیرۆریستییه‌‌ØŒ لێكه‌وته‌ Ùˆ ده‌رهاوێشته‌‌ÛŒ ئه‌Ù… سیاسه‌تانه‌یه‌ و، ئه‌Ú¯Ù‡‌ری ئه‌وه‌ بێته‌ ئاراوه‌ كه‌ نائارامیی زیاتر له‌ ئێران په‌ره‌ بستێنێت. ئه‌مه‌یش به‌ قازانجی ده‌سه‌ڵاتدارانی تاران، به‌تایبه‌ت توندڕه‌وه‌كان نییه‌.

3-بڵاوبوونه‌وه‌ÛŒ ترس Ùˆ دڵه‌ڕاوكێ له‌ ئێران، ده‌توانێت له ‌ڕووی ئاسایشییه‌وه‌ به‌ زیانی كۆماری ئیسلامی بێت و، ته‌نانه‌ت Ú•Ù‡‌وایه‌تیی ئه‌Ù… سیسته‌مه‌ بباته‌ ژێر پرسیاره‌وه‌. چونكه‌ به‌گشتی ئامانجی تیرۆریزم خوڵقاندنی ئه‌Ù… ترس Ùˆ دڵه‌ڕاوكێیه‌یه كه‌ ئه‌مه‌یش‌ به‌ قازانجی كۆماری ئیسلامی نییه‌.

4-له ‌ڕووی ئابوورییه‌وه‌ ناسه‌قامگیری Ùˆ توندوتیژی Ùˆ به‌هێزبوونی ئه‌نجامدانی كرده‌وه‌ÛŒ تیرۆریستی، ده‌توانێت كاریگه‌ریی نه‌رێنیی له‌سه‌ر كۆماری ئیسلامی هه‌بێت؛ به‌Ùˆ پێیه‌ÛŒ كه‌ ئێران هه‌ÙˆÚµ ده‌دات هانی وه‌به‌رهێنانی بیانی بدات كه‌ له‌ پاش هه‌ڵگرتنی Ú¯Ù‡‌مارۆكانی سه‌ر ئیران، له‌ كه‌رته‌ جیاجیاكانی ئێران وه‌به‌رهێنان بكه‌Ù†. كۆماری ئیسلامی بۆ بووژانه‌وه‌ÛŒ ئابووری Ùˆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ÛŒ پێویستییه‌كانی جه‌ماوه‌ری Ùˆ زاڵبوون به‌سه‌ر لاوازیی ئابووریی خۆی و، هه‌روه‌ها گرێدانی به‌رژه‌وه‌ندیی ئابووری به‌ وڵاتانی جیهانه‌وه‌ بۆ پاراستنی ئاسایشی خۆی، گرنگیی زۆر به‌ هاندانی كۆمپانیا ڕۆژاوایییه‌كان ده‌دات كه‌ له‌ ئێران وه‌به‌رهێنان بكه‌Ù†. ئه‌Ù… ڕووداوانه‌یش بێجگه‌ له‌ كاریگه‌ریی ڕاسته‌وخۆ، ‌ناڕاسته‌وخۆیش له‌ ئاستی ناوخۆییدا به‌ زیانی Ú¯Ù‡‌شه‌كردنی ئابووریی ئێرانه‌. سه‌رمایه‌ هیچ كاتێك له ‌وڵاتی ناسه‌قامگیر Ùˆ نائارامدا جێگیر نابێت Ùˆ به‌ره‌Ùˆ ناوچه‌ Ùˆ شوێنی سه‌قامگیر Ùˆ ئارام كه‌ Ú¯Ù‡‌ره‌نتیی پارێزاروبوونی وه‌به‌رهێنانه‌كه‌ Ùˆ قازانج بكات، جووڵه‌ ده‌كات.

 

كۆبه‌ند:

سه‌ره‌ڕای خستنه‌ڕووی سیناریۆكان، ڕووداوه‌كانی داهاتوو باشتر ده‌توانێت دروستیی هه‌ر كامه‌ له‌Ù… سیناریۆیانه‌ بسه‌لمێنێت. چونكه‌ هه‌ر یه‌كه‌ له‌Ù… ئه‌Ú¯Ù‡‌رانه،‌ ده‌رهاوێشته‌‌ Ùˆ لێكه‌وته‌ÛŒ جیاوازی ده‌بێت. گۆڕانكارییه‌ جیۆسیاسی Ùˆ ئاسایشییه‌كانی ناوچه‌كه،‌ وای كردووه‌ هه‌ر ڕووداوێك كاریگه‌ریی له‌سه‌ر ÙƒÛ†ÛŒ هاوكێشه‌كانی وڵاتانی دیكه‌ هه‌بێت. به‌Ù… پێیه‌ ڕووداوی هێرشی تیرۆریستی له ‌تاران له‌ چوارچێوه‌ÛŒ هه‌ر كامه‌ له‌ سیناریۆكان بێت، ده‌توانێت ڕووداو Ùˆ هاوكێشه‌ÛŒ نوێ بخوڵقێنێت. باشترین به‌ÚµÚ¯Ù‡‌یش ڕاگه‌یه‌ندراوی توندی سوپای پاسدارانی ئێرانه‌ كه‌ هه‌Ú•Ù‡‌شه‌ÛŒ تۆڵه‌سه‌ندنه‌وه‌ÛŒ كردووه‌ و، ‌ناڕاسته‌وخۆ ئه‌مریكا Ùˆ سعوودیا Ùˆ لایه‌نگره‌كانیانی تۆمه‌تبار كردووه‌.

ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ جێگه‌ÛŒ سه‌رنجه‌ØŒ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ ئه‌Ù… هێرشانه‌ له‌ هه‌مان ڕۆژدا بووه‌ كه‌ كۆنگرێسی ئه‌مریكا سه‌پاندنی سزای به‌سه‌ر ئێراندا تاووتوێ ده‌كرد Ùˆ لایه‌نه‌ سیاسییه‌كانی هه‌رێمی كوردستانیش له‌ كۆبوونه‌وه‌یه‌ÙƒÛŒ هه‌ستیار Ùˆ مێژووییدا بوون بۆ دیاریكردنی چاره‌نووسی نه‌ته‌وه‌ÛŒ كورد له‌ ڕیفراندۆمی سه‌ربه‌خۆییدا؛ ئه‌مه‌ بێجگه له‌‌ مه‌ترسیی ئێران له‌ ڕێككه‌وتنه‌كه‌ÛŒ سعوودیا Ùˆ ئه‌مریكا Ùˆ وڵاتانی عه‌ره‌بی-سوننه‌ له‌ژێر ناونیشانی "هاوپه‌یمانێتیی ستراتیژیی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست".

 Ø¨Û†ÛŒÙ‡‌ ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ ڕوونه‌ ئه‌وه‌یه‌ كه،‌ Ú† ئه‌Ù… ڕووداوه‌ وه‌كوو هه‌ندێ لایه‌Ù† به‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ بۆ ده‌هێننه‌وه‌ سیناریۆیه‌ÙƒÛŒ دروستكراوی هێزه‌ ئه‌منییه‌كان بێت و، Ú† هێرشێكی ڕاسته‌قینه‌ÛŒ داعش یاخود به‌ هاندانی وڵاتێكی تری دژبه‌ری ئێران بێت، ئاسه‌وار Ùˆ لێكه‌وته‌كانی له‌ ماوه‌یه‌ÙƒÛŒ كه‌مدا ده‌بینرێت Ùˆ خۆی ده‌رده‌خات و، كاریگه‌رییشی له‌سه‌ر كورد به‌گشتی و، ئاسایشی هه‌رێمی كوردستان به‌تایبه‌تی ده‌بێت.

هه‌روه‌ها، نابێت ئه‌وه‌ پشتگوێ بخه‌ین كه‌ هه‌ر سیناریۆیه‌ÙƒÛŒ تیرۆریستی، ده‌تواندرێت به ‌ناوی داعشه‌وه‌ كه‌ÚµÙƒÛŒ Ù„ÛŽ وه‌ربگیرێت و، داعشیش ئه‌وه‌ Ú•Ù‡‌ت ناكاته‌وه‌ كه‌ به‌ئاسانی كارێكی تیرۆریستی به‌ ناوی ئه‌وه‌ ئه‌نجام درابێت. له ‌لایه‌ÙƒÛŒ تریشه‌وه‌ ستراتیژیی داعش گۆڕانی به‌سه‌ردا هاتووه‌ و، به‌ شێوه‌ÛŒ سه‌ربه‌خۆ Ùˆ جیا له‌ داعش، تاك Ùˆ گرووپه‌ توندڕه‌وه‌كان به‌Ù¾ÛŽÛŒ ئامانج Ùˆ ده‌رفه‌ت، كار Ùˆ چالاكیی تیرۆریستی ده‌كه‌Ù†.

 
 
« ڕاگه‌یاندنی سه‌ربه‌خۆییی هه‌رێمی كوردستان- عێراق Ùˆ چه‌ند تێبینییه‌ك
« ستراتیژیی سیاسەتی دەرەوەی کۆماری ئیسلامی Ù„Û• ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست Ùˆ کاریگەریی لەسەر هەرێمی کوردستان
« ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆ، یاخود سیسته‌م Ùˆ حكوومه‌تی دیموكراتیك؟ (بەشی دووەم Ùˆ کۆتایی)
« ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆ، یاخود سیسته‌م Ùˆ حكوومه‌تی دیموكراتیك؟ (بەشی یەکەم)
« توركیا Ùˆ ڕووسیا له‌ بارگرژییه‌وه‌ بۆ ئاساییبوونه‌وه‌ی په‌یوه‌ندییه‌كان
« ئاسایشی  مرۆیی - ناسنامه‌ییی كورد، له‌ چوارچێوه‌ی ده‌وڵه‌تی عێراقدا
« ده‌رفه‌ت Ùˆ هه‌ڕه‌شه‌ بونیادی-پێكهاته‌یییه‌كانی دروستبوونی ده‌وڵه‌تی سه‌ربه‌خۆی كوردستان

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون