PÊNÛS
 
ÙƒÛŽ Ù¾ÛŽØ´ ÙƒÛŽ: كورد يان داعش 
     2017-06-01
ئاسۆ کەریم

كێ پێش كێ: كورد يان داعش

ئاسۆ كه‌ريم

  • ڕێكخراوى ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تى ئيسلامى (Islamic State) ئه‌Ùˆ ناوه‌يه‌ كه‌ ئه‌Ùˆ ڕێكخراوه‌يه،‌ Ù¾ÛŽÙ‰ خۆشه‌ واى Ù¾ÛŽ بگوترێ. به‌ڵام ئێسته‌ پانتايه‌كى زۆرى له‌ عێراق Ùˆ سووريا له‌ده‌ست ده‌رهێندراوه‌. وێڕاى كه‌ هێشته‌ جه‌نگێكى بێئامانى هات Ùˆ نه‌هات ده‌كا، Ù„ÛŽ له‌ پاشه‌كشه‌دايه ‌Ùˆ تاسه‌ر خۆى Ù¾ÛŽ له‌ "مووسڵ" Ùˆ له‌ "Ú•Ù‡‌ققه‌" ڕاناگيرێ. به ‌قسه‌Ù‰ ڕۆژنامه‌نووسێكى به‌ئاگا: "ئه‌وانه‌Ù‰ له‌ Ú•Ù‡‌ققه ‌Ùˆ له‌ مووسڵ شه‌Ú• ده‌كه‌ن، داعشى خۆجێ Ùˆ لۆكاڵن، نه‌Ùƒ داعشى بيانى." به‌ڵام به‌مه‌زه‌نده‌ØŒ ئه‌Ùˆ ڕێكخڕاوه‌ له‌Ùˆ دوو شاره‌یش ده‌ربكرێ، له‌ جێگه‌Ù‰ ديكه‌ سه‌ر ده‌ردێنێ؛ له‌گينه‌ تاكتيك Ùˆ ميتۆدى كاركردنى خۆى بگۆڕێ Ùˆ زه‌بر له‌Ù… وڵات Ùˆ ئه‌Ùˆ وڵات بوه‌Ø´ÛŽÙ†ÛŽ.
  • ئه‌Ù… ڕێكخراوه‌ØŒ گرووپێكى چۆنيه‌Ùƒ Ùˆ هۆمۆجين نييه‌. به‌ÚµÚ¯Ù‡‌Ù‰ پێسه‌لمێن هه‌Ù† كه‌ ئه‌Ùˆ ڕێكخراوه‌ كۆمه‌كى دارايیى له‌Ù… لا Ùˆ له‌ولا Ù¾ÛŽ كراوه‌‌ و، Ú†Ù‡‌Ùƒ Ùˆ تفاقى Ù¾ÛŽ دراوه‌. ئه‌Ù… كۆمه‌كه‌یش وه‌Ùƒ ده‌ÚµÛŽÙ† "له ‌Ú•ÛŽÙ‰ خودا نه‌بووه‌!" Ùˆ هه‌ر لایه‌Ùƒ مه‌به‌ستى خۆى ‌ له ‌به‌كارهێنانى داعشدا هه‌بووه Ùˆ هه‌يه‌.
  • Ù„ÛŽ هه‌قيقه‌تێك هه‌يه‌ كه‌ ده‌بێ له‌به‌ر زه‌ين بێ، ئه‌ویش ئه‌وه‌يه‌:‌ ئه‌Ùˆ ڕێكخراوه‌‌ØŒ ڕێكخراوێكى توندڕۆى سه‌له‌فيى سوننه‌Ú¯Ù‡‌رايه‌. ڕاسته‌ داعش، بووه‌ سه‌به‌بكارى تێكوپێكدانى ناوچه‌ سوننه‌نشينه‌كانى عێراق Ùˆ سووريا‌ و، ئێش Ùˆ ئازارێكى زۆرى Ù¾ÛŽ Ú¯Ù‡‌ياندن، Ù„ÛŽ هه‌Ù… ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تى سووريا‌ كه‌ كه‌مينه‌يه‌كى عه‌له‌ويى شيعه‌ حوكمڕانیى تێدا ده‌كا و، هه‌Ù… عێراق كه‌ له ‌دواى 2005Ù‡‌وه‌ شيعه‌كانى سه‌ر به ‌ئێرانى تێدا هه‌مه‌كاره‌ن، له‌ بارى سياسى Ùˆ ئابوورى Ùˆ جڤاكييه‌وه‌‌ دای ته‌پاندن. هه‌رگيز ئه‌Ùˆ دوو ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ته‌ نابنه‌وه‌ ئه‌Ùˆ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ته‌Ù‰ كه‌ بكارن كۆنترۆڵى سه‌رجه‌Ù… ناوچه‌ Ùˆ ده‌Ú¤Ù‡‌ره‌كانى خۆيان بكه‌نه‌وه‌ و، داعش بووه‌ مايه‌Ù‰ كه‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ بۆ ده‌ستێوه‌ردان Ùˆ نفووزى هه‌رێمايه‌تى Ùˆ نێوده‌ÙˆÚµÙ‡‌تى له‌Ùˆ دوو وڵاته‌دا زێتر ببێته‌وه‌.
  • زۆر كه‌س Ùˆ لايه‌Ù† له‌Ùˆ باوه‌Ú•Ù‡‌دا بوون كه‌ جه‌Ù†Ú¯Ù‰ داعش له‌ سووريا‌ Ùˆ عێراقدا، ده‌رفه‌تێكى بۆ داسولكه‌Ù‰ شيعى كرده‌وه‌. واته‌ ئێران له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌Ù‰ عێراق Ùˆ سووريا‌وه‌ بگاته‌ سه‌ر ده‌رياى ناوه‌ڕاست Ùˆ له‌وێیشه‌وه‌ بۆ لوبنان، يان ئێران نزيكه‌ له‌ به‌ديهێنانى ئه‌Ùˆ ته‌ما Ùˆ ئاواته‌Ù‰ خۆى و، وه‌Ùƒ ئێران ده‌ÚµÛŽ "ميحوه‌رى مقاوه‌مه‌" به‌يه‌Ùƒ ده‌گاته‌وه؛‌ كه‌ ئه‌مه‌یش به‌ پله‌Ù‰ يه‌كه‌Ù… ئيسڕائيل Ùˆ سعوودیا Ùˆ ئۆرد‌Ù† Ùˆ ... خستووه‌ته‌ بارێكى نيگه‌رانيى تونده‌وه‌. Ù„ÛŽ جه‌Ù†Ú¯Ù‰ تيرۆر، ده‌رفه‌تى به‌ ئه‌‌مريكا‌ Ùˆ هاوپه‌يمانه‌كانى دايه‌وه‌ كه‌ جارێكی تر بێته‌وه‌ ناوچه‌كه،‌ به‌تايبه‌تى له‌ هه‌ر دوو به‌شى باشوور Ùˆ ڕۆژاڤاى كوردستاندا.
  • Ù„ÛŽ وه‌Ùƒ ده‌زانرێ، پاراستنى ئه‌من Ùˆ ئه‌مانه‌تى ئه‌Ùˆ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ داسولكه‌ شيعييه،‌ ‌كه‌ به‌ناو ناوچه‌ زۆرينه‌ سوننه‌نشينه‌كاندا تێپه‌Ú• ده‌بێ، ئاسان نييه‌. وه‌Ùƒ گارديانى بريتانى له‌ 17Ù‰ مايسدا نووسيويه‌تی‌: ئێران ناچاره‌ خۆى له‌ هێزه‌كانى ئه‌‌مريكا‌ له‌Ùˆ ناوچانه‌Ù‰‌ (سووريا‌ Ùˆ عێراق) لا بدا كه‌ كورديان لێيه‌. له‌به‌ر ئه‌وه‌ØŒ ده‌بێ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌Ù‰ خۆى بگۆڕێ Ùˆ بكه‌وێته‌ ناو ناوچه‌ Ùˆ ده‌Ú¤Ù‡‌ره‌كانی عه‌ره‌بی سوننه له ‌هه‌ر دوو ديوى سووريا‌ Ùˆ عێراقدا كه‌ ئێسته‌ ئه‌‌مريكا‌ Ùˆ وڵاتانى عه‌ره‌بى وه‌Ùƒ ئۆردن Ùˆ سعوودیا‌ Ùˆ هه‌ندێ وڵاتى ديكه‌Ù‰ كه‌نداو ده‌يانه‌ÙˆÛŽ پێشه‌بڕكه‌ له‌ ئێران بگرنه‌وه‌ و، بۆ گرتنه‌وه‌Ù‰ دێره‌زوور ئه‌Ùˆ عاره‌بانه‌ به‌كار بهێنن.
  • به‌كورتى هه‌ÙˆÚµÛŽÙƒ هه‌يه‌ØŒ يه‌كه‌مجار ده‌ستى ئێران له‌ناو سووريا‌ Ùˆ له‌ لوبنان كورت بكرێته‌وه. وێده‌Ú†ÛŽ له‌ عێراق تاكتيكى ديكه‌ بگيرێته‌ به‌ر بۆ سنووردانان بۆ نفووزى ئێران له‌ عێراقدا و، Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ هه‌وه‌ڵجار كار  Ù„Ù‡‌سه‌ر ناته‌باييیه‌ ناوخۆييیه‌كانى شيعه‌Ù‰ عێراق بكرێ و، پشتیوانى له‌وانه‌يان بكه‌Ù† كه‌ كه‌متر له‌ Ú¯ÙˆÛŽ Ùˆ حه‌مدى خامنه‌يیدان، بۆ نموونه‌ عه‌بادى Ùˆ سيستانى Ùˆ هتد.
  • ترامپ له‌Ù… ڕۆژانه‌دا گوتى: "ئێران يارى به‌ ئاگر ده‌كا. ئێران‌ نازانێ كه‌ Ú†Ù‡‌ند سه‌رۆك ئۆباما له‌Ú¯Ù‡‌ڵيدا نه‌رمونيان بووه‌ØŒ به‌ڵام ‌من وا نيم." "ئێران له‌ لوبنانه‌وه‌ بگره‌ تا عێراق، تا يه‌مه‌Ù† پاره‌ Ùˆ Ú†Ù‡‌Ùƒ به‌ تيرۆريستان، به‌Ùˆ ‌ ميليشيا Ùˆ گرووپه‌ سه‌ره‌ڕۆيانه‌Ù‰ ديكه ده‌دا Ùˆ مه‌شقيان Ù¾ÛŽ ده‌كا كه‌  كاوڵكارى Ùˆ بێسه‌روبه‌رى له‌ ناوچه‌كه‌دا ده‌نێنه‌وه‌" ‌و، Ú†Ù‡‌ند جارێكيش له‌Ù… ڕۆژانه‌Ù‰ ڕۆيى دووپاتى كرده‌وه‌ كه:‌ "ناهێڵين ئێران ببێته‌ خاوه‌نى Ú†Ù‡‌كى نوكليارى."
  •  Ø¦Ù‡‌Ù… قسانه‌Ù‰ ترامپ، له‌ سعوودیا‌ Ùˆ هه‌ندێ وڵاتى ديكه‌Ù‰ كه‌نداو، له‌ ئيسڕائيل وه‌ڵامى پۆزه‌تيڤ درايه‌وه‌. له‌سه‌رينى ئه‌مه‌یشه‌وه‌ ترامپ له‌ سعوودیا‌ بايى 380 بليۆن دۆلار گرێبه‌ستى مۆر كردوون كه‌ 110 بليۆنيان بۆ فرۆشتنى Ú†Ù‡‌Ùƒ Ùˆ زه‌خيره‌Ù‰ جه‌Ù†Ú¯Ù‡‌‌ به‌ سعوودیا‌. هه‌رچه‌ند ڕۆحانى، سه‌رۆككۆمارى ئێران، ئه‌Ù… قسانه‌Ù‰ ترامپ به‌ Ø´Û† Show ده‌زانێ ‌كه‌ ده‌يه‌ÙˆÛŽ ته‌نيا Ú†Ù‡‌Ùƒ بفرۆشێ Ùˆ پاره‌ ÙƒÛ† بكاته‌وه‌. له‌ Ú¯Ù‡‌ڕانه‌وه‌Ù‰ ترامپ بۆ ئه‌‌مريكا‌ØŒ شتێكى له‌Ù… بابه‌ته‌Ù‰ بۆ ئه‌مريكييه‌كان دركاند كه‌‌ بليۆنان دۆلارى بۆ هێناونه‌ته‌وه‌.
  • Ù„ÛŽ Ù¾ÛŽØ´ ئه‌Ùˆ قسانه‌Ù‰ ترامپ، له‌ 2Ù‰ مايسدا محه‌مه‌دى كوڕى مه‌ليكى سعوودیا‌ گوتى: "ئامانجى ئێمه‌ ئه‌وه‌يه‌ جه‌Ù†Ú¯ ‌ببه‌ينه‌ ناو ئێران، نه‌Ùƒ جه‌Ù†Ú¯ بێته‌ ناو ماڵى ئێمه." هه‌رچه‌ند وه‌Ùƒ له‌ سه‌ره‌وه‌ گوتم، هه‌ندێ چاودێر پێيان وايه‌ ڕووبه‌ڕووبوونه‌وه‌ له ‌نێوان سعوودیا‌ Ùˆ ئێران ڕوو نادا و، هێشتا سعوودیا‌ جه‌Ù†Ú¯Ù‰ دژى حوسييه‌كانى يه‌مه‌Ù†ÛŒ Ù¾ÛŽ يه‌كلا نه‌كراوه‌ته‌وه، ئاسان نييه‌ ڕاسته‌وخۆ به‌ره‌يه‌كى جه‌Ù†Ú¯ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئێراندا بكاته‌وه‌‌. له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌وه‌یشدا، به‌ دوور نازانرێ له ‌Ú†Ù‡‌ند سه‌رێكه‌وه‌ هه‌ÙˆÚµ بدرێ ئێران له‌ فاق بنرێ: هه‌وه‌ڵجار له‌ سووريا‌ Ùˆ له‌ لوبنان Ùˆ له‌ يه‌مه‌ن، پاشان له‌ عێراق. بۆ ئه‌مه‌یش، ده‌بێ ئێران به‌ ناوخۆى وڵاته‌كه‌Ù‰ خۆيه‌وه‌ سه‌رقاڵ بكرێ.
  •  Ù„Ù‡‌Ùˆ سه‌رقاڵكردنه‌دا، ئه‌‌مريكا‌ ڕۆڵێكى تێدا ده‌Ú¯ÛŽÚ•ÛŽØŒ Ú† ڕاسته‌وخۆ Ú† ناڕاسته‌وخۆ، له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌Ù‰ قۆستنه‌وه‌Ù‰ ناكۆكى Ùˆ ناته‌باييسه‌ جياجياكانى ناو ئێرانه‌وه‌‌: له‌ ناكۆكسى مه‌زهه‌بييه‌وه‌ بگره‌ØŒ تا ئيتنى Ùˆ نه‌ته‌وه‌يى، تا ناته‌بايیى سياسى. وه‌نه‌بێ ئه‌Ù… له‌فاقنانه‌ØŒ به‌ يه‌Ùƒ ئامراز بكرێ، به‌ڵكوو‌ ده‌Ø´ÛŽ ئامراز Ùˆ كه‌ناڵى سياسى Ùˆ دیپلۆماتيك، ئابوورى، سه‌ربازى Ùˆ موخابه‌راتيش بێ. له‌بيريشمان نه‌Ú†ÛŽ سه‌رقاڵكردن، به‌ ماناى ڕووخاندن نايه‌ت.
  • له‌ 2Ù‰ مانگى مايسدا، ليژنه‌Ù‰ پێوه‌ندييه‌كانى ده‌ره‌وه‌Ù‰ "ئه‌نجومه‌نى لۆردان"Ù‰ بريتانى ڕاپۆرتێكى بڵاو كرده‌وه‌ و، فه‌سڵێكى ڕاپۆرته‌كه‌ بۆ ئه‌كته‌رى ناده‌ÙˆÚµÙ‡‌تى، يان له‌ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت كه‌متر (Sub-state actors) ته‌رخان كردووه‌ Ùˆ به‌دياريكراويش له‌ ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاستدا ئاماژه‌Ù‰‌ بۆ: كورد، بۆ داعش كردووه‌. ئه‌Ù… دوو ئه‌كته‌ره‌ØŒ وێڕاى كه‌ Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌Ù‰ يه‌كتر Ùˆ له‌ جه‌نگێكى قوڕسدان، تا ڕادده‌يه‌Ùƒ له‌ گرنگى Ùˆ جێگيريى سنووره‌كان Ùˆ سه‌روه‌ريى ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تانى ناوچه‌كه‌يان كه‌Ù… كردووه‌ته‌وه‌ و، Ú† نيگه‌تيڤ (لێره‌دا داعش ده‌گرێته‌وه‌) Ùˆ Ú† پۆزه‌تيڤ (لێره‌دا مه‌به‌ست كورده‌) سه‌رنجى كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌Ù‰ نێوده‌ÙˆÚµÙ‡‌تييان بۆ خۆ ڕاكێشاوه‌‌. ئه‌وه‌تا ڕيچارد هاس، كه‌ به‌ڕێوه‌به‌رى ئه‌نجومه‌نێكه‌ بۆ كاروبارى ده‌ره‌كى  (Council on Foreign Relations)له‌ ئه‌‌مريكا‌ ده‌ÚµÛŽ: "ده‌بێ به‌نه‌رمونیانییه‌وه‌ مامه‌ÚµÙ‡‌ له‌ته‌Ùƒ ئه‌Ùˆ ئه‌كته‌رانه‌دا بكرێ." له‌ به‌رژه‌وه‌نديى نيشتمانيى ئه‌‌مريكا‌دا نييه‌ چاو له سه‌رجه‌Ù…‌ وڵاتانى ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاست وه‌Ùƒ گشتێك بكا. ده‌بێ خۆمان ساز Ùˆ ئاماده ‌بكه‌ين كه‌ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ڕێوشوێن (ته‌رتيبات)Ù‡‌ ديفاكتۆيه‌كانى قه‌واره‌ ديفاكتۆيه‌كاندا هه‌Úµ بكه‌ين و، ئه‌Ùˆ سنوورانه‌یش به‌هه‌ند وه‌ربگرين كه‌ مه‌رج نييه‌ سنوورى فه‌رمى  Ø¨Ù† و، ره‌چاوى هه‌موو جۆره‌كانى فيدراڵيزميشدا به‌هه‌ند وه‌ربگرين. ئه‌Ù… قسانه‌Ù‰ ڕيچارد هاس له‌ پێڤاژۆيه‌كدا كردوويه‌تى كه‌ زێتر مه‌به‌ستى كورد بووه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا، نه‌Ùƒ داعش.
  • وه‌Ùƒ ده‌زاندرێ، پێشمه‌رگه ‌Ùˆ شه‌ڕڤانى كورد له‌ جه‌Ù†Ú¯Ù‰ داعش تاقی كرانه‌وه‌ و،  Ø¨Ù‡‌ تاكه‌ هێزى به‌كار Ùˆ ئازاى پياده‌ ده‌زانرێ، كه‌ ده‌كرێ له‌ جه‌Ù†Ú¯Ù‰ تيرۆردا پشتيان Ù¾ÛŽ ببه‌سترێ Ùˆ كاريان له‌Ú¯Ù‡‌ڵدا بكرێ. بێ له‌وه،‌ كورد هيچ گرفتێكيان له‌Ú¯Ù‡‌Úµ به‌هاكانى جيهانى ئازاددا نييه‌ و، به‌ به‌راورد به‌ ده‌وروپشتى خۆيان ده‌توانن له‌Ú¯Ù‡‌Úµ نه‌ته‌وه‌ Ùˆ پێكهاته‌كانى ديكه‌دا هه‌ڵبكه‌Ù† Ùˆ ئيسلاميى سياسيى توندڕۆ ڕيشه‌يه‌كى قووڵى له‌ كوردستاندا نييه‌.
  • كورد، گومانی تێدا نییه‌ له‌ ئێران زوڵمێكى زۆرى Ù„ÛŽ كراوه ‌Ùˆ ده‌كرێ. له‌ مێژووى خۆيدا وه‌Ùƒ نووسه‌رێكى جووله‌كه‌ ده‌ÚµÛŽØŒ Ù¾ÛŽØ´ كوردى پارچه‌كانى ديكه‌ هه‌ÙˆÚµÙ‰ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تسازى Ùˆ نه‌ته‌وه‌سازیى داوه Ùˆ بزاڤێكى له‌سه‌رپێى سياسى- Ú†Ù‡‌كداریى هه‌یه‌‌. بۆيه‌ به‌دوور نازانرێ له‌ پێڤاژۆى ململانێكانى ناوچه‌كه‌دا، ئه‌‌مريكا ‌Ùˆ وڵاتانى ديكه‌Ù‰ وه‌Ùƒ سعوودیا‌ØŒ خۆيان له‌ كوردى ڕۆژهه‌ڵات، به ‌شێوه‌Ù‰ جياجيا، نزيك بكه‌نه‌وه‌. له‌ناو كوردى ڕۆژهه‌ڵاتدا، دوو هێزى سه‌ره‌كى له‌ دواى 1979وه‌ له‌ مه‌يداندا بوون: ديموكرات Ùˆ كۆمه‌ÚµÙ‡‌ØŒ كه‌ ئێسته‌ بوونه‌ته‌  دوو ديموكرات Ùˆ Ú†Ù‡‌ند كۆمه‌ÚµÙ‡‌يه‌Ùƒ. له ‌پاڵ ئه‌واندا، وێڕاى Ú†Ù‡‌ند حزبێكى ديكه‌Ù‰ بچووك، حزبێكى ديكه‌Ù‰ "شه‌ڕديته"‌ØŒ كه‌ درێژكراوه‌Ù‰ په‌كه‌كه‌يه‌ØŒ به‌ناوى "حزبى ژيانى ئازاد- پژاك" له‌ مه‌يداندا كه‌Ù… Ùˆ زۆر هه‌يه و، وه‌Ùƒ نووسه‌رێكى كوردى ڕۆژهه‌ڵات ده‌ÚµÛŽ: "له‌ناو خه‌ڵكى خوينده‌واردا تا ئيلام Ùˆ كرماشان بوونيان هه‌يه‌."
  • ڕاسته‌ حزبه‌كانى ئه‌Ù… به‌شه‌Ù‰ كوردستانيش، هاوئاهه‌Ù†Ú¯ نين Ùˆ پژاكيش به‌ هێزێكى ڕۆژهه‌ڵات نازانن، Ù„ÛŽ زۆربه‌يان ده‌يانه‌ÙˆÛŽ ئێران ببێته‌ وڵاتێكى ديموكراتيك و، كوردستانيش ببێته‌ هه‌رێمێكى فيدراڵ. زۆربه‌Ù‰ حزبه‌كان، به‌ پژاكيشه‌وه،‌ له‌ هه‌ڵبژاردنى سه‌رۆكايه‌تيى ئێراندا هاوڕا Ùˆ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ "بايكۆت"Ù‰ هه‌ڵبژاردندا بوون. ئه‌مه‌یش زه‌وينه‌Ù‰ جۆرێ له ‌لێكنزيكبوونه‌وه‌Ù‰ هێناوه‌ته‌ Ú¯Û†Ú•ÛŽ Ùˆ هه‌ست به‌ بزاوتێكى له‌Ù… بابه‌ته‌یش ده‌كرێ.
  • وه‌نه‌بێ خه‌باتى Ú†Ù‡‌كدارى له‌Ùˆ به‌شه‌Ù‰ كوردستاندا به‌ته‌واوى نرابێته‌ لاوه‌ØŒ به‌ڵكوو وه‌Ùƒ ده‌بيندرێ جاروبار پێكدادانى Ú†Ù‡‌كدارى له‌Ú¯Ù‡‌Úµ "نيزام"دا ڕووی داوه‌ Ùˆ ڕوو ده‌دا. ده‌كرێ ئاستى ئه‌Ùˆ كێشه‌ Ú†Ù‡‌كدارييه‌Ù‰ ئه‌ÙˆÛŽ ناو بنێين: كێشه‌يه‌كى Ú†Ù‡‌كداريى ناوخۆى ئاستكه‌Ù… و، ئه‌Ú¯Ù‡‌رى ئه‌وه‌یش هه‌يه‌ له‌به‌ر ڕۆشنايیى په‌ره‌سه‌ندنه‌كانى ناوچه‌كه‌دا،‌ له‌ هه‌ر ئانوساتێكدا بۆ ئاستێكى ديكه‌ بگۆڕێ. بۆ نموونه‌ØŒ له‌ 26Ù‰ مايسدا،  Ù„Û• Ø´Û•Ú• Ùˆ پێکدادانێكدا Ù„Û• نێوان هێزە نیزامییەکانی Ú•Ú˜ÛŽÙ… Ùˆ گرووپێكى  نەناسراودا، 2 پاسداری Ú•Ú˜ÛŽÙ… کوژران Ùˆ 7Ù‰ ديكه‌یش بریندار بوون.
  • بۆيه ‌Ùˆ له‌Ù… سه‌ره‌تايه‌وه‌‌ØŒ به‌دوور نازانرێ ئه‌‌مريكا‌ له‌ كه‌ناڵى جياجياوه‌ هه‌ÙˆÚµ بدا، يان هه‌ÙˆÚµÙ‰ دابێ، هه‌Ù… په‌كه‌كه‌ له‌ ئێران دوور بخاته‌وه‌ و، هه‌Ù… جه‌Ù†Ú¯Ù‰ نێوان په‌كه‌كه‌- توركيا سڕ بكا. به‌ڵام وێده‌Ú†ÛŽ هه‌Ù… توركیا ‌Ùˆ هه‌Ù… په‌كه‌كه،‌ جارێ ئه‌Ùˆ ئاماده‌یييه‌يان تێدا نه‌بێ جه‌Ù†Ú¯ ڕابگرن Ùˆ بگه‌ڕێنه‌وه‌ سه‌ر پرۆسه‌Ù‰ دانوستاندن. زێتريش، وه‌Ùƒ سه‌ير ده‌كرێ توركیا‌ له‌ ئاست ئه‌Ùˆ هاوپه‌يمانێتييه‌Ù‰ كه‌ خه‌ريكه‌ له‌ ناوچه‌كه‌دا به‌ سه‌ركردايه‌تیى سعوودیا- ميسر‌ ساز ده‌بێ بێهه‌ست وخۆى بێده‌Ù†Ú¯ كردووه‌ ‌و، دۆسته‌كه‌یشى، واته‌ قه‌ته‌ر، كه‌وتووه‌ته‌ په‌راوێز Ùˆ جۆرێ له‌ ئاريشه‌ له ‌نێوان قه‌ته‌ر Ùˆ وڵاته‌كانى ديكه‌دا دروست بووه‌ Ùˆ جارێكى ديكه‌ قه‌ته‌ر پاش زێتر له‌ 10 ساڵ ڕاگرتنى پرۆژه‌Ù‰ هاوبه‌شى گازى سروشتى له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئێراندا، بڕيارى دا بكه‌وێته‌وه‌ كار. ئايا توركیا‌ØŒ Ú† ده‌كا؟ ده‌توانێ  هه‌Ù… ئێران ڕازى بكا Ùˆ هه‌Ù… سعوودیا‌ Ùˆ هه‌Ù… ئه‌‌مريكا ‌Ùˆ هه‌Ù… ئيسڕائيل Ùˆ هه‌Ù… ڕووسيا‌ØŸ
  • ئێستا ڕێكخراوى ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تى ئيسلامى، به‌ره‌Ùˆ حه‌ويجه‌ دێته‌وه‌ØŒ به‌ره‌Ùˆ زنجيره‌ چياى حه‌مرين Ùˆ ناوچه‌كانى دياله‌ ده‌خشێته‌وه‌ Ùˆ ئه‌Ùˆ خه‌ته‌ شيعييه‌Ù‰ كه‌ ئێران به‌ته‌مايه‌ له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌يه‌وه‌ بگاته‌ سووريا‌ Ùˆ لوبنان، ده‌خاته‌ به‌ر هێرش Ùˆ په‌لامارى خۆى و، Ú¯Ù‡‌ر بۆى بلوێ پێشمه‌رگه‌یش له‌Ùˆ ناوچانه‌Ù‰ نزيكن له‌Ùˆ خه‌ته،‌ ده‌رپه‌Ú•ÛŽÙ†ÛŽ. ماوه‌يه‌كيشه‌ وه‌Ùƒ ده‌بينين، هێرش دێنێ.
  • ÙƒÛŽ ده‌ÚµÛŽ له‌ قۆناغێكدا، داعش ناپه‌ڕێته‌وه‌ ئه‌وديوى سنوورى ئێران و، له‌مه‌یشدا بمانه‌ÙˆÛŽ Ùˆ نه‌مانه‌ÙˆÛŽ خزمه‌ت به‌ نه‌ياره‌كانى ئێسته‌Ù‰ ئێران ده‌كا. ئه‌Ù‰ ساڵى ڕابردوو به‌ڕێوه‌به‌رى سه‌نته‌رێكى لێكۆڵينه‌وه‌ له‌ ئيسڕائيل نه‌يگوت: "تێكشكاندنى داعش هه‌ÚµÙ‡‌يه‌كى ستراتيژييه‌!ØŸ"
  •  ÙˆÙ‡‌Ùƒ ده‌زانرێ تاق Ùˆ Ù„Û†Ù‚ كوردى ئه‌وديو خه‌ڵكى سوننه‌مه‌زهه‌بى ئێرانيش له‌ ماوه‌Ù‰ ڕابردوودا به‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌Ùˆ ڕێكخراوه‌ كه‌وتوون و، له ‌جه‌نگيشدا به‌شدار بوون Ùˆ لێشيان كوژراوه‌‌. بۆيه‌ به‌دوور نازانرێ، سوود له‌ پاشماوه‌كانى داعش وه‌ربگيرێ. له‌سه‌رينى ئه‌مه‌وه‌ØŒ ده‌بێ حزبه‌كانى ڕۆژهه‌ڵاتى كوردستان وريا بن Ùˆ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ نه‌ده‌Ù† بۆشاييیه‌Ùƒ كه‌ له ‌نێوان نيزامى ئێران Ùˆ خه‌ڵكى كورد هه‌يه‌ØŒ توخمى توندڕۆى وه‌Ùƒ داعش Ùˆ بابه‌تى ئه‌و، Ù¾Ú•Ù‰ بكه‌نه‌وه‌ و، ده‌رفه‌تێك بۆ كورد له‌ ڕۆژهه‌ڵات بێته ‌دى، داعش Ùˆ بابه‌تى داعش له‌بارى ببه‌Ù†. هه‌رچه‌ند، له‌ كوردستانى ڕۆژهه‌ڵاتدا، نكوڵى له‌ بوونى بزاڤى ئيسلامى سياسى، به‌تايبه‌تى نزيكه‌ ئيخوان‌ ناكرێ، به‌ڵام به‌ به‌راورد به‌ ديموكراته‌كان Ùˆ كۆمه‌ÚµÙ‡‌كان Ùˆ پژاك Ùˆ ئه‌وانى ديكه‌دا، شتێكى ئه‌وتۆ نييه‌. له‌وما، نابێ حزبه‌كانى كورد Ú•ÛŽÚ¯Ù‡ ‌بده‌Ù† ئيسلاميى سياسيى سوننه‌Ú¯Ù‡‌راى توندڕۆ جێپێى خۆى بكاته‌وه‌.  

 
 
« خوێندنەوەیەک بۆ Ú•Û†ÚµÛŒ تورکیا Ù„Û• ململانێیەکانی ناوچەکەدا
« چەند سەرەقەڵەمێک لەبارەى پرۆژەى بەدەوڵەتبوونى کوردستانەوە (بەشی یەکەم)
« چەند سەرەقەڵەمێک لەبارەى پرۆژەى بەدەوڵەتبوونى کوردستانەوە (بەشی دوووەم Ùˆ کۆتایی)
« یاسایه‌ك، سعوودیا سەروەشێن دەکا
« کوردستان Ùˆ ئەگەرەکانى دواى گرتنەوەى مووسڵ
« سیناریۆکانى دواى گرتنەوەى مووسڵ
« دەوڵەت تەنیا Ù„Û• پێڤاژۆى جه‌نگدا دروست نابێ

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون