PÊNÛS
 
هێزی ڕه‌خنه‌ی بنیاتنه‌ر 
     2016-08-23
هێندری وایزێنگێر

هێزی Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ بنیاتنه‌ر

نووسینی: پڕۆفیسۆر هێندری وایزێنگێر

وه‌رگێڕانی له‌ فارسییه‌وه‌: "ته‌حسین ته‌ها"

پێشه‌ÙƒÛŒ: Ú•Ù‡‌خنه‌Ø› ئاڵۆز، گرنگ Ùˆ زه‌روورییه‌. ده‌بێ له‌بیرمان نه‌Ú†ÛŽ كه‌ هیچ پیشه‌یه‌ك، له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ به‌ده‌ر نییه‌. Ú•Ù‡‌خنه‌ له‌ناو كار، لایه‌Ù†ÛŒ هاوبه‌Ø´ÛŒ هه‌موومانه‌ كه‌ ئه‌نجامی خوازراوتری به‌دواوه‌یه‌.

Ú•Ù‡‌خنه‌ ئامرازێكه‌ بۆ هاندان، فێربوون، په‌ره‌پێدان، فێركردن Ùˆ دروستكردنی په‌یوه‌ندیگه‌Ù„ÛŽÙƒÛŒ به‌هێز، گۆڕینه‌وه‌ÛŒ زانیاری، كارتێكردن Ùˆ هه‌ڵخڕاندن. بۆ كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌ ئه‌نجامه‌ سیحراوییه‌كانی "Ú•Ù‡‌خنه‌"ØŒ شێوازه‌ پراكتیكییه‌كه‌یمان، له‌ دووتوێی بیست ئامۆژگاریدا Ú•ÛŽÙƒ خستوون Ùˆ ده‌خه‌ینه‌ ڕوو:

یه‌كه‌Ù…: پێشوازیكردن له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌: هه‌ر كار Ùˆ پیشه‌یه‌ك، Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ له‌Ú¯Ù‡‌ڵدایه‌. فه‌رق ناكا ئێوه‌ سه‌رۆككۆمار، مامۆستا، بانكدار (كارمه‌ندی بانك) یان فه‌رمانبه‌ری حكوومه‌ت بن. كاره‌كه‌تان هه‌ر Ú†Û†Ù†ÛŽ بێ هه‌ندێ Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ به‌دواوه‌یه‌ Ùˆ ئێوه‌ ده‌بێت به‌ گیانێكی ئه‌رێنی (پۆزه‌تیڤ) پێشوازی له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ بكه‌Ù† Ùˆ به‌ ئاراسته‌ÛŒ باشتركردنی كاره‌كه‌تان سوودی Ù„ÛŽ وه‌ربگرن. Ú•Ù‡‌خنه‌ تاكه‌ وشه‌یه‌ØŒ كه‌ Ú†Ù‡‌مكی "هه‌ڵسه‌نگاندن"یشی هه‌ڵگرتووه‌. به‌Ù… پێیه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ØŒ واته‌ گواستنه‌وه‌ÛŒ ئه‌نجامه‌كانی هه‌ڵسه‌نگاندن. ڕاهێنان بۆ Ú•Ù‡‌خنه‌وه‌رگرتن (قبووڵكردنی Ú•Ù‡‌خنه‌): له‌ یه‌كه‌Ù… هه‌نگاودا ده‌سته‌واژه‌یه‌ÙƒÛŒ ئه‌رێنی له‌باره‌ÛŒ Ú•Ù‡‌خنه‌وه‌ له‌سه‌ر كارتێك بنووسن Ùˆ له‌ شوێنك دایبنێن بتوانن بیبینن. هه‌ر جارێك كه‌ ئێوه‌ یان ئه‌وانی تر بیبینن ده‌بێته‌ Ù‡Û†ÛŒ ئه‌وه‌ÛŒ تێڕوانینی ئه‌رێنیتان سه‌باره‌ت به‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ به‌هێز ببێت؛ ڕسته‌ÛŒ وه‌Ùƒ Ú•Ù‡‌خنه‌ØŒ ئه‌Ùˆ زانیارییانه‌Ù† كه‌ ده‌بنه‌ Ù‡Û†ÛŒ Ú¯Ù‡‌شه‌كردنی من، Ú•Ù‡‌خنه‌ØŒ لێهاتوویییه‌كان Ùˆ زانستی پێوێستم فێر ده‌كات. هه‌نگاوی دووه‌Ù… كه‌Ù…ÛŽÙƒ ئه‌سته‌Ù…ØŒ به‌ڵام زۆر گرانبه‌هاتره‌. ئێوه‌ ده‌بێت داوا له‌ كه‌سانی تر بكه‌Ù† Ú•Ù‡‌خنه‌تان Ù„ÛŽ بگرن. ڕاستگۆیانه‌ لێیان بپرسن؛ به‌ ڕای ئه‌وان ئێوه‌ Ú†Û†Ù† ده‌توانن كاره‌كانتان باشتر ئه‌نجام بده‌Ù†.

دووه‌Ù…: به‌ شێوه‌یه‌ÙƒÛŒ ستراتیژی Ú•Ù‡‌خنه‌ بگرن: به‌ر له‌وه‌ÛŒ Ú•Ù‡‌خنه‌ بگرن، ئه‌Ù… پرسیارانه‌ ئاراسته‌ÛŒ خۆتان بكه‌Ù†: Ú•ÛŽÙƒ ده‌مه‌ÙˆÛŽ Ú†ÛŒ ده‌ربڕم؟ ده‌مه‌ÙˆÛŽ هه‌موو شتێ بگۆڕم؟ پاڵنه‌ر Ùˆ جووڵێنه‌ری من بۆ ده‌ربڕینی ئه‌Ù… Ú•Ù‡‌خنه‌یه‌ چییه‌ØŸ Ú† Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌چاره‌ Ùˆ ئامانجگه‌Ù„ÛŒ تایبه‌ت ده‌توانم بخه‌مه‌ ڕوو؟ له‌باره‌ÛŒ دۆخه‌ پێشبینینه‌كراوه‌كان كه‌ پێویستیان به‌ كاردانه‌وه‌ÛŒ به‌په‌له‌ هه‌یه‌ØŒ ده‌بێ Ú†ÛŒ بكه‌ین؟ به‌ر له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌گرتن له‌ ژێرده‌ست یا هاوكار، ئه‌Ù… پرسیاره‌ ستراتیژییه‌ له‌ خۆتان بكه‌Ù†: " ئه‌Ù… زانیارییانه‌ Ú†Û†Ù† بخه‌مه‌ ڕوو، كه‌ ئه‌Ùˆ وه‌ریان بگرێت؟"

سێیه‌Ù…: "باشترخواز" بن: دوو شێواز بۆ Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ باشترخواز: یه‌كه‌Ù…ØŒ ئێوه‌ نووكی Ú•Ù‡‌خنه‌ ئاراسته‌ÛŒ ئایینده‌ بكه‌Ù†. له‌ جیاتی ئه‌وه‌ÛŒ به‌ فێرخوازه‌كه‌تان بڵێن: "له‌ خستنه‌ڕووی داتاكاندا لاواز كارت كردووه‌"ØŒ بڵێن: "جاری دابێ، بۆ نمایشكردنی زانیارییه‌كان ئۆڤه‌رهێد به‌كار بێنه‌". شێوازی دووه‌Ù…: په‌یامێك بده‌Ù† كه‌ ببێته‌ Ù‡Û†ÛŒ به‌هێزكردنی باوه‌ڕبه‌خۆبوونی ئه‌و؛ "دڵنیام كه‌ سه‌رده‌كه‌ÙˆÛŒ". به‌Ù… زه‌ینییه‌ته‌وه‌ØŒ فێرخواز له‌ بری ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ به‌رگری له‌ كاركردنی ڕابردووی خۆی بكات، به‌وپه‌Ú•ÛŒ وزه‌ Ùˆ تاقه‌ته‌وه‌ بۆ باشكردنی شێوه‌ÛŒ كاركردنه‌كه‌ÛŒ له‌ ئایینده‌دا هه‌ÙˆÚµÛŒ خۆی ده‌خاته‌ Ú¯Ù‡‌Ú• Ùˆ جه‌وهه‌ری Ú•Ù‡‌خنه‌ØŒ له‌ جیاتی سه‌ركوتخواز، ده‌بێته‌ باشترخواز.

چواره‌Ù…: پاراستنی باوه‌ڕبه‌خۆبوون: Ú†Û†Ù† ده‌توانن له‌ كاتی Ú•Ù‡‌خنه‌گرتن له‌ كه‌سێك، ئاگاتان له‌ هه‌ستی باوه‌ڕبه‌خۆبوونی ئه‌ویش هه‌بێت؟ یه‌كه‌Ù…ØŒ "وشه‌ Ùˆ Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ سه‌ركۆنه‌ئامێز به‌كار مه‌هێنن، كه‌ بێ شك، به‌ سووكایه‌تی وه‌رده‌گیرێت Ùˆ شه‌نسێكی كه‌Ù… بۆ لێكدانه‌وه‌ÛŒ ئه‌رێنیی ده‌مێنێته‌وه‌. دووه‌Ù…ØŒ به‌ پاراستنی باوه‌ڕبه‌خۆبوونی تاك، ده‌توانن به‌رگری له‌ كه‌سایه‌تییه‌كه‌ÛŒ بكه‌Ù†. له‌ جیاتی سوودوه‌رگرتن له‌ ده‌سته‌واژه‌كانی؛ دروست/هه‌ÚµÙ‡‌/مه‌حاڵه‌ØŒ ده‌سته‌واژه‌ÛŒ وه‌Ùƒ "له‌وانه‌یه‌ ئاگاداری ئه‌Ù… بابه‌ته‌ نه‌بووبن،" (ته‌نانه‌ت ئه‌Ú¯Ù‡‌ر پێتان وایه‌ كه‌ ئاگادار بووه‌)ØŒ به‌كار بهێنن. وێناكردنی ئه‌Ùˆ سه‌باره‌ت به‌ ئێوه‌ØŒ وه‌كو مه‌رجه‌عێكی جێی متمانه‌ كه‌ بیروڕاكانی شایه‌Ù†ÛŒ بایه‌Ø® Ùˆ لێوردبوونه‌وه‌ن، دێته‌ گۆڕین. دوا به‌ دوای ئه‌وه‌ØŒ ئه‌Ùˆ به‌ باوه‌Ø´ÛŽÙƒÛŒ كراوه‌ پێشوازی له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌كانی دواترتان ده‌كات.

پێنجه‌Ù…: وشه‌ÛŒ دروست هه‌ڵبژێرن: به‌ پله‌ÛŒ یه‌كه‌Ù… دڵنیابن ئه‌وه‌ÛŒ ده‌یڵێن، هه‌مان ئه‌Ùˆ شته‌یه‌ كه‌ له‌ مێشكتاندایه‌. زۆر جار، ورده‌ گۆڕینێكی وشه‌كان، ده‌بێته‌ Ù‡Û†ÛŒ جیاوازیی Ú¯Ù‡‌وره‌. ئه‌Ú¯Ù‡‌ر له‌ كاتی Ú•Ù‡‌خنه‌دا بڵێن؛ "كاره‌كه‌تان‌ له‌ژێر ستاندارده‌كانی ئێمه‌دایه‌"ØŒ به‌ ته‌ئكید ده‌بێـته‌ Ù‡Û†ÛŒ وه‌خه‌به‌رهاتنه‌وه‌ÛŒ هه‌ستی به‌رگریكردنه‌كه‌ÛŒ. له‌ كاتێكدا Ú¯Ù‡‌ر بڵێن؛ "كاره‌كه‌تان ته‌نیا تۆزێ جیاوازه له‌ ستانداره‌كانمان‌"ØŒ ئه‌Ù… حاڵه‌ته‌ دروست ناكات. له‌ جیاتی "هه‌رگیز یا هه‌میشه‌"ØŒ پێشنیار ده‌كرێ؛ "هه‌ندێ جار" به‌كار بهێنرێ. وشه‌یه‌ÙƒÛŒ تر كه‌ ئه‌نجامی تێكده‌رانه‌ÛŒ به‌دواوه‌یه‌ØŒ ده‌سته‌واژه‌ÛŒ "ده‌بێت"Ù‡‌. وشه‌ÛŒ "ده‌توانی" تاقی بكه‌نه‌وه‌.

شه‌شه‌Ù…: Ú•Ù‡‌خنه‌ له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌كانی خۆتان بگرن (هه‌ڵیان سه‌نگێنن): ته‌نیا به‌Ù… هۆیه‌ÛŒ كه‌ چونكه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌گرتن، زانیاریی به‌نرخ ده‌خاته‌ به‌رده‌متان Ùˆ به‌ سوودوه‌رگرتن لێیان ده‌توانن خۆتان Ùˆ كاره‌كه‌تان باشتر بكه‌ن، ناتوانن هه‌ر Ú•Ù‡‌خنه‌یه‌Ùƒ كه‌ ئاراسته‌ÛŒ ئێوه‌ ده‌كرێ به‌كاری بهێنن. له‌ لای تره‌وه‌ØŒ ته‌نیا له‌به‌ر ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌یه‌ÙƒÛŒ تایبه‌ت، هه‌ست Ùˆ سۆزی ئێوه‌ÛŒ بریندار كردووه‌ØŒ نابێته‌ Ù‡Û†ÛŒ ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ خێرا هه‌ر Ú•Ù‡‌خنه‌یه‌Ùƒ پشتگوێ بخه‌Ù†. به‌ هه‌ر حاڵ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر دروست بیر له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ بكه‌نه‌وه‌ØŒ Ú•Ù‡‌خنه‌ ده‌توانێ زۆر سوودبه‌خش بێت بۆتان.

به‌Ù… پێیه‌ بۆ Ú¯Ù‡‌ییشتن به‌ هه‌ڵسه‌نگاندنێكی بنیاتنه‌ر سه‌باره‌ت به‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ØŒ جێی خۆیه‌تی ئه‌Ù… تایبه‌تمه‌ندییانه‌ÛŒ خواره‌وه‌ له‌به‌رچاو بگرن:

  1. ده‌بێ له‌بیرتان بێ كه‌ گرنگیی Ú•Ù‡‌خنه‌ هه‌موو جارێ جێگیر Ùˆ نه‌Ú¯Û†Ú• نییه‌ØŒ به‌ڵكو به‌گوێره‌ÛŒ پێویستیی ئێوه‌ Ùˆ پێویستیی ئه‌وانی تر Ùˆ ئه‌Ùˆ ژینگه‌یه‌ÛŒ كه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ تێدا خراوه‌ته‌ ڕوو، گۆڕانی به‌سه‌ردا دێت.
  2. بیرتان نه‌Ú†ÛŽ كه‌ هۆگری Ùˆ خۆشه‌ویستیی ئێوه‌ بۆ كه‌سێك، نیشانه‌ÛŒ شایسته‌ییی ئه‌Ùˆ نییه‌ بۆ Ú•Ù‡‌خنه‌گرتن له‌ كاره‌كه‌تان، هه‌روه‌ها هه‌ستی نه‌رێنی Ùˆ خراپی ئێوه‌ به‌ نیسبه‌ت كڕیارێك یا هاوكارێك، به‌ هۆیه‌ÙƒÛŒ گونجاو دانانرێ بۆ ئه‌وه‌ÛŒ قسه‌كانیان پشتگوێ بخه‌Ù†.
  3. وه‌ڵامدانه‌وه‌ÛŒ ئه‌Ùˆ ڕستانه‌ÛŒ كه‌ له‌ژێر كاریگه‌ریی كه‌Ø´ÛŽÙƒÛŒ سۆزاویدان، ته‌نیا دۆخه‌كه‌ خراپتر ده‌كات.

حه‌وته‌Ù…: موخاته‌ب (گوێگر)ÛŒ خۆتان له‌ پرۆسه‌ÛŒ Ú•Ù‡‌خنه‌دا به‌شداریی Ù¾ÛŽ بكه‌Ù†: به‌شداریپێكردنی موخاته‌بتان له‌ پرۆسه‌ÛŒ Ú•Ù‡‌خنه‌دا Ùˆ په‌یوه‌ندیی دوو لایه‌نه‌ Ùˆ به‌ شێوازێكی ئه‌رێنی (پۆزه‌تیڤ)ØŒ هاوكاری Ùˆ خستنه‌Ú¯Ù‡‌Ú•ÛŒ وزه‌ÛŒ هاوبه‌Ø´ synergy ÛŒ له‌Ú¯Ù‡‌ڵدایه‌. بۆ نموونه‌ له‌وانه‌یه‌ ئێوه‌ له‌ جیاتی ده‌ركردنی هه‌ندێ فه‌رمان له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌نجامدان یا ئه‌نجامنه‌دانی كاره‌كه‌ØŒ له‌ چاره‌سه‌ركردنی دۆخی Ú•Ù‡‌خنه‌لێگیراودا، هاوكاریی یاریده‌ده‌ری خۆتان بكه‌Ù†. به‌ كه‌ڵكوه‌رگرتن له‌ ته‌كنیك (هونه‌ر)ÛŒ پێشبینی Ùˆ به‌كارهێنانی ڕسته‌ÛŒ وه‌Ùƒ "ئه‌مه‌ ڕای منه‌ØŒ هه‌ڵبه‌ت ده‌زانم كه‌ Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ ڕای ئێوه‌ جیاواز بێت، باشه‌ كێشه‌ نییه‌ و، له‌وانه‌شه‌ له‌Ú¯Ù‡‌ÚµÙ… بیت (هاوڕا بیت)"ØŒ له‌ ئه‌نجامدانی گۆڕانكارییه‌كاندا هاوكاریی بكه‌Ù†.

هه‌شته‌Ù…: به‌بێ (هیچ Ùˆ به‌ڵام)ØŒ لێوه‌شاوه‌یییه‌كان وه‌بیر بهێننه‌وه‌: Ú•Ù‡‌خنه‌ واته‌ نرخاندنی لێوه‌شاوه‌یییه‌كان Ùˆ نالێوه‌شاوه‌یییه‌كان. به‌ به‌كارهێنانی وشه‌ÛŒ "به‌ڵام" له‌ سه‌ره‌تای قسه‌دا، كاریگه‌ریی ده‌سته‌واژه‌ÛŒ ئه‌رێنی له‌به‌ین ده‌به‌Ù†. له‌ كاتێكدا كه‌ وشه‌ÛŒ "به‌ڵام" كاریگه‌رییه‌ÙƒÛŒ نه‌رێنی ده‌كاته‌ سه‌ر په‌یامی پێشووتان، پیتی "Ùˆ" كاریگه‌ریی ئه‌رێنیی به‌ دواوه‌ ده‌بێت. موخاته‌بی ئێوه‌ له‌ جیاتی ئه‌وه‌ÛŒ وا بیر بكاته‌وه‌Ø› "من شكستم خواردووه‌" به‌ خۆی ده‌ÚµÛŽ "زۆر خاڵی ئه‌رێنی له‌ كاره‌كه‌ÛŒ مندا هه‌Ù† Ùˆ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر هه‌ندێ شتیش ڕاست بكه‌مه‌وه‌ØŒ ئه‌رك Ùˆ كاركردنم باشتر ده‌بێت". هه‌رچه‌نده‌ به‌كارهێنانی پیتی "Ùˆ" له‌ جیاتی "به‌ڵام" به‌ گۆڕانێكی بچووك دێته‌ Ù¾ÛŽØ´ چاو، Ù„ÛŽ كاریگه‌رییه‌كانی له‌ درێژماوه‌دا، زۆر به‌هێزن.

نۆیه‌Ù…: پێیان بڵێن كه‌ چیتان ده‌ÙˆÛŽ: به‌ خستنه‌ڕووی Ú•Ù‡‌خنه‌یه‌ÙƒÛŒ شه‌فاف Ùˆ ڕوون، ده‌توانن له‌ ڕاستكردنه‌وه‌ÛŒ Ú•Ù‡‌فتار Ùˆ شێوازی ئه‌رك Ùˆ كاركردنی موخاته‌به‌كه‌تاندا یارمه‌تیی بده‌Ù†. ئه‌Ù… ئامۆژگارییه‌ØŒ ده‌توانێ په‌یامێكی ڕوون Ùˆ دیاریكراوی بۆ موخاته‌ب هه‌بێت: "ئه‌Ú¯Ù‡‌ر هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ÛŒ كۆبوونه‌وه‌كانت نه‌خه‌یته‌ Ú†Ù‡‌ند خوله‌ÙƒÛŽÙƒ Ù¾ÛŽØ´ ده‌ستپێكردنی كۆبوونه‌وه‌ Ùˆ به‌Ø´ÛŒ خۆت له‌ كاره‌كه‌دا له‌ كاتی خۆیدا به‌جێ ‌بگه‌‌یه‌Ù†ÛŒ Ùˆ له‌باره‌ÛŒ هه‌ÙˆÚµÛŒ ئه‌وانی تر ئه‌رێنیتر داوه‌ری بكه‌یت (بڕیار بده‌یت)ØŒ ده‌توانیت په‌یوه‌ندییه‌كانت له‌Ú¯Ù‡‌Úµ هاوكارانتدا به‌ره‌Ùˆ باشتر به‌ریت".

ده‌یه‌Ù…: پابه‌ند بن به‌ كاته‌وه‌: Ú† كاتێك بۆ Ú•Ù‡‌خنه‌گرتن گونجاوترینه‌ØŸ ئایا باشتره‌ به‌ ته‌نیا Ùˆ له‌ خه‌ڵوه‌تدا Ú•Ù‡‌خنه‌ بگرین یا له‌ناو كۆمه‌ڵدا؟ Ú†Ù‡‌ند ده‌بێت چاوه‌Ú•ÛŽ بكه‌Ù† تا كاتی Ú•Ù‡‌خنه‌ بێت؟ هه‌رگیز به‌تووڕه‌یییه‌وه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ له‌ كه‌س مه‌گرن. چونكه‌ له‌وانه‌یه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌كه‌تان بكه‌وێته‌ ژیر كاریگه‌ریی هه‌ست Ùˆ سۆزه‌وه‌. كاتێ هه‌ست به‌وه‌ بكرێ Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ ئاراسته‌كراو پاڵنه‌ری سۆزاوی Ùˆ تووڕه‌ییی توندی له‌ پشته‌ØŒ له‌ پله‌ÛŒ ئیعتوبار داده‌به‌زێ Ùˆ كاریگه‌رییه‌كه‌ÛŒ له‌ده‌ست ده‌دات. هه‌رگیز Ú•Ù‡‌خنه‌ له‌Ùˆ كه‌سانه‌ مه‌گرن كه‌ تووڕه‌Ù†. تووڕه‌یی ده‌بێته‌ Ù‡Û†ÛŒ گۆڕانی فیزیولۆژیكی له‌ مێشكدا Ùˆ له‌ ئه‌نجامدا كه‌له‌Ú•Ù‡‌قانه‌ به‌رگری له‌ بیروباوه‌Ú•ÛŒ خۆی ده‌كات. له‌ خۆتان بپرسن ئایا ئه‌مه‌ گونجاوترین كاته‌ بۆ Ú•Ù‡‌خنه‌گرتن؟ ئایا زه‌روورییه‌ كه‌ ئێستا Ú•Ù‡‌خنه‌ بگرم؟ ئایا ئه‌Ùˆ هه‌ڵومه‌رجێكی ڕووحیی له‌باری هه‌یه‌ØŸ وه‌ڵامی ئه‌Ù… پرسیارانه‌ یارمه‌تیتان ده‌دات تاكو كاتناس بن (پابه‌ند بن به‌ كاته‌وه‌).

یازده‌هه‌Ù…: سوود له‌ پرسیاری سوقراتییانه‌ وه‌ربگرن: بۆ هاندانی موخاته‌ب به‌مه‌به‌ستی دۆزینه‌وه‌ÛŒ وه‌ڵام، سوود له‌ مێتۆدی پرسیاركردن وه‌رده‌گیرێت. كاتێ كه‌ تاكه‌كان خۆیان Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌چاره‌كان ده‌دۆزنه‌وه‌ØŒ باوه‌ڕبه‌خۆبوونیان به‌هێز ده‌بێت Ùˆ هه‌ست به‌ لێوه‌شاوه‌یی Ùˆ هێز ده‌كه‌Ù†. باشییه‌كه‌ÛŒ تریشی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌به‌ر ئه‌وه‌ÛŒ موخاته‌ب، Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌چاره‌ÛŒ خۆی جێبه‌جێ ده‌كات، ئه‌Ú¯Ù‡‌ری ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ به‌دوای هه‌نگاوه‌كانی دواتریشدا بچێت زیاتر ده‌بێت.

دوازده‌هه‌Ù…: كاتێ كه‌ وشه‌كان كارساز (كاریگه‌ر) نین: كاتێ كه‌ Ú•Ù‡‌فتاری جێی Ú•Ù‡‌خنه،‌ ته‌نانه‌ت سه‌ره‌ڕای بوونی Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ به‌رده‌وام، دووباره‌ ده‌بێته‌وه‌. له‌ جیاتی ئه‌وه‌ÛŒ شتێك بڵێن، شتێك بكه‌Ù†:

  1. ده‌ستنیشانكردنی ئه‌Ùˆ Ú•Ù‡‌خنانه‌ÛŒ كه‌ به‌ شێوه‌یه‌ÙƒÛŒ به‌رده‌وام به‌یانتان كردوون.
  2. Ú•Ù‡‌فتار Ùˆ هه‌ڵسوكه‌وتێك بگرنه‌به‌ر كه‌ موخاته‌ب ناچار به‌ گۆڕان بكات.
  3. له‌ هه‌نگاوه‌كانتاندا، به‌رده‌وامیتان هه‌بێت.
  4. Ú¯Ù‡‌ر كێشه‌كه‌ هه‌ر وا به‌ چاره‌سه‌رنه‌كراوی مایه‌وه‌ØŒ Ú•Ù‡‌فتارێكی تر بنوێنن.

سێزده‌هه‌Ù…: كه‌ÚµÙƒ له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌كانتان وه‌رگرن: خۆتان له‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ به‌په‌له‌ به‌دوور بگرن. وه‌كو بناغه‌ Ùˆ پێوه‌Ú• سوود له‌ ئه‌زموونه‌كانی ڕابردوو وه‌ربگرن. Ú¯Ù‡‌ر وا چاوه‌ڕوان ده‌كه‌Ù† كه‌ فرۆشیاره‌كانتان Ú•ÛŽÚ˜Ù‡‌ÛŒ فرۆشتن له‌ ساڵدا بۆ له‌ سه‌دا 30 به‌رز بكه‌نه‌وه‌ØŒ به‌ڵام ئه‌زموونه‌كانی پێشوو ده‌ری ده‌خات كه‌ باشترین Ú•ÛŽÚ˜Ù‡‌ÛŒ به‌رزكردنه‌وه‌ÛŒ فرۆشتن له‌ سه‌دا 20 بووه‌ØŒ به‌Ù… پێیه‌ ئێوه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌كه‌تان له‌سه‌ر بنه‌مای چاوه‌ڕوانییه‌ÙƒÛŒ نامه‌عقووڵ بینا كردووه‌.

چوارده‌هه‌Ù…: دووپاتی بكه‌نه‌وه‌ كه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ØŒ بابه‌تێكی زه‌ینییه‌.  Ø¦Ù‡‌Ú¯Ù‡‌ر كه‌سێك له‌ وه‌ڵامی Ú•Ù‡‌خنه‌كه‌تاندا گوتی "ئه‌مه‌ ڕای ئێوه‌یه‌"ØŒ تكایه‌ ڕێز له‌ ڕای ئه‌Ùˆ بگرن. ته‌نانه‌ت ئه‌Ú¯Ù‡‌ر له‌سه‌ر ڕاستییه‌ÙƒÛŒ بابه‌تی Ùˆ هه‌ستپێكراو ڕاوه‌ستابێت، ئه‌مه‌ هه‌ڵسه‌نگاندنی زه‌ینیی ئێوه‌یه‌ كه‌ به‌رپرسه‌ له‌ داوه‌ریكردن له‌باره‌ÛŒ گرنگیی مێتۆدێك یا Ú•Ù‡‌فتارێكی تایبه‌ت. بۆ نموونه‌ØŒ "كاره‌كه‌ت ده‌بێ باشتر ئه‌نجام بدرێ" یا "تۆ وه‌Ùƒ پێویست باش نیت" Ùˆ... هه‌موو ئه‌Ù… Ú•Ù‡‌خنانه‌ وه‌كو ڕاستی خراونه‌ته‌ڕوو؛ كه‌Ú†ÛŒ ئه‌وان به‌س داوه‌ریكردنی ئێوه‌Ù†. Ú•Ù‡‌نگبێ خه‌ÚµÙƒÛŒ تر له‌باره‌ÛŒ هه‌مان ئه‌Ùˆ بابه‌تانه‌ØŒ به‌ جۆرێكی تر داوه‌ری بكه‌Ù†.

پازده‌هه‌Ù…: پاڵنه‌رێك بخه‌نه‌ Ù†ÛŽÙˆ Ú•Ù‡‌خنه‌كانتانه‌وه‌: ئه‌Ú¯Ù‡‌ر له‌ موخاته‌به‌كانتاندا دوای Ú•Ù‡‌خنه‌گرتن، حه‌ز بۆ باشتركردنی كاره‌كه‌ ببینرێت Ùˆ به‌رده‌وام بێت، Ù¾ÛŽ ده‌Ú†ÛŽ پاڵنه‌رێكی ته‌واو گونجاو له‌ هه‌ناوی Ú•Ù‡‌خنه‌ÛŒ ئێوه‌دا هه‌بووه‌ كه‌ موخاته‌ب له‌ جیاتی هه‌ستكردن به‌ زۆره‌ملێ،  Ø­Ù‡‌ز Ùˆ مه‌یلی خۆی ده‌رده‌خات.

شازده‌هه‌Ù…: سوود له‌ دونیای موخاته‌به‌كانتان وه‌رگرن: خوازه‌ (ئیستیعاره‌) Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌تان Ù¾ÛŽ ده‌دات له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌یه‌كه‌وه‌ Ù¾ÛŽ بنێنه‌ Ù†ÛŽÙˆ دونیای موخاته‌به‌وه‌ كه‌ بۆ ئه‌Ùˆ مانای هه‌بێت. ئه‌Ú¯Ù‡‌ر موخاته‌به‌كه‌تان حه‌زی له‌ وه‌رزشه‌ØŒ خوازه‌یه‌ÙƒÛŒ وه‌رزشی به‌كار بهێنن.

هه‌ڤده‌هه‌Ù…: به‌دواداچوون بكه‌ن، به‌دواداچوون بكه‌ن، به‌دواداچوون بكه‌Ù†: گرنگترین قازانجی به‌دواداچوون ئه‌مه‌یه‌ كه‌ موخاته‌ب تێ ده‌گات كه‌ به‌ڕاستی ئێوه‌ مه‌به‌ستتانه‌ یارمه‌تیی بده‌Ù†. ئه‌Ùˆ دڵنیا ده‌بێته‌وه‌ له‌وه‌ÛŒ كه‌ هه‌ر Ú•Ù‡‌خنه‌یه‌Ùƒ هه‌ÙˆÚµÛŽÙƒÛŒ دوولایه‌نه‌یه‌ بۆ باشتركردن Ùˆ چاوه‌Ú•ÛŽÛŒ Ú•Ù‡‌خنه‌كانی دواترتان ده‌بێت. هه‌ر كه‌ زانیتان پێشكه‌وتنێك هاتووه‌ته‌ ئاراوه‌ØŒ ڕاسته‌وخۆ قسه‌ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ كه‌سه‌كه‌ بكه‌Ù†. پێزانینی ئێوه‌ وه‌كو بزوێنه‌رێكی ئه‌رێنی كار ده‌كا Ùˆ وا له‌ موخاته‌ب ده‌كات باشتر له‌ جاران بجووڵێته‌وه‌.

هه‌ژده‌هه‌Ù…: پێوه‌Ú•(ستاندارد)Ù‡‌كانتان بۆ Ú•Ù‡‌خنه‌ بناسن: Ú•Ù‡‌خنه‌ØŒ مه‌نتقی ئێوه‌ له‌ هه‌ڵسه‌نگاندندا به‌یان ده‌كات. ئه‌Ùˆ شتانه‌ÛŒ كه‌ به‌ ڕای ئێوه‌ گرنگییان هه‌بووه‌ØŒ پێوه‌Ú• Ùˆ ستاندارده‌كانتان ده‌ستنیشان ده‌كه‌Ù†. هه‌ندێ جار وا باشتره‌ پێوه‌ره‌كانتان نیشان بده‌Ù†. بۆ نموونه‌ ئه‌Ùˆ هه‌ÚµÙ‡‌چنه (ئێدیته‌ر)Ù‡‌ÛŒ كه‌ ناچار بوو بۆ ئه‌وه‌ÛŒ هه‌ر جاره‌Ùˆ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ نووسه‌رێكی نوێدا كار بكات، نوسخه‌یه‌Ùƒ له‌Ùˆ كتێبه‌ÛŒ كه‌ به‌ تێڕوانینی خۆی، به‌یانكه‌ری شێوازی دروستی نووسینی كتێبێكی كارگێڕی (به‌ڕێوه‌بردن) بوو، بۆی Ú•Ù‡‌وانه‌ كرد Ùˆ پێوه‌ری خۆی پیشانی موخاته‌به‌كه‌ÛŒ دا و، نووسه‌ری له‌ مێتۆد، ستایل Ùˆ شێوازه‌كه‌ÛŒ خۆی ئاگادار كرده‌وه‌.

نۆزده‌هه‌Ù…: Ú¯ÙˆÛŽ له‌ خۆتان بگرن: چاودێریی ئه‌Ùˆ شته‌ بكه‌Ù† كه‌ به‌ خۆتانی ده‌ÚµÛŽÙ† Ùˆ بزانن ئاخۆ یارمه‌تیده‌رن یا زیانبه‌خش. هه‌موو Ú•Û†Ú˜ÛŽ بۆ ماوه‌ÛŒ پێنج خوله‌Ùƒ به‌ ئارامی Ùˆ هێمنی دانیشن Ùˆ Ú¯ÙˆÛŽ له‌Ùˆ گفتوگۆیه‌ÛŒ ناخی خۆتان بگرن كه‌ له‌Ùˆ ساته‌دا به‌ مێشكتاندا تێپه‌Ú• ده‌بێت. ئه‌Ù… ڕاهێنانه‌ بۆ ماوه‌ÛŒ هه‌فته‌یه‌Ùƒ درێژه‌ Ù¾ÛŽ بده‌Ù†. له‌ زۆر كاتدا؛ له‌ كاتی وه‌رزش Ùˆ كۆبوونه‌وه‌ ئیدارییه‌كاندا، ته‌ركیز بكه‌نه‌ سه‌ر بیروڕای ده‌روون Ùˆ ناخی خۆتان Ùˆ بیستنی گفتوگۆی ناخی خۆتان. ئه‌Ú¯Ù‡‌ر گوێتان Ù„ÛŽ بوو كه‌ به‌ خۆتان ده‌ڵێن؛ "ئه‌Ùˆ ده‌یه‌ÙˆÛŽ سه‌رزه‌نشتم بكات"ØŒ به‌Ù… ڕسته‌یه‌ØŒ كاریگه‌رییه‌كه‌ÛŒ پووچه‌Úµ بكه‌نه‌وه‌Ø› "به‌ڕاستی Ú†Û†Ù† بزانم؟ له‌وانه‌یه‌ ئه‌Ùˆ ده‌یه‌ÙˆÛŽ Ù¾ÛŽÙ… بڵێ Ú†Û†Ù† كاره‌كه‌Ù… باشتر ئه‌نجام بده‌Ù…". ڕێگایه‌ÙƒÛŒ باش بۆ ڕاهێنان: 1- مه‌سه‌له‌كان بۆ خۆت ڕوون بكه‌ره‌وه‌ 2- Ú¯ÙˆÛŽ له‌Ùˆ شته‌ÛŒ كه‌ ده‌یڵێ بگره‌ 3- ده‌توانم هه‌ندێ شت له‌Ù… دۆخه‌وه‌ فێر بم. 4- هه‌ناسه‌یه‌ÙƒÛŒ قووڵ هه‌ڵكێشه‌ Ùˆ بۆ دواوه‌ پاڵده‌وه‌.

بیسته‌Ù…: له‌سه‌ره‌خۆ، هێمن Ùˆ Ú†Ù‡‌قگیر (به‌ته‌ركیز) بن: ئه‌Ú¯Ù‡‌ر ورووژان (تووڕه‌بوون)ÛŒ ئێوه‌ كۆنترۆڵكراو نه‌بێت، زیندووێتیی مێشكی خۆتان له‌ده‌ست ده‌ده‌Ù†. ئه‌Ú¯Ù‡‌ر موخاته‌ب بن به ‌نیسبه‌ت Ú•Ù‡‌خنه‌وه‌ قفڵ ده‌بن و، ئه‌Ú¯Ù‡‌ر Ú•Ù‡‌خنه‌گر بن، به ‌نیسبه‌ت دیدگه‌كانی خۆتان، كه‌له‌Ú•Ù‡‌Ù‚ ده‌بن Ùˆ وا ده‌زانن ئێوه‌ له‌سه‌ر هه‌قن. یه‌كه‌مین Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌: ئه‌Ú¯Ù‡‌ر Ú•Ù‡‌خنه‌گر بن، تووڕه‌ Ùˆ توندتر Ùˆ په‌شۆكاوتر له‌وه‌Ù† كه‌ Ú•Ù‡‌خنه‌ بگرن. هه‌ناسه‌ÛŒ قووڵ هه‌ڵكێشن تا له‌سه‌ره‌خۆیی Ùˆ پشوودرێژیی خۆتان ڕاگرن. دووه‌مین Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ØŒ ڕاهێنانه‌ ئارامبه‌خشه‌كانه‌. ڕاهێنانێكی ئارامبه‌خش هه‌ڵبژێرن Ùˆ بۆ ماوه‌ÛŒ ده‌ Ú•Û†Ú˜ ڕاهێنان بكه‌Ù†.

سه‌رچاوه‌: http://www.zibaweb.com/Criticism.htm

 
 
« هێزی ڕه‌خنه‌ی بنیاتنه‌ر

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون