PÊNÛS
 
ڕەهەنـد، جـۆر، ئـەرك ‌و پێكهـاتەی ڕۆشنبیریی سیاسی 
     2017-03-06
سەروەر حەمە

ڕەهەنـد، جـۆر، ئـەرك ‌Ùˆ پێكهـاتەی ڕۆشنبیریی سیاسی

 

سەروەر Ø­Û•Ù…Û•ØŒ مامۆستا Ù„Û• بەشی زانستە سیاسییەكان/ زانكۆی سەلاحەددین – هەولێر

ڕۆشنبیریی سیاسی، بەشێكە Ù„Û• ڕۆشنبیریی گشتیی ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Û• ‌Ùˆ یەكێكە Ù„Û• ئامرازە سەرەكییەكانی كار ‌Ùˆ چالاكیی سیاسی ‌و، پێوەرێكە بۆ پێگەیاندنی سیاسی و، كاریگەریی‌ لەسەر ئاستی بەشداریی سیاسیی هاووڵاتیان Ù„Û• دەوڵەت‌ Ùˆ ÙƒÛ†Ù…Û•Úµ ‌Ùˆ حزب ‌Ùˆ ڕیكخراو ‌Ùˆ یەكە جۆربەجۆرەكاندا هەیە. ئەم وتارەمان تەرخان دەكەین بۆ قسەكردنێكی ئەكادیمی ‌Ùˆ جددی لەسەر ڕەهەند، جۆر، ئەرك Ùˆ پێكهاتەی ڕۆشنبیریی سیاسی و، ئاوڕدانەوەیەكی زانستییانەیە Ù„Û•Ù…Û•Ú• ئەم پرسانە Ù„Û• چەند تەوەرێكدا.

 

تەوەری یەكەم: ڕەهەندەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی

ڕۆشنبیریی سیاسی، پرسێكی فرەڕەهەند ‌Ùˆ گشتگیرە، بەڵام ئێمە لێرەدا بە شێوەیەكی گشتی دەتوانین سێ‌ جۆر Ù„Û• ڕەهەندی ڕۆشنبیریی سیاسی دەستنیشان بكەین، لەوانە:

Ù¡- ڕەهەندی مەعریفی: مەبەست Ù„Û•Ù… جۆرە ڕەهەندە مەودای ئەو زانیارییانەیە ÙƒÛ• تاك دەربارەی بابەت ‌Ùˆ مەبەستە سیاسییەكان هەیەتی، واتە ڕۆشنبیریی سیاسی، ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÛŽÙƒ زانیاری دەربارەی سیستەمی سیاسی لەخۆ دەگرێت ‌و، Ù„Û•Ù… Ú•ÙˆÛ•ÙˆÛ• ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÛŽ‌ مەعریفەی هەیە؛ Ù„Û• هەمان كاتیشدا هەر تاكێك زانیاریی ‌ورد ‌Ùˆ جیاوازی بۆ دیاردە سیاسییەكان هەیە، بە جۆرێك ÙƒÛ• تاكەكان بە زانیاریی جیاوازەوە دەپرسن دامەزراوە سیاسییەكانی ‌وڵاتەكەی چین ‌Ùˆ كامانەن؟ ÙƒÛŽÙ† ئەو كەسانەی ÙƒÛ• دەسەڵاتی ڕاستەقینەیان لایە Ùˆ Ú•Û†Úµ دەگێڕن؟ كەواتە ڕەهەندی مەعریفی، سەرجەم ئەو زانیارییانە دەگرێتەوە ÙƒÛ• بۆ ناسینی دیاردە سیاسییە جۆربەجۆرەكانی كۆمەڵگەكەی، لای تاك ÙƒÛ† بۆتەوە.

Ù¢- ڕەهەندی سۆزگەرایی: هەرچەندە ئەم ڕەهەندە لەچاو ڕەهەندی مه‌عریفی، كەمتر ڕوونە، بەڵام گرنگییه‌كه‌ÛŒ بۆ دیاریكردنی هەڵوێستی سیاسی، Ù„Û•Ùˆ كەمتر نییە؛ ÙƒÛ• تیایدا یان هەستێكی عاتیفیی سەرسامبوون بە سیستەمی سیاسی دێتە دی، یان ڕقلێبوون ‌Ùˆ ڕەتكردنەوە ‌Ùˆ بەهەند‌وەرنەگرتنی كاروباری دامەزراوەكان ‌Ùˆ ڕووداو ‌Ùˆ دیاردە سیاسییەكان، لەسەر بنەمای سۆز ‌Ùˆ هەستی تاك بەرامبەر دامەزراوە سیاسییەكان، دێتە Ù¾ÛŽØ´.

Ù£- ڕەهەندی هەڵسەنگاندن: ئەم ڕەهەندە بڕیارە گرنگەكان لەبارەی دیاردە سیاسییەكان لەخۆ دەگرێ‌ØŒ ÙƒÛ• هەر تاكێك ژیانی سیاسی ‌لەسەر بنەمای هەڵسەنگاندن هەڵدەسەنگێنێ، ÙƒÛ• دواجار بڕیار دەدات بە قبووڵكردن ‌Ùˆ بڕواپێبوون، یان ڕەتكردنەوە Ùˆ بڕواپێنەبوون.

تەوەری دووەم: جۆرەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی

پۆلێنكردنی Ø´ÛŽÙˆÛ• ‌Ùˆ جۆرەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی، گرنگە. Ù„Û•Ù… نێوەندەدا هەر دوو بیرمەند "گابریل ئەلموند" ‌Ùˆ "سدنی فربا"ØŒ سێ‌ جۆر Ù„Û• ڕۆشنبیریی سیاسی دەستنیشان دەكەن، بەم شێوەیە:

Ù¡- ڕۆشنبیریی سیاسیی سەرەتایی: ئەم جۆرە ڕۆشنبیرییە Ù„Û•Ùˆ ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Û• سەرەتایییانەدا بوونیان هەیە ÙƒÛ• گەشەكردنیان لاوازە؛ ÙƒÛ• تیایدا ئاراستە ‌Ùˆ Ú•Û†ÚµÛŒ هاووڵاتیان بەرامبەر پرسە سیاسییەكان Ù„Û• ئاستێكی نزمدایە و، كاریگەرییان لەسەر ÙƒÛ†ÛŒ سیستەمی سیاسی ‌Ùˆ بەڕێوەبردنی كار ‌Ùˆ چالاكییەكانی نییە ‌و، ناتوانن Ù„Û•Ú¯Û•Úµ سیاسەتی گشتیدا بن ‌Ùˆ Ú•Û†ÚµÛŽÙƒÛŒ چالاكیان هەبێ‌. بەواتایەكی تر، ئەم جۆرە ڕۆشنبیرییە، ناوچەیییە ‌و، ڕۆشنبیرییەكی نیشتمانیی گشتی نییە.

Ù¢- ڕۆشنبیریی سیاسیی پاشكۆیەتی: Ù„Û•Ù… جۆرە ڕۆشنبیرییەدا هاووڵاتی بە ئاگایە Ù„Û• سیستەمی سیاسی Ùˆ زانیاری لەسەری هەیە، ÙˆÛ• ئەو كارانەی ÙƒÛ• دەیكات، ÙƒÛ• جاری ‌وا هەیە تاك كەیفی Ù¾ÛŽÛŒ دەبێ،‌ یان Ú•Ù‚ÛŒ Ù„ÛŽ دەبێتەوە؛ بەڵام Ù„Û• ڕاستیدا هەستێكی لاواز ‌Ùˆ سادەیە بۆ چالاكیی سیاسی، Ù„Û• هەمان كاتدا دامەزراوەكان بەرامبەر پێداویستییەكانی تاكەكان،‌ وەڵامیان زۆر ÙƒÛ•Ù…Û•. بەم شێوەیە فەرمانلەسەركراوان ئاگایان Ù„Û• دەسەڵاتی سیاسی دەبێت، بەڵام ناتوانن بەشداریی كارای تێدا بكەن، چونكە باوەڕیان ‌وایە ÙƒÛ• هیچ نرخێك بۆ ڕۆڵیان دانانرێت جا بە Ù‡Û†ÛŒ دانپێدانەنانی سیستەم بێ‌ بە بەشدارییان، یان دانپێدانان بە لاوازیی توانایان. هەروەها ئەم جۆرە ڕۆشنبیرییە Ù„Û•Ùˆ كومەڵگه‌یانەدا هەیە ‌Ùˆ باوە، كەوا دەستەی بەڕێوەبردنی ‌وڵات هێژموونییه‌ÙƒÛŒ تەواویان بەسەر زۆربەی كار‌وبارەكانی كۆمەڵگەدا كردووە ‌و، تاكەكانی كۆمەڵگەیش Ú•Û†ÚµÛŽÙƒÛŒ ئەوتۆیان Ù„Û• گۆڕین، یان خستنەژێرپرسیاری پرۆسە سیاسییەكاندا نییە، بەڵكوو ملكەچی هەموو بڕیارەكانن ‌Ùˆ بێدەنگی ‌Ùˆ ‌وەستاوی، باڵ بەسەر گشت ژیانی سیاسی ‌Ùˆ ئابووری ‌Ùˆ كۆمەڵایەتیدا دەكێشێت.

Ù£- ڕۆشنبیریی سیاسیی بەشداریكردن: ئەم جۆری ڕۆشنبیرییە بەپێچەوانەی هەر دوو جۆری پێشترە ÙƒÛ• باسمان كرد. هاووڵاتیان Ù„Û•Ù… جۆرە ڕۆشنبیرییەدا ‌وای دەبینن ÙƒÛ• دەرفەتی بەشدارییان Ù„Û• ژیانی سیاسی ‌Ùˆ سیستەمی سیاسیدا زۆرە؛ لەبەر ئەوەی هاووڵاتی Ù„Û• ئاستێكی بەرزی هۆشمەند ‌Ùˆ هۆشیاریدایە بەرامبەر كار‌وباری سیاسی و، Ú•Û†ÚµÛŒ كاریگەر دەگێڕێت ‌Ùˆ كاریگەریی لەسەر سیستەمی سیاسی دەبێت و، دەتوانێ Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Û•ÛŒ كار ‌Ùˆ چالاكیی جۆراوجۆر Ùˆ چالاكیی كاری سیاسییه‌وه‌ ئەو سیستەمە بگۆڕێ؛ ئەمەیش Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ ئامرازە جۆربەجۆرەكانی بەشداریی سیاسییەوە دەبێت، ‌ÙˆÛ•Ùƒ: هەڵبژاردن، خۆپیشاندان، ناڕەزاییدەربڕین، بەشداری Ù„Û• حزبی سیاسی ‌Ùˆ گرووپەكانی گوشار ‌Ùˆ پێكهێنانی ڕێكخراوی كۆمەڵایەتی ‌Ùˆ ڕۆشنبیری ‌Ùˆ ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مەدەنی Ùˆ هتد.

تەوەری سێیەم: ئەركە سەرەكییەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی

ڕۆشنبیریی سیاسی، ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÛŽÙƒ ئەركی سەرەكی لەخۆ دەگرێ‌ ÙƒÛ• دەروازەیەك بۆ باسكردن ‌Ùˆ دەرخستنی زۆرێك Ù„Û• ئامانجە گشتییەكانی سیستەمی سیاسی دەكاتەوە، تاكوو Ù„Û• بەدیهێنانی كۆمەڵگەیەكی دیموكراتدا Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌خۆشكەر بێ‌. لێرەدا دەكرێت گرنگترین ئەركە سەرەكییەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی بەكورتی بەم شێوەیە بخەینە ڕوو:

Ù¡- لێكۆڵینەوە ‌Ùˆ توێژینەوەی ڕۆشنبیریی سیاسی، هاوكاریمان دەكات بۆ ئەوەی Ù„Û• پێكهاتە ‌Ùˆ ڕەگەزەكانی بونیادی سیاسی تێ بگەین، ÙƒÛ• Ù„Û• هەموو كۆمەڵگەیەكدا بوونی هەیە.

Ù¢- ڕۆشنبیریی سیاسی، یارمەتیمان دەدات بۆ شیكردنەوەی ئەو پەیوەندییەی ÙƒÛ• Ù„Û• نێوان هاووڵاتی ‌Ùˆ دەسەڵاتی سیاسیدا هەیە؛ ÙƒÛ• Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌یەوە جۆری ڕۆشنبیری لای جەماوەر ‌و، چاوەڕوانییەكانی جەماوەر Ù„Û• دەسەڵاتی سیاسی، دەزانرێ‌ و، تاچەند دەسەڵاتی سیاسی، یان حكوومەت، ‌پێداویستی ‌Ùˆ ئەو ئامانجە سیاسییانەی ÙƒÛ• خولیای جەماوەرە، دابین ده‌كات ‌و، ئەو جەماوەرەی ÙƒÛ• خاوەن ڕۆشنبیرییەكی سیاسییە دەتوانێ‌ دەسەڵات هان بدات بۆ دەستەبەركردنی پێداویستییەكانیان Ù„Û• دووتوێی بەشدارییەكی كارا ‌Ùˆ چالاكی جۆراوجۆر، بەپێچەوانەی ئەو جەماوەرەی ÙƒÛ• خاوەن بەشدارییەكی كلاسیكی بەرتەسكە.

Ù£- یەكێكی تر Ù„Û• ئەركەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی بریتییە Ù„Û• لێكۆڵینەوەی پرۆسەی بەشداریی سیاسی ‌Ùˆ چۆنیەتیی بەردەوامی ‌Ùˆ نوێكردنەوەی. ڕۆشنبیریی سیاسی، ڕەگەزی هەرە سەرەكی ‌Ùˆ بنچینەییی گەشەپێدانی پرۆسەی بەشداریی سیاسی ‌Ùˆ پەرەپێدانی سیاسییە، چونكە پرۆسەی نوێبوونەوەی ڕۆشنبیریی سیاسی، هاوكارمان دەبێت Ù„Û• دروستكردنی جۆرێك Ù„Û• پاڵنەرایەتی ‌Ùˆ كار ‌Ùˆ Ú¯Û•Ø´Û• ‌Ùˆ نماكردنی چالاكیی دیموكراتیی كارا Ù„Û• ژیانی سیاسیدا؛ ÙƒÛ• ئەمەیش نایەتە دی ئەگەر Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ÛŒ ڕۆشنبیری ‌Ùˆ هۆشیاریی سیاسیی ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÛ•ÙˆÛ• نەبێت.

Ù¤- دروستكردنی كەسایەتیی نیشتمانی، یەكێكی دیكەیە Ù„Û• ئەركە سەرەكییەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی، واتە ڕۆشنبیریی سیاسی بەشداری دەكات Ù„Û• بەرەوپێشبردنی ئامراز ‌Ùˆ ڕێوشوێنەكانی بەشداریی سیاسی، Ù„Û•Ù… ڕێگەیەشەوە كاریگەریی Ù„Û• دەركەوتن ‌Ùˆ دروستكردنی كەسایەتیی نەتەوەیی دەبێت.

Ù¥- دیارە تا ئاستی ڕۆشنبیری، بە مانا گشتی ‌Ùˆ سیاسییەكەی، بەرز بێت، هاووڵاتی، چاكتر ‌Ùˆ باشتر دەتوانێت مافە سروشتی ‌Ùˆ مەدەنی ‌Ùˆ سیاسییەكانی دەستەبەر بكات ‌و، دەتوانێ‌ ڕۆشنبیرییەكی سیاسیی ئەوتۆ پەیدا بكات ÙƒÛ• بە هۆیەوە بتوانێ‌ ئەدای ‌وەزیفە Ùˆ مافە سیاسییەكانی خۆی بكات ‌ÙˆÛ•Ùƒ: مافەكانی هەڵبژاردن، بەشداریكردن، بوون بە ئەندام Ù„Û• حزبە سیاسییەكان ‌Ùˆ رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی، خۆپیشاندان ‌Ùˆ ناڕەزای دەربڕین Ùˆ هتد؛ كه‌ هەموو ئەمانە Ù„Û• دروستكردنی ڕۆحی هاووڵاتیبووندا بەشداری دەكەن، ÙƒÛ• خۆی Ù„Û• چەندین ماف ‌Ùˆ ئەرك ‌Ùˆ بەرپرسیارێتیدا دەبینێتەوە بەرامبەر بە ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Û• ‌Ùˆ بەشداریكردن Ù„Û• ژیانی سیاسی ‌Ùˆ گەشەپێدان ‌Ùˆ نوێكردنەوەی، بە شێوەیەك ÙƒÛ• Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ڕەوتی ژیان بگونجێ‌.

Ù¦- ڕۆشنبیریی سیاسی ‌Ùˆ نوێگەرایی: گومانی تێدا نییە ÙƒÛ• پرۆسەی فێركردنی سیاسی بەشێكە Ù„Û• پێكهاتووەكانی پرۆسەی فێركردن ‌Ùˆ ڕۆشنبیری ‌Ùˆ پەروەردەی گشتی، ÙƒÛ• تاك كۆششی بۆ دەكات ‌Ùˆ  Ø³ÛŒØ³ØªÛ•Ù…ÛŒ سیاسیی پێشكەوتوو جەختی لەسەر دەكات، یان ئەو سیستەمەی ÙƒÛ• دەیەوێت ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Û• بەرەو پێشكەوتن ‌Ùˆ نوێبوونەوە بەرێت. كەواتە ڕۆشنبیریی سیاسی، بەشداری Ù„Û• پرۆسەكانی گەشەپێدانی گشتی ‌ÙˆÛ•Ùƒ Ú¯Û•Ø´Û•ÛŒ ئابووریی كۆمەڵایەتی ‌Ùˆ سیاسی دەكات. كەوابێ،‌ ڕۆشنبیریی سیاسی، بۆ گەشەپێدانی هەموو لایەنەكانی تری ژیانی ÙƒÛ†Ù…Û•Úµ بە شێوەیەكی گشتی، گرنگیی هەیە.

ڕۆشنبیریی سیاسی، ‌ÙˆÛ•Ùƒ Ù„Û• ئەركەكانیدا دەردەكەوێت، Ù„Û• كایە جۆربەجۆرەكانی ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Û• بەگشتی ‌Ùˆ پێكهێنانی بونیادی سیاسی بەتایبەتی، Ú•Û†ÚµÛŽÙƒÛŒ بەرچاو ‌Ùˆ كارا دەگێڕێت. بوونی ڕۆشنبیریی سیاسی Ù„Û• ئاستێكی بەرز Ù„Û• هەر كۆمەڵگەیەكدا، ÙƒÛ•Ø´ÛŽÙƒÛŒ دیموكرات دەخوڵقێنێت؛ ‌واتە پەیوەندییەكی پتەو ‌Ùˆ بەهێز Ù„Û• نێوان ڕۆشنبیریی سیاسی ‌Ùˆ بەدیهێنانی دیموكراتی لەناو كۆمەڵگەكاندا هەیە ‌و، Ù„Û• بەرزكردنەوەی پلەی بەشداریی سیاسیی هاووڵاتیاندا كاریگەریی دەبێت.

تەوەری چوارەم: پێكهـاتەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی

دەكرێ‌ لێرەدا قسە لەسەر ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÛŽÙƒ ڕەگەز ‌Ùˆ بنەمای پێكهێنەری ڕۆشنبیریی سیاسی بكەین؛ جا ئەم بنەمایانە ئەوانە بن ÙƒÛ• دەوڵەت پەیڕەویان دەكات ‌Ùˆ داوایان دەكات _ڕۆشنبیریی فەرمانڕەوایان_ØŒ یان ڕۆشنبیریی فه‌رمی ‌Ùˆ ئەوانە بن ÙƒÛ• Ù„Û• لای تاكەكانی ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Û• هەیە. بەگشتی ئەمانەی خوارەوە پێكهاتەكانی ڕۆشنبیریی سیاسین:

Ù¡- سەرچاوە: ئەمە چوارچێوەی فكری-فەلسەفی، یان سەرچاوەی سەرەكی بۆ كاری سیاسی لەخۆ دەگرێت؛ چونكە ئەم پێكهێنەرە مێژوو تەفسیر دەكات ‌Ùˆ ئامانج ‌Ùˆ تێڕوانینەكانی دیاری دەكات ‌و، پاساو بۆ هەڵوێست ‌Ùˆ ڕفتارەكان دێنێتەوە ‌و، شەرعییەتیش دەبەخشێتە سیستەمەكە.

Ù¢- ئاراستە بەرەو كاری گشتی: ڕووكردنە كاری گشتی ‌و، هەستكردن بە بەرپرسیارێتیی كۆمەڵایەتی بەرامبەر كێشەكانی ÙƒÛ†Ù…Û•ÚµÚ¯Û•ØŒ یەكێكە Ù„Û• گرنگترین پێكهاتەكانی ڕۆشنبیریی سیاسی، چونكە ئەم هەستكردنە پاڵ بە هاووڵاتییەوە دەنێت بەرەو مامەڵەكردنێكی ئەرێنی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ÙƒÛŽØ´Û• ‌Ùˆ بابەتەكاندا.

Ù£- ئاراستە بەرەو سیستەمی سیاسی: ڕووكردنە سیستەمی سیاسی ‌و، باوەڕبوون بە پێویستیی لایەنگری بۆی ‌و، هۆگربوونی پێیەوەی، Ù„Û• پێویستییەكانی هەستكردنە بە هاونیشتیمانیبوون ‌و، ئەو ماف ‌Ùˆ ئەركانەی ÙƒÛ•Ù„ÛŽÛŒ دەكەونەوە؛ چونكە هەر ڕۆشنبیرییەكی سیاسی، پێویستە بازنەیەكی گشتی بۆ كاری سیاسی دیاری بكات ‌Ùˆ سنووری نێوان ژیانی گشتی ‌Ùˆ ژیانی تایبەتی دەستنیشان بكات و، ڕۆشنبیریی سیاسی سوورە لەسەر دیاریكردنی كاری سیاسی Ù„Û• دەوڵەت ‌Ùˆ پۆستە سیاسییەكان ‌و، ئەو میكانیزمانەیش بۆ چەسپاندنی ئامانجەكانی دەوڵەت دیاری دەكات؛ لەبەر ئەوەی ئەوە ڕۆشنبیریی سیاسییە ÙƒÛ• پشتگیریی سیستەم دەكات ‌Ùˆ سنوور ‌Ùˆ چوارچێوەكانی دیاری دەكات ‌و، ئەو زانیارییانەی Ù¾ÛŽ دەبەخشێت ÙƒÛ• Ù„Û• ‌واقعی ژینگە ‌Ùˆ تایبەتمەندییەوە بەرهەم دێن ‌و، مانەوەی مسۆگەر دەكەن ‌Ùˆ دەیپارێزن.

Ù¤- هەستكردن بە ناسنامە: هەستی تاكە بۆ لایەنگریی سیستەمی سیاسی، ÙƒÛ• یارمەتی دەدات بۆ شەرعییەتدان بەم سیستەمە؛ هەروەك یارمەتیشی دەدات بۆ مانەوەی ‌Ùˆ پلاندانان بۆی Ù„Û• كاتی ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانەكان. Ù„Û• هەمان كاتدا هەستكردنە بە لایەنگری بۆ نیشتیمان، ÙƒÛ• یارمەتیدەرە بۆ گەشەكردنی هەستكردن بە ئەركی نیشتمانی ‌Ùˆ قبووڵكردنی پابەندییەكان؛ هەر‌ÙˆÛ•Ùƒ Ú†Û†Ù† یاریدەدەرە بۆ تێگەیشتن Ù„Û• ماف ‌Ùˆ بەشداریكردنی چالاكانە Ù„Û• پرۆسە سیاسییەكاندا له‌ دووتوێی هاوكاریی دامودەزگه‌ حكوومییەكان ‌Ùˆ دامەزراوە سیاسییەكان ‌Ùˆ قبووڵكردنی بڕیارەكانی دەسەڵاتی سیاسی ‌Ùˆ باوەڕبوون بە Ú•Û†ÚµÛŒ چالاكانەیان Ù„Û• گشت بوارەكاندا.

 
 
« ئەمریكییه‌كـان چــۆن سەرۆكـی وڵاتەكەیـان هەڵدەبژێـرن؟
« Ú•Û†ÚµÛŒ ڕێکخراوه‌کانی کۆمه‌ڵگه‌ی مه‌ده‌نی له‌ به‌دیهێنانی ڕۆشنبیریدا
« تێڕامانێک Ù„Û• Ú†Û•Ù…Ú©ÛŒ ڕۆشنبیریی سیاسی
«  ڕۆڵی حزبە سیاسییەکان Ù„Û• بەدیهێنانی ڕۆشنبیریی سیاسیدا
« تێــڕامانێــك سەبارەت بە سازان
« كۆتایییەكانی داعش‌
« Ú•Û†ÚµÛŒ ڕۆشنبیریی سیاسی Ù„Û• بەدیهێنانی پرسی دیموكراسیدا

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون