PÊNÛS
 
له ‌نێوان خوێندنه‌وه‌ی وشه‌ Ùˆ بینینیدا 
     2016-08-17
سەمیر فەرید

له ‌نێوان خوێندنه‌وه‌ÛŒ وشه‌ Ùˆ بینینیدا

نووسەر: سه‌میر فه‌رید

وەرگێڕانی لە عەرەبییەوە: خۆزگە

"ئێمه،‌ نزیكه‌ چاره‌كه‌ سه‌ده‌یه‌كه له‌ سه‌رده‌Ù…ÛŒ Ø´Û†Ú•Ø´ÛŒ ته‌كنه‌لۆژیادا ده‌ژین‌ØŒ كه‌ دوای هه‌ردوو Ø´Û†Ú•Ø´ÛŒ كشتوكاڵی Ùˆ پیشه‌سازی، به‌ Ø´Û†Ú•Ø´ÛŒ سێیه‌Ù… له‌ مێژووی مرۆڤایه‌تیدا داده‌نرێت. مه‌به‌ست له‌ Ø´Û†Ú•Ø´ لێره‌دا، گۆڕانی ڕیشه‌یییه‌ وه‌Ùƒ له‌ شۆڕشه‌ جه‌ماوه‌رییه‌ سیاسییه‌كاندا ڕوو ده‌د‌ات.

ئه‌Ù… شۆڕشه،‌ ئه‌Ùˆ گوته‌ به‌ناوبانگه‌ÛŒ "ماكلۆهان"ÛŒ هێناوه‌ته‌ دی، كه‌ ده‌ڵێت: ئێستا جیهان له‌ گوندێكی بچووكدایه‌." مه‌به‌ستی، هه‌بوونی ڕادیۆ Ùˆ ته‌له‌فزیۆن بوو كه‌ ئه‌Ùˆ Ù„Û•Ùˆ ‌كاته‌دا ئه‌وه‌ÛŒ به‌ بیردا نه‌هاتبوو كه‌ Ú•Û†Ú˜ÛŽÙƒ كه‌ناڵه ‌ئاسمانییه‌كان به‌ فراوانی هه‌موو سووچێكی جیهان داگیر ده‌كه‌ن، هەروەها مۆبایل، كۆمپیوته‌ری تایبه‌تی، ئینتێرنێت Ùˆ تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان ده‌بنه‌ به‌Ø´ÛŽÙƒÛŒ دانه‌بڕاوه‌ÛŒ ژیانی تایبه‌تیی كه‌سه‌كان. به ‌جۆرێك هه‌موومان ئاگاداری ÙƒÛ†ÛŒ هه‌واڵ، گۆڕانكاری Ùˆ ڕووداوه‌كانی جیهانین، ته‌نانه‌ت به‌دواداچوون بۆ ڕاوه‌ستان Ùˆ ده‌رچوونی هه‌ر ڕۆژنامه‌ØŒ گۆڤارێك Ùˆ ماڵپه‌Ú•ÛŽÙƒ ده‌كه‌ین.

له‌ ئێستادا، Ú†Ù‡‌مكی (چاپی كاغه‌ز) Ùˆ (چاپی ئه‌لكترۆنی) سه‌ری هه‌ڵداوه،‌ ته‌نانه‌ت كتێبی نووسراوی كاغه‌زی Ùˆ كتێبی نووسراوی ئه‌لكترۆنیش هاتوونەتە ‌ئاراوه‌ØŒ (ڕای برادبۆری له‌ كتێبی Fahrenheit 451) Ù„Û• ساڵی 1957ØŒ هۆشداری داوه‌ له‌ جێگرتنه‌وه‌ÛŒ ته‌له‌فزیۆن له‌ بری كتێب و، مه‌به‌ستی له‌ ناونیشانی كتێبی (Fahrenheit 451) ئه‌وه‌یه‌ØŒ كه‌ 451 پله‌ÛŒ سووتانی كاغه‌زه‌! له‌ ڕۆمانه‌كه‌یدا باس له‌ سووتاندنی كتێب ده‌كات له ‌لایه‌Ù† تیپێكی تایبه‌ته‌وه‌ كه‌ له‌ هه‌ر شوێنێك كتێب بدۆزنه‌وه‌ ده‌یسووتێنن، له‌به‌ر ئه‌وه‌ÛŒ به‌ بۆچوونی ئه‌وان، كتێب ده‌بێته‌ Ù‡Û†ÛŒ دروستكردنی خه‌یاڵ Ùˆ جووڵاندنی هزری خه‌ÚµÙƒ.

هه‌روه‌ها (ئۆمبرتو) هۆشداریی داوه‌ كه‌ فكری كانزایی ده‌بێته‌ Ù‡Û†ÛŒ له‌ناودانی فكری سروشتی Ùˆ مه‌به‌ست له‌Ù… هۆشدارییه‌ÛŒ ئه‌وه‌یه‌ØŒ كه‌ كۆمپیوته‌ر به‌Ùˆ پارچه‌ كانزایییانه‌ÛŒ هه‌یه‌تی ئه‌Ùˆ كاغه‌زه‌ له‌ناو ده‌بات، كه‌ له‌ ڕووه‌ÙƒÛŒ سروشتی دروست ده‌كرێت.

مه‌ترسیی خوێندنه‌وه‌ÛŒ ئه‌لكترۆنی ئه‌وه‌یه،‌ كه‌ خوێنه‌ر وشه‌كان ده‌بینێت وه‌Ùƒ ئه‌وه‌ÛŒ سه‌یری ته‌له‌فزیۆن بكات، به‌ڵكو نایخوێنێته‌وه‌ به‌ واتای ئه‌وه‌ÛŒ Ù„ÛŽÛŒ تێ بگات، چونكه‌ تێگه‌یشتن پێویستیی به‌ وردبوونه‌وه‌ØŒ ڕاوه‌ستان Ùˆ ڕۆچوونه‌ به‌ناو ڕۆحی وشه‌دا، بۆ ئه‌مه‌Ø´ پێویستیی به‌ نووسینه‌وه‌ هه‌یه‌ له‌سه‌ر كاغه‌ز.

به‌داخه‌وه،‌ بۆ درێژه‌دان به‌ بینینی وشه‌كان. ده‌رهێنه‌رانی هونه‌ری ته‌كنیكیی ڕۆژنامه‌ØŒ گۆڤار Ùˆ كتێبه‌كان، هونه‌ری وشه‌كاری به‌كار دێنن Ùˆ یارییه‌ÙƒÛŒ ته‌كنیكی له‌ بابه‌ته‌كاندا ده‌كه‌Ù† Ùˆ به‌ جۆرێك، گرنگ نییه‌ به ‌لایانه‌وه‌ كه‌ بخوێنرێته‌وه‌ یان ڕوونتر بڵێم، ئه‌وه‌نده‌ÛŒ هونه‌ری ته‌كنیكی به‌ لایانه‌وه‌ گرنگه،‌ خوێندنه‌وه‌ لای ئه‌وان به‌ پله‌یه‌ÙƒÛŒ كه‌متر دێت. نامه‌ÙˆÛŽ بڵێم ئه‌Ù… كاره‌ هه‌ڵمه‌تێكه‌ یان بانگهێشتێكه‌ بۆ نه‌خوێندنه‌وه‌."

ئه‌مه‌ بابه‌تێكی نووسه‌ری به‌ناوبانگی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست "سه‌میر فه‌رید"Ù‡‌ له‌باره‌ÛŒ مه‌ترسیی Ø´Û†Ú•Ø´ÛŒ ته‌كنه‌لۆژیا بۆ سه‌ر خوێندنه‌وه‌ Ùˆ خوێنه‌ری ڕاسته‌قینه‌. نووسه‌ر ڕاشكاوانه‌ ئاماژه‌ بۆ هه‌ڵكشانی ته‌كنۆلۆژیا Ùˆ كاڵبوونه‌وه‌ÛŒ به‌های خوێندنه‌وه‌ ده‌كات، به‌ جۆرێك Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ هه‌رگیز خوێندنه‌وه‌ÛŒ ئه‌لكترۆنی، تینووێتیی ڕۆحی خوێنه‌ر ناشكێنێت ئه‌وه‌نده‌ÛŒ وه‌Ùƒ وێنه‌یه‌Ùƒ وشه‌كان ته‌ماشا ده‌كرێت نه‌ وه‌Ùƒ خۆراكی مێشك Ùˆ مانه‌وه‌ÛŒ كاریگه‌رییه‌كانی له‌سه‌ر مرۆڤی خوێنه‌ر.

"سه‌میر فه‌رید" نووسه‌ر Ùˆ Ú•Ù‡‌خنه‌گرێكی سینه‌ماییی به‌ناوبانگی ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاسته‌ Ùˆ ڕۆژانه‌ گۆشه‌یه‌ÙƒÛŒ هه‌یه‌ له‌ (المصری الیوم) به ‌ناونیشانی (صوت Ùˆ صوره‌). نزیكه‌ÛŒ (50) كتێبی نووسین Ùˆ وه‌رگێڕانی هه‌یه‌. دۆستێكی نزیكی كورده‌ Ùˆ له‌ كاتی نمایشكردنی فیلمێك له‌باره‌ÛŒ پێشمه‌رگه‌وه‌ØŒ بابه‌تێكی گرنگی له‌سه‌ر Ú•Û†ÚµÛŒ پێشمه‌رگه‌ Ùˆ كورد، به ‌ناونیشانی (حرب الصحافه‌ من أجل الحقیقه‌ØŒ حرب البیشمرجه‌ ضد الداعش)ØŒ نووسی.

 

بۆ بینینی بابه‌ته‌كانی (سمیر فرید) سه‌ردانی ئه‌Ù… لینكه‌ بكه‌Ù†:

http://www.almasryalyoum.com/editor/details/975

لینكی بابه‌تی: (حرب الصحافه‌ من أجل الحقیقه‌ØŒ حرب البیشمرجه‌ ضد الداعش)

http://www.almasryalyoum.com/news/details/952535

 
 
« له ‌نێوان خوێندنه‌وه‌ی وشه‌ Ùˆ بینینیدا

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون