PÊNÛS
 
بەستنەوەی Ú©ÛŽØ´Û•ÛŒ "دانا گاز" بە ململانێ سیاسییە ناوخۆیییەکانەوە 
     2017-02-15
شاڵاو عەبدولخالق محەمەد

بەستنەوەی کێشەی "دانا گاز" بە ململانێ سیاسییە ناوخۆیییەکانەوە

 

شاڵاو عەبدولخالق محەمەد، مامۆستای زانکۆ و پسپۆری سیاسەت و وزە

Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ گرفتەکانی نێوان کۆمپانیای دانا گاز Ùˆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان، Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛŽÚ© Ú©ÛŽØ´Û•ÛŒ دارایی، تەکنیکی Ùˆ یاساییی چاوەڕوانکراون، Ú©Û• Ù„Û• نێوان زۆربەی کۆمپانیا Ùˆ دەوڵەتەکاندا ڕوو دەدات. واتە هەر دەوڵەت Ùˆ هەرێمێکی دەوڵەمەند بە نەوت Ùˆ گاز Ù„Û• ماوەی پرۆسەی دەرهێنانەوە تا هەناردەکردن Ùˆ فرۆشتن، Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئەو کۆمپانیا نێوخۆیی Ùˆ نێودەوڵەتییانەی گرێبەستیان لەگەڵدا واژوو دەکەن، دوچاری Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛŽÚ© Ú©ÛŽØ´Û•ÛŒ تەکنیکی Ùˆ دارایی دەبێتەوە، Ú©Û• ئەو Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ گرفتانەیش زۆربەی جار Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Û•ÛŒ یاساوە Ù„Û•Ù†ÛŽÙˆ دادگه‌ نێوخۆیی Ùˆ نێودەوڵەتییەکانەوە یەکلا دەکرێنەوە. ئەمەیش کارێکی ئاسایییە و، ناکرێت بخرێتە ناو ململانێ سیاسییە ناوخۆیییەکان و، Ù„Û• بەرامبەریشدا نابێت ململانێ ناوخۆیییەکانیش کار بکاتە سەر پەیوەندی Ùˆ ئاستی وەبەرهێنانی کۆمپانیاکان لەناوچە جوگرافییە جیاجیاکانی ناو هەرێمی کوردستان.

خستنەڕووی پرس

ناکۆکییەکانی نێوان کۆمپانیای دانا گاز و حکوومەتی هەرێمی کوردستان، کە ماوەی چەند ساڵێکە لە لایەن دادگەی ناوبژیوانی لە لەندەن بڕیاریان لەسەر دراوە و دەدرێت، قسە و باس و ناتێگەشتنی زۆری لێ کەوتۆتەوە، بەتایبەتی لەناو میدياکانی سەر بە حزبە سیاسییەکانی ناو هەرێمی کوردستان. زۆر جار لێکدانەوەکان بە شێوازێک ئاراستە دەکرێن، کە هاووڵاتیانی هەرێمی کوردستان وا هەست بکەن حکوومەتی هەرێمی کوردستان لە کەرتی وزەدا، تووشی گیروگرفتی نامۆی وا دەبێتەوە، کە وڵاتانی تری خاوەن نەوت و گاز ڕووبەڕووی نابنەوە. لە واقعی پیشەسازی، بازرگانیی نەوت و گازدا ئەمە ڕاست نییە، چونکە ئەو کێشانەی کە حکوومەتی هەرێم تووشی دەبێتەوە، زۆربەی وڵاتانی نەوت و گاز ڕووبەڕووی بوونەتەوە و دەبنەوە. بەڵام ناکرێت لە پێناوی ململانێ سیاسییە نێوخۆیییەکان، لە ڕێگەی کەناڵە میدیایییە بینراو، بیستراو، نووسراو و ئەلکترۆنییەکانەوە، لەبەر مەرامی سیاسی، پشتی کۆمپانیا بیانییەکە بگیرێت دژی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، چونکە لە ڕووی بازرگانیی وزەوە سەرەتا کۆمپانیاکە قازانج دەکات و لەناو بازاڕی نێودەوڵەتیی وزەدا دەبێتە ڕیکلام و پرۆپاگەندەیەکی بازرگانی بۆ ئەو کۆمپانیایە، لە دەرەنجامیشدا تەنیا هاووڵاتیان و کەرتی وزەی کوردستان زەرەرمەند دەبێت.

ناوەڕۆک

سەرەتا ڕاستە هەرێمی کوردستان Ù„Û• ڕووی مێژووی پیشەسازیی نەوت، گاز Ùˆ بازرگانیی وزەوە بە بەراورد بە وڵاتانی تر پاشخانێکی مێژووییی بەهێزی نییە، بەڵام لەناو پیشەسازی Ùˆ بازرگانیی نەوت Ùˆ گازدا، دروستبوونی Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ گیروگرفت Ù„Û• نێوان وڵاتانی خاوەن نەوت Ùˆ گاز Ùˆ ئەو کۆمپانیایانەی Ú©Û• Ù„Û•Ùˆ بوارەدا وەبەرهێنان دەکەن، حاڵەتێکی زۆر ئاسایییە. واتە کاتێک چەندین کۆمپانیای گەورە، Ù„Û• کەرتی وزەی هەر وڵاتێکدا دەست بە کارکردن دەکەن، هەر Ù„Û• سەرەتای بەدواگەڕانەوە تا بەرهەمهێنان Ùˆ هەناردەکردن، هەر دوو لا ڕووبەڕووی چەندین گیروگرفت دەبنەوە Ùˆ هەندێ جاریش ئەگەر لێکتێنەگەیشتنەکان گەورە بووە،  زۆر ئاسایییە Ú©ÛŽØ´Û•Ú©Û• Ù„Û• لایەن دادگه‌کانەوە یەکلا بکرێنەوە.

هەروەها گیروگرفتەکانی نێوان دەوڵەتانی نەوت و گاز و کۆمپانیا وەبەرهێنەرەکانی کەرتی وزە، زۆر و جۆراوجۆرن. بەشێک لەم گیروگرفتانە بە هۆی جۆری ئەو گرێبەستانەوە سەر هەڵدەدات کە لە نێوان کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکانی وڵاتانی خاوەن وزەدا واژوو کراوە؛ جا گرێبەستی هاوبەشەکان بێت، یان گرێبەستی خزمەتگوزاری، یان هەر جۆرێکی تری گرێبەست بێت. جاری وایش هەیە بە هۆی بارودۆخی سیاسی و ئابووریی ئەو وڵات و کۆمپانیانەوە، ئەو کێشە و گیروگرفتانە لە نێوان کۆمپانیاکان و دەوڵەتەکانی خاوەن نەوت و گازدا سەر هەڵدەدەن.

زۆر جاریش گیروگرفتەکان بەبێ مەبەست بە Ù‡Û†ÛŒ ڕووداوی تەکنیکی Ùˆ پەیوەندیدارە بە لایەنی تەندروست Ùˆ ژینگەوە سەر هەڵدەدەن؛ Ú©Û• جار هەیە دەوڵەتان داوای قەرەبوو دەکەنەوە، جاریش هەیە کۆمپانیاکان. بۆ نموونە، سزادانی کۆمپانیای British petroleum  بە Ù‡Û†ÛŒ ئەو زیانەی Ù„Û• ژینگەی کەنداوی مەکسیکیی دابوو، Ù„Û• نزیک ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، بە Ù‡Û†ÛŒ لێڕۆیشتنی ئەو نەوتەی Ù„Û• ئەنجامی تەقینەوەی یەکێک Ù„Û• سەکۆکانی پاڵاوتنی نەوت Ùˆ گازە ڕووی دابوو بەناوی Deepwater Horizon Ù„Û• کەنداوی مەکسیک Ù„Û• ساڵی ٢٠١٠دا. بە Ù‡Û†ÛŒ ئەم ڕووداوەوە، کۆمپانیای Bp بە ١٨.Ù§ ملیار Ù„Û• لایەن وەزارەتی دادی ئەمریکییەوە سزا درا. پاشتر سزاکەی Ù„Û• لایەن وەزارەتی دادەوە گۆڕانکاریی بەسەردا هات Ùˆ بووە Ù‡Û†ÛŒ بەرزبوونەوەی پشکەکانی.

Ù„Û• لایەکی دیكه‌وه‌ØŒ جۆرە کێشەیەکی تر Ú©Û• دوچاری وڵاتانی خاوەن نەوت Ùˆ گاز دەبێتەوە، پێدانی شایستە دارایییەکانی کۆمپانیاکانە، Ú©Û• زۆر جار بە Ù‡Û†ÛŒ کەڵەکەبوونی ئەو شایستە دارایییانەوە، دەچێتە خانەی قەرزەوە لەسەر دەوڵەتانی خاوەن نەوت Ùˆ گاز. سەبارەت بەوەی ئایە دەکرێت بە Ù‡Û†ÛŒ بارودۆخی سیاسییەوە قەرزەکان دوا بخرێت؟ ÙˆÛ•Ú© ئەوەی Ú©Û• ئێستا حکوومەتی هەرێمی کوردستان، شایستە دارایییەکانی کۆمپانیای دانا گازی، بە هۆکاری قەیرانی دارایی Ùˆ سیاسی دوا خستووە؟ بەڵێ زۆر ئاسایییە ئەگەر Ù„Û• نێوان هەر دوو لادا Ù„Û• ڕووی قازانجەوە هەماهەنگی هەبێت، بەڵام بەشێک Ù„Û• کۆمپانیاکان بە Ù‡Û†ÛŒ خراپیی بارودۆخی ئابوورییانەوە چاوەڕێی حکوومەتەکان ناکەن. Ù„Û• نموونەی ئەو وڵاتانەی Ú©Û• ÙˆÛ•Ú© کوردستان تووشی گرفت بوونەتەوە، زۆرن. بەڵام Ù„Û• نموونەی خراپیی بارودۆخی سیاسی Ùˆ ئابووری، Ú©Û• کاری کردبێتە سەر دواخستنی شایستە دارایییەکان، نزیکترین نموونە وڵاتی "میسر"Û•. میسر بە هەمان Ø´ÛŽÙˆÛ• تووشی گرفتی دواخستنی پێدانی شایستە دارایییەکانی کۆمپانیاکانی نەوت Ùˆ گاز بۆتەوە. ئه‌ویش بە Ù‡Û†ÛŒ نائارامیی سیاسی Ùˆ ئەو بارودۆخە قورسە ئابوورییەی Ú©Û• تێی کەوتبوو، بەتایبەتی بە Ù‡Û†ÛŒ Ø´Û†Ú•Ø´ÛŒ ٢٥ی یەنایەری ساڵی ٢٠١٣ Ùˆ ئه‌Ùˆ گۆڕانکارییە سیاسییە یەک Ù„Û• دوای یەکانەی Ù„Û• سیستەمی سیاسیی میسردا ڕووی دا، وای کرد شایستە دارایییەکانی کۆمپانیای دانا گاز Ùˆ چەندین کۆمپانیای تری کەرتی وزە نەدات Ùˆ دوای بخات؛ Ú©Û• Ù„Û• دەرەنجامدا بەشێک Ù„Û• کۆمپانیاکان Ù„Û• نموونەی دانا گاز کێشەکەیان بردۆتە دادگه‌ØŒ تا بتوانن Ù„Û• ماوەیەکی نزیکدا بە شایستە دارایییەکانیان بگەن، Ú©Û• ÙˆÛ•Ú© قەرز لای حکوومەتی میسرە.

مێژووی کاری دانا گاز Ù„Û• هەرێمی کوردستان: براوە، یان دۆڕاوی بەردەم دادگه‌

مێژووی کارکردنی دانا گاز Ù„Û• هەرێمی کوردستان، بۆ ساڵی ٢٠٠٧ دەگەڕێتەوە، Ú©Û• ئەو کاتە بە هاوبەشی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کۆمپانیای نەفت هیلالی ئیماراتی، بۆ پێشخستن Ùˆ ئەنجامدانی وەبەرهێنان Ù„Û• Ú©ÛŽÚµÚ¯Û•ÛŒ گازی خۆرمۆر Ùˆ چەمچەماڵ، گرێبەستێکی ٢٥ ساڵەیان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ حکوومەتی هەرێمی کوردستان واژوو کرد؛ پاشان هەر دوو کۆمپانیای (OMV)ÛŒ نەمساوی Ùˆ (MOL)ÛŒ هەنگاری، هەریەکە بە Ú•ÛŽÚ˜Û•ÛŒ %١٠ Ù„Û•Ùˆ پرۆژەیەدا، بوون بە هاوبەش. پاشان Ù„Û• ماوەی نێوان ٢٠٠٧ تا ٢٠١٤ چەندین جۆری مامەڵە لەناو گرێبەستەکەی دانا گاز Ùˆ هاوبەشەکانی کراوە و، چەند کۆمپانیایەک ئەو گرێبەستەی فرۆشتەوە و، چەند کۆمپانیایەکی تر بەشێک Ù„Û• پشکەکانیان کڕییەوە، لەوانە کۆمپانیاکانی "پيرل پترۆلێۆم" Ùˆ "هیلال بۆ پتڕۆڵ". هەموو ئەو ئاڵوگۆڕی پشکانە Ùˆ چەند مامەڵەیەکی بەرهەمهێنان Ùˆ فرۆشتنی گازی سروشتی Ù„Û•Ùˆ دوو کێڵگەیە، بووە Ù‡Û†ÛŒ سەرهەڵدانی چەند کێشەیەک Ù„Û• نێوان حکوومەتی هەرێم Ùˆ کۆمپانیای دانا گاز، Ú©Û• Ù„Û• دەرەنجامدا کۆمپانیای دانا گاز بەهۆی زیادبوونی Ú•ÛŽÚ˜Û• Ùˆ جۆری کێشەکانی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ حکوومەتی هەرێمی کوردستان، هەردوولا  Ú©ÛŽØ´Û•Ú©Ø§Ù†ÛŒØ§Ù† بە ڕەزامەندیی خۆیان بردە بەردەم دادگە.

سەبارەت بەوەی ئایە دانا گاز براوەیە یان حکوومەتی هەرێم، لە ڕاستیدا تا ئێستا دانا گاز بە براوە دانانرێت، چونکە کێشەکان لە دوو بەش پێک هاتوون:

یەکەم: پەیوەنددارە بە شایستە دارایییەکانی دانا گازەوە، Ú©Û• نزیکەی Ù¡.٩٨ ملیار دۆلار دەخەمڵێنرێت و، دەبێت Ù„Û• ماوەیەکی دوورودرێژدا Ù„Û• چوارچێوەی گرێبەستی بەرهەمی هاوبەش بدرێتەوە (Ú©Û• ئەوەیش سەرجەم شایستە دارایییەکانی دانا گاز Ùˆ سزای دواخستنی ئەو مافە دارایییانە دەگرێتەوە، Ú©Û• دانا گاز Ù„Û• وەبەرهێنانی کێڵگەکانی خۆرمۆر Ùˆ چەمچەماڵ Ùˆ ڕاکێشانی گازی سروشتی بۆ هەر دوو وێستگەی کارەبای بازیان Ùˆ هەولێر خەرجی کردووە). چاوەڕوان دەکرێت Ù„Û• ماوەی پچرپچڕدا ئەو بڕە پارەیە بەش بەش Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Û•ÛŒ دادگه‌ÙˆÛ•ØŒ وەرگرتنەوەی Ù¾ÛŽØ´ بخات؛ بۆ نموونە، ئەو ١٠٠ ملیۆن دۆلارەی Ù„Û• ساڵی ٢٠١٥ دادگه‌ بڕیاری لەسەر دا. سەبارەت بەو ١٢١ ملێون دۆلارەی Ù„Û• مانگی Ù¢ÛŒ ٢٠١٧ دادگه‌ Ù„Û• بەرژەوەندیی دانا گاز بڕیاری لەسەر دا، Ù„Û• بری ئەو بڕە گازە سروشتییە شلکراو Ùˆ کۆندێنسەیتەی Ú©Û• حکوومەتی هەرێمی کوردستان Ù„Û• نێوان ٣٠/Ù§/٢٠١٥ تاوەکوو ٣١/Ù£/٢٠١٦ وەری گرتووە؛ Ú©Û• ئەمە جیاوازە Ùˆ ÙˆÛ•Ú© مافێکی خۆی داوای دەکات. بەڵام سەبارەت بەو ١٩ ملیار دۆلارەی Ú©Û• دانا گاز داوای دەکات و، میدیاکان لێکدانەوەی جۆربەجۆری بۆ دەکەن، Ù„Û• ڕووی پیشەسازیی پترۆلیۆم Ùˆ ئەو کێڵگانەی Ú©Û• دانا گاز وەبەرهێنانی تیادا دەکات، نالۆژیکییە دادگه‌ وا بەئاسانی Ù„Û• بەرژەوەندیی کۆمپانیای دانا گاز بڕیار Ù„Û•Ùˆ بڕە پارەیە بدات.

 Ø¯ÙˆÙˆÛ•Ù…: بەڵام ئەوەی بۆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان Ùˆ کوردستانیان گرنگە، ئەوەیە Ù„Û• بەرامبەردا حکوومەتی هەرێمی کوردستان، بە هەمان Ø´ÛŽÙˆÛ• سکاڵای یاسایی لەسەر دانا گاز Ùˆ هاوبەشەکانی Ú©Û• بریتین Ù„Û• کۆمپانیاکانی (پيرل پترۆلێۆم Ùˆ هیلال بۆ پتڕۆڵ) تۆمار کردبوو، بۆ وەرگرتنەوەی قەرەبووەکانی Ú©Û• بە Ù£ ملیار دۆلار مەزەندە دەکرا؛ Ù„Û• بەرامبەر ئەوەی Ú©Û• دانا گاز Ùˆ هاوبەشەکانی بەتەواوی، خزمەتگوزارییەکانی Ú©ÛŽÚµÚ¯Û• گازییەکانی خۆرمۆر Ùˆ چەمچەماڵیان Ù„Û• کاتی خۆیدا Ùˆ بەپێی ستانداری جیهانی تەواو نەکردووە، سەرەڕای بوونی Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛŽÚ© Ú©ÛŽØ´Û•ÛŒ تر. بەپێی بڵاوکراوەکانی کۆمپانیای سایتی فەرمیی دانا گاز، دادگه‌ÛŒ ناوبژیوانی Ù„Û• لەندەن Ù„Û• کاتی ئێستادا داواکاریی حکوومەتی هەرێمی ڕەت کردۆتەوە، بەڵام حکوومەتی هەرێمی کوردستان Ù„Û• بەرامبەردا وەڵامی دانا گازی Ù„Û• ١٤/Ù¢/٢٠١٧دا دایەوە و، باس Ù„Û•ÙˆÛ• دەکات Ú©Û• هێشتا ئەو بابەتە Ù„Û• دادگه‌ بەتەواوەتی یەکلایی نەبۆتەوە و، بەپێی عورفی نێودەوڵەتیش تا دادگه‌ بڕیای کۆتایی نەدات، ناکرێت هیچ لایەنێک بانگەشەی بردنەوە بکات Ùˆ نهێنییه‌کانی ناو ئەو بڕیارە ئاشکرا بکات.

Ù„Û• وەڵامەکەیدا وەزارەتی سامانە سروشتیەکان دەڵێت: "سەرەتا دادگە وەزارەتی سامانە سرووشتییەکانی هەرێمی کوردستان وەڵامی دەداتەوە Ùˆ دەڵێت، Ù„Û• ١٩ داواكاری ١٨ یان ڕەت كراونەتەوە Ú©Û• پەیوەندیدارە بە هەردووڵاوە (حکوومەتی هەرێم Ùˆ دانا گاز)ØŒ هەروەها دادگه‌ چەندین بڕیاری Ù„Û• بەرژەوەندیی حکوومەتی هەرێم دەرکردووە، لەوانە دادگه‌ÛŒ ناوبژیوانی ڕەتی کردەوە Ú©Û• ئەو Ù¡.Ù§ ملیار دۆلارەی Ú©Û• دانا گاز بانگەشەی بۆ دەکرد Ú©Û• مافی ئەوە Ù„Û•Ùˆ گازە زیادەی Ú©Û• هەیە وەری بگرێت، بەڵام بەپێی بڵاوکراوەی فەرمیی حکوومەتی هەرێم، دادگه‌ بڕیاری داوە Ú©Û• حکوومەتی هەرێم مافی خۆیەتی سەرجەم ئەو گازە زیادەیەی Ù„Û• Ú©ÛŽÚµÚ¯Û•ÛŒ خۆرمۆر Ùˆ دامەزراوەکانیدا هەیە بەدەستی بهێنێتەوە، بەبێ ئەوەی هیچ پارەیەکی زیاتر بدات. هەروەها دادگه‌ ڕەتی کردەوە کەوا کۆمپانیای دانا گاز Ùˆ هیلال Ù£.Ù£ ملیار دۆلاریان زەرەر کردبێت، Ù„Û• بەرامبەر ئەوەی Ú©Û• حکوومەتی هەرێم پارەی درەنگ Ù¾ÛŽ دابن Ùˆ ئەوانیش Ù„Û• بەرامبەردا نەیانتوانیبێت پارەی چەند گرێبەست Ùˆ پێداویستییەک بده‌ن؛ لەوەیش زیاتر، دادگه‌ ڕەتی کردەوە کەوا حکوومەتی هەرێم ٢٤ ملیۆن دۆلاری تر بدات بە دانا گاز، بەرامبەر بەوەی Ú©Û• دانا گاز بانگەشەی بۆ دەکرد لەبەر باری لەناکاوی دارایی هەندێ Ù„Û• پشکەکانی یان سامانەکەی فرۆشتووە بۆیە زەرەر مەند بووە. ئەم وه‌ڵامانە Ùˆ چەندین وەڵامی تریش Ú©Û• حکوومەتی هەرێم Ù„Û• دادگه‌ÛŒ بازرگانی Ù„Û• ئینگلتەراوە Ù¾ÛŽÛŒ گەیشتووە."[i]

گرێدانی ململانێ ئابوورییە دەرەکییەکان بە ململانێ سیاسییە ناوخۆیییەکانەوە

یەکێک Ù„Û• Ù‡Û•ÚµÛ• گەورەکانی حزبە سیاسییە کوردییەکان، ئەوەیە Ú©Û• بێ ئەوەی خۆیان Ù„Û• ڕووی واقعی Ùˆ تەکنیکی Ùˆ یاسایییەوە لەناو کێشەکانی نێوان حکوومەتی هەرێم Ùˆ کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکان بن، ڕاستەوخۆ Ù„Û• بەرژەوەندیی کۆمپانیا نێودەوڵەتییەکان، دژی حکوومەتی هەرێم هەڵمەتی ڕاگەیاندن دەست Ù¾ÛŽ دەکەن. ڕاستە حکوومەتی هەرێمی کوردستان پێویستیی بە ڕاوێژی زیاترە Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ناوەندەکانی بیرکردنەوە Ùˆ Ú©Ù‡‌سانی پسپۆری تایبەت Ù„Û• بواری پیشەسازی، بازرگانیی نەوت Ùˆ گازدا، بەڵام ئەو ڕەخنانە، دەبێت بە Ø´ÛŽÙˆÛ•ÛŒ ئه‌کادێمی Ùˆ زانستی بن و، نابێت Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ململانێ سیاسییە نێوخۆیییەکاندا تێهەڵکێش بکرێن. چونکە دووبارە بڵاوکردنەوەی ئەو بڕیارانە Ùˆ پرۆپاگەندەکردن Ù„Û• بەرژەوەندیی دانا گاز، جگە Ù„Û•ÙˆÛ•ÛŒ ئەو کۆمپانیایە قازانجی Ù„ÛŽ دەکات Ùˆ نرخی پشکەکانی لەناو بازاڕی نێودەوڵەتی وزەدا بەرز دەبێتەوە، هیچی تری بۆ حکوومەتی هەرێم Ùˆ کوردستانیان Ù„ÛŽ سەوز نابێت.

کۆبەند

Ú©ÛŽØ´Û• تەکنیکی Ùˆ دارایییەکانی نێوان کۆمپانیا نێودەوڵەتی Ùˆ نێوخۆیییەکانی بواری وزە Ù„Û•Ú¯Û•Úµ حکوومەتی ئەو وڵات Ùˆ هەرێمانەی وەبەرهێنانی تیادا دەکەن، لەناو پیشەسازی Ùˆ بازرگانیی نەوت Ùˆ گازدا کارێکی ئاسایییە؛ چونکە پرۆسەی دۆزینەوە Ùˆ دەرهێنان Ùˆ فرۆشتنی نەوت Ùˆ گاز، پرۆسەیەکی دوورودرێژی ئاڵۆز Ùˆ Ù¾Ú• Ù„Û• بەرژەوەندییە، Ú©Û• ئەو بەرژەوەندییانەیش چەندین پشکی جۆربەجۆری Ù„ÛŽ دەبێتەوە. سەرەڕای ئەوەی حکوومەتی هەرێمی کوردستان مێژوویەکی دوورودرێژی Ù„Û• پیشەسازی Ùˆ بازرگانیی وزەدا نییە، بەڵام وا باشترە بە پلان Ùˆ ستراتیژییه‌Ú©ÛŒ بەهێزترەوە مامەڵە Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئەو کۆمپانیایانەدا بکات. Ù„Û• بەرامبەریشدا حزبە سیاسییە کوردیبەکان، دەبێت هاوکاری حکوومەتی هەرێمی کوردستان بن، چونکە ناکرێت لەبەر ئەوەی ئەوان Ù„Û• دەسەڵاتی حوکمڕانی Ùˆ فەرمانڕەواییی ئەم هەرێمەدا نین، Ù„Û• دژی حکوومەتی هەرێمی کوردستان، پشتگیری له‌ كۆمپانیا بیانییه‌كان بكه‌Ù†. چونکە دەرەنجامی ئەو کارە، Ù„Û• لایەک دانیشتووانی هەرێمی کوردستان بەرامبەر بە کەرتی وزەی کوردستان دوچاری تووڕەیی دەکات، Ù„Û• لایەکی تریشەوە کۆمپانیا بیانییەکان ئەو مامەڵە سیاسییانە Ù„Û• بەرژەوەندیی داراییی خۆیان دەقۆزنەوە؛ Ù„Û• هەر دوو بارەکەیشدا ئاسایشی وزەی کوردستان دەکەوێتە مەترسییەوە. 

سەبارەت بە Ú©ÛŽØ´Û•ÛŒ نێوان کۆمپانیای دانا گاز Ùˆ حکوومەتی هەرێمی کوردستان، هەرچەندە ئەو کێشەیە تا ئێستا Ù„Û• لایەن دادگه‌ÙˆÛ• Ù„Û• بەرژەوەندیی هیچ لایەک یەکلایی نەکراوەتەوە، بەڵام وا باشترە حکوومەتی هەرێم بە Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛŽÚ© بەڵگەی نوێوە دووبارە داواکارییەکەی بخاتەوە بەردەم دادگه‌. Ù„Û• لایەکی تریشەوە بەجیا Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کۆمپانیای دانا گاز Ù‡Û•ÙˆÚµÛŒ گفتوگۆ Ùˆ دانوستاندنی نوێ بدات، بۆ ئەوەی چارەسەرێکی هاوسەنگ Ù„Û• بەرژەوەندیی هەر دوو لا بدۆزنەوە.

 

 

سەرچاوەی زانیارییەکانی ناو ئەم لێکدانەوە سیاسی و ئابوورییە بریتین لە:

  • سایتی فەرمیی کۆمپانیای دانا گاز

http://www.danagas.com/en-us/operations/iraq

  • وه‌ڵامی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان
  •  
 

[i] بۆ خوێندنەوەی تەواوی وڵامی وەزارەتی سامانە سروشتییەکان، تکایە بگەڕێوە بۆ سایتی فەرمیی ئەو وەزارەتە لە ڕێگەی ئەم لینکەوە.

http://mnr.krg.org/index.php/en/press-releases/585-statement-regarding-dana-gas-third-partial-final-award-dated-30-january-2017

 

 
 
« نەوت Ùˆ گازی کوردستان Ùˆ لامەرکەزیەت (ناناوه‌ندێتی)ÛŒ پارێزگاکان
« هێزی نەرم Ùˆ Ú•Û•Ù‚ÛŒ ئەمریکا Ù„Û• گرتنەوەی مووسڵدا
« Ú•Û†ÚµÛŒ ڕاگەیاندنی تایبەتمەند Ù„Û• بواری جەنگ Ùˆ وزەدا
« ئاییندەی مووسڵ Ùˆ کەرکووک: Ù„Û• نێوان هەرێمی کوردستان Ùˆ عێراقی عەرەبیدا
« هێزی وزەی ئەمریکی Ù„Û• هەڵبژاردنی "ترامپ "دا
« نەوتی کوردستان Ùˆ گەڕانەوە بۆ بەغدا
« یەکێتیی ئەوروپا Ùˆ تۆڕی جاڵجاڵۆکەی وزەی تورکیا

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون