PÊNÛS
ڕه‌گوڕيشه‌ى ناڕه‌زايه‌تييه‌كان له‌ ئێران  

2018-01-08

Ú•Ù‡‌گوڕيشه‌Ù‰ ناڕه‌زايه‌تييه‌كان له‌ ئێران

 

 Ø¯. دورون ئيتزخاكۆڤ- توێژه‌رێكى هاوكاره‌ له‌ سه‌نته‌رى بيگن- سادات بۆ لێكۆڵینه‌وه‌ÛŒ ستراتيژى و، له‌ سه‌نته‌رى Alliance بۆ ديراساتى ئێرانى له‌ زانكۆى ته‌لئه‌بيب.

3Ù‰ كانوونى دووه‌مى 2018

سه‌نته‌رى بيگن- سادات بۆ لێكۆڵينه‌وه‌Ù‰ ستراتيژى

وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: ئاسۆ کەریم

ناڕه‌زايیيه‌ كۆمه‌ڵايه‌تييه‌كانى ئێسته‌Ù‰ ئێران له‌Ùˆ كه‌لێنه‌Ù‰ نێوان حه‌ز Ùˆ ئاواتى ڕێبه‌رايه‌تيى ئيسلامى بۆ هێژموونپه‌يداكردنى ناوچه‌يى Ùˆ حه‌ز Ùˆ خواستى خۆڕسكانه‌ÛŒ خه‌ÚµÙƒ بۆ گوزه‌رانێكى باشتر، بۆ هه‌رزانى Ùˆ باشتركردنى پێوه‌ره‌كانى بژێو Ùˆ ژيان سه‌رچاوه‌يان گرتووه‌ - ئاخر خه‌ÚµÙƒ چاوه‌Ú•ÛŽÙ‰ به‌ÚµÛŽÙ† Ùˆ هه‌رێيه‌كانى‌ سه‌رۆك حه‌سه‌Ù† ڕۆحانى بوون كه‌ له‌ خولى يه‌كه‌مى سه‌رۆكايه‌تييه‌كه‌يدا به‌ خه‌ڵكى دابوون و، به‌ Ù‡Û†Ù‰ ڕێككه‌وتننامه‌Ù‰ ساڵى 2015Ù‰ نوكليارى [ڕێككه‌وتننامه‌Ù‰ 5+1] Ùˆ هاوپێوه‌ند به‌رهه‌ڵداكردنى هه‌بووه [پاره‌وپووڵه‌]‌ سڕكراوه‌كانى ئێران له‌ سه‌رانسه‌رى دنيادا، ئه‌Ùˆ چاوه‌ڕوانييانه‌Ù‰ خه‌ÚµÙƒ زێده ‌ببوون... ئه‌Ù… گرژييه‌Ù‰ ئێسته له‌Ùˆ ‌ناڕه‌زاييیه‌ جه‌ماوه‌رييه‌Ù‰ له پاش هه‌ڵبژاردنه‌كه‌Ù‰ ‌ حوزه‌يرانى 2009دا هاته ‌ئاراوه،‌ له‌ Ú†Ù‡‌ند خاڵێكدا لێكجودان.

 ÙŠÙ‡‌كه‌Ù…ØŒ له‌ 2009دا، خه‌ڵكى ناڕازى، سه‌ركرده‌Ù‰ ئاشكراى خۆيان هه‌بووه‌ (مير حوسێن مووسه‌وى Ùˆ مه‌هدى كه‌ڕووبى كه‌ تا ئێسته‌ له‌ ماڵه‌كانى خۆياندا ده‌ستبه‌سه‌رن). كه‌Ú†Ù‰ ناڕه‌زايه‌تييه‌كانى ئێسته‌ØŒ به‌سه‌ر ته‌وه‌ر Ùˆ شه‌به‌نگێكى فراواندا بڵاو بوونه‌ته‌وه‌ و، تاقه‌ سه‌ركرده‌يه‌Ùƒ نييه‌ كه‌ خودان پشتيوانييه‌كى سياسيى به‌رفره‌ بێ Ùˆ ڕابه‌رايه‌تييان بكا. دووه‌Ù…ØŒ خۆپيشاندانه‌كانى ئێسته،‌ ئه‌نجامى ناڕازيبوونێكى له‌سه‌ريه‌Ùƒ كه‌ÚµÙ‡‌كه‌بووى ماوه‌يه‌كى درێژه‌ØŒ له ‌كاتێكدا ناڕه‌زاييیه‌كانى 2009 سه‌روكاريان به‌ پرسێكى تايبه‌تييه‌وه‌ هه‌بووه‌ (فرتوفێڵ Ùˆ ساخته‌كارييه‌كانى هه‌ڵبژاردن).

سێيه‌Ù… جياوازى، ته‌وه‌رى جوگرافيى ڕووداوه‌كانه‌. ناڕه‌زاييیه‌كانى ئێسته‌ هه‌Ù… له‌ ناوچه‌كانی په‌راوێزخراو Ùˆ دووره‌ده‌ستى دامێن Ùˆ هه‌Ù… له‌ ئوستان (پارێزگه‌)‌كاندا ده‌ستيان Ù¾ÛŽ كرد، له ‌كاتێكدا ئه‌وانه‌Ù‰ 2009 له‌ تارانى پايته‌خت ڕوويان دا. ديماهى وێده‌Ú†ÛŽ حاڵى حازر هێزى سه‌ره‌كيى ئه‌Ùˆ ناڕه‌زايه‌تييه‌Ù‰ ئێستا خۆى له‌ نامه‌ركه‌زييه‌ت ببينێته‌وه‌ نه‌Ùƒ  له‌ ژماره‌Ù‰ خۆپيشانده‌رانى به‌شداربووى ناڕه‌زايه‌تييه‌كان.

له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌وه‌یشدا، هێڵێكى ڕوون Ùˆ خويا  Ø¦Ù‡‌Ùˆ دوو ناڕه‌زايه‌تييه‌ پێكه‌وه‌ ده‌به‌ستێته‌وه‌: ئه‌ويش به‌كارهێنانى به‌ربڵاو‌Ù‰ تۆڕه‌كانى كۆمه‌ڵايه‌تييه‌ كه‌ له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌يانه‌وه‌ خه‌ÚµÙƒ ده‌هێنرێنه‌ سه‌ر جاده‌. به‌گوێره‌Ù‰ ميدياى خۆجێى ئێرانى، ڕۆژنامه‌نووسێكى دووره‌‌وڵات له‌ پشت سازدانى خه‌ڵكه‌ بۆ خۆپيشاندان كه‌ له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌Ù‰ تۆڕه‌كانى "تێلێگرام"Ù‡‌وه‌ پێوه‌نديى به‌ خه‌ڵكه‌وه‌ ده‌كا.

به ‌به‌راورد به‌ هه‌راوهۆرياى كۆمه‌ڵايه‌تى كه‌ ئينقيلابى 1979Ù‰ ئيسلامیى Ù„ÛŽ كه‌وته‌وه‌ØŒ ئه‌وكات كاسێت Ùˆ په‌يامى نووسراو زۆر به‌به‌رفراوانى به‌كار ده‌هات، ئێسته‌ سۆسيال-ميديا ئامرازێكى سه‌ره‌كييه‌ كه‌ به‌ هۆيانه‌وه‌ خه‌ڵكيان Ù¾ÛŽ ساز ده‌درێ. ئه‌Ù… ميتۆد Ùˆ شێوازه‌ له‌ قۆناغى يه‌كه‌مى ناڕه‌زايه‌تييه‌كانى ئێسته‌دا پێويستييه‌كى ئه‌وتۆى به‌ بوونى سه‌ركرده‌يه‌كى كاريزمايى نابێ، وێڕاى كه‌ هاتنه‌Ú¯Û†Ú•ÛŽÙ‰ سه‌ركرده‌ Ùˆ ڕێبه‌رێكى وه‌سا، بۆ به‌رده‌وامبوونى پرۆسه‌كه‌ØŒ پێويستييه‌كه‌.

دامه‌زراوه‌Ù‰ ئه‌منيیه‌تى ئێرانى، كه‌ هه‌ÙˆÚµ بۆ بڵاوه‌پێكردن Ùˆ كپكردنه‌وه‌Ù‰ خۆپيشانده‌ران ده‌دا، زۆر له‌ جاران شه‌ڕانيتر Ùˆ ده‌ستڕه‌شتر بووه‌ و، له‌ سۆنگه‌Ù‰ ئه‌مه‌یشه‌وه‌ ژماره‌يه‌كى زۆرترى خۆپيشانده‌ران كوژراون Ùˆ بريندار كراون Ùˆ گيراون. له‌وه‌یش زێتر، سه‌ركرده‌ Ùˆ فه‌رمانده‌كانى ڕژێمى ئێسته‌Ù‰ ئێرانى كه‌ هه‌موويان له‌ بۆته‌Ù‰ توواوه‌Ù‰ ئينقلابى ئيسلامييه‌وه‌ سه‌ريان جوقاوه‌ØŒ ئه‌زموونێكى به‌رچاويان له‌ شێواندنى سه‌قامگيريى ڕژێمى ئاراى داسه‌پاودا هه‌یه‌. هه‌روا شايانى گوتنه‌‌ خۆپيشاندانه‌كانى ئێسته،‌ كه‌ له‌ شارى مه‌شهه‌ده‌وه‌ ده‌ستيان Ù¾ÛŽ كرا، له‌ سه‌ره‌تاوه‌ دژ به‌ سه‌رۆككۆمار ڕۆحانى بوون نه‌Ùƒ ڕێبه‌رى باڵا، عه‌لى خامه‌نه‌يى. ئه‌Ùˆ ڕاستييه‌یش هه‌يه كه‌‌ مه‌شهه‌د، زێدى ئيبراهيم Ú•Ù‡‌ئیسى، ڕكابه‌رى ڕۆحانى له‌ هه‌ڵبژاردنه‌كه‌Ù‰ مايۆى 2017دا، ئه‌وه‌ دێنێته‌ به‌ر زه‌ين كه‌ ئه‌Ù… خۆپيشاندانانه‌ØŒ ئه‌نجامى ده‌ستپێشخه‌رييه‌كى دامه‌زراوه‌Ù‰ كۆنه‌پارێزيى ئێران بووه‌ دژ به‌ ڕۆحانى.

Ú•Û†ÚµÙ‰ Ú•Ù‡‌ئيسى، وه‌Ùƒ سه‌رۆكى ده‌زگه‌Ù‰ به‌هێز Ùˆ تواناى خێرخوازى- آستان قدس رضوی- Ùˆ پێوه‌نديى ماڵباته‌كه‌Ù‰ به‌ پێشنوێژى مزگه‌وتى مه‌شهه‌د كه‌ ئيمامى هه‌شته‌Ù… له‌ دوازده‌ ئيمامه‌كه‌Ù‰ تێدا نێژراوه‌ØŒ ڕاسته‌وخۆ ده‌سته‌ودايره‌ لايه‌نگره‌كانى خۆى له‌ مه‌شهه‌د Ù¾ÛŽ هان Ùˆ پاڵ ده‌دا. به‌گوێره‌Ù‰ هه‌ندێ سه‌رچاوه‌Ù‰ ئێرانى، له‌Ù†ÛŽÙˆ خۆپيشانده‌ره‌كانى مه‌شهه‌ددا، هه‌ندێ ئه‌ندامى به‌رچاو Ùˆ ديارى به‌سيج Ùˆ هه‌ندێ خه‌ڵكى دڵسۆز Ùˆ سه‌ر به‌ "Ú•Ù‡‌ئيسی"يان له‌Ú¯Ù‡‌ڵدا بووه‌. Ù„ÛŽ ناڕه‌زايه‌تييه‌كان، وه‌Ùƒ Ú†Û†Ù† ئاگر له‌ پووش به‌رببێ، ئاوا زوو بڵاو بوونه‌وه‌ Ùˆ سيمايه‌كى ته‌واو جياوازيان به‌خۆوه‌ گرت كه‌ له‌ بير Ùˆ هزرى ئه‌وانه‌دا نه‌بووه‌ كه‌ له‌ ده‌سپێكدا ده‌ستيان دابوويێ.

له‌ ده‌سپێكدا، ناڕه‌زايه‌تييه‌كه‌ جه‌ختى ده‌كرده‌ سه‌ر گرانى Ùˆ Ú¯Ù‡‌نده‌ÚµÙ‰ كه‌ به ‌شێوه‌يه‌كى به‌ربڵاو له‌ناو داموده‌زگه‌كانى ڕاپه‌ڕاندندا بڵاو بوونه‌ته‌وه‌. Ù„ÛŽ هه‌نده‌Ù‰ نه‌برد ناڕه‌زايه‌تييه‌كه‌ بۆ سه‌ر ڕێبه‌رى باڵا Ùˆ شێوازى كۆنترۆڵكردنى ده‌سه‌ڵات وه‌رچه‌رخا. به‌Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌Ù‰ ئه‌Ùˆ دروشمانه‌Ù‰ له‌ خۆپيشاندانه‌كانى ڕابردوودا ده‌گوترانه‌وه‌ (واته‌ ناڕه‌زايه‌تييه‌كانى‌ ساڵى 1999Ù‰ خوێندكاران Ùˆ ناڕه‌زايه‌تييه‌كانى 2009)ØŒ‌ يه‌كه‌Ù… جاره‌‌ داواى Ú¯Ù‡‌ڕانه‌وه‌Ù‰ بنه‌ماڵه‌Ù‰ په‌Ù‡ÚµÙ‡‌وى بكرێ بۆ سه‌ر كورسيى ده‌سه‌ڵات‌. ئه‌Ù… داوايه‌ Ú•Ù‡‌تكردنه‌وه‌يه‌كى خويا Ùˆ ڕاسته‌وڕاستى ڕژێمى ئينيقلابى Ùˆ ميراتى دامه‌زرێنى كۆمار، ئايه‌توڵڵا ڕۆحوڵڵا خومه‌ينى Ù¾ÛŽÙƒ ده‌Ù‡ÛŽÙ†ÛŽ.

بۆ تێگه‌يشتن له‌ Ú•Ù‡‌گوڕيشه‌Ù‰ ئه‌Ùˆ ناڕازيبوونه‌ØŒ ده‌بێ ئاريشه‌Ù‰ خه‌ڵكى خواسايیى [عادى Ùˆ Ú•Ù‡‌شۆكى] ئێران شى بكه‌ينه‌وه‌ØŒ به‌تايبه‌تيش جه‌خت له‌سه‌ر توێژه‌ كز Ùˆ ناگزوره‌كانى كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ بكه‌ينه‌وه‌. له ‌كاتێكدا گوته‌بێژى كۆمارى ئيسلامى ده‌قيڕێنێ Ùˆ كاتى خۆى له‌ سه‌ركه‌وتنه‌كانى كۆمارى ئيسلامى خه‌رج ده‌كا له‌ بوارى به‌رفره‌كردنى ته‌وه‌رى به‌ره‌نگارى له‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌Ù‰ ÙƒÛ†Ú• Ùˆ كۆمه‌ÚµÙ‡ به‌وه‌كاله‌تگيراوه‌كانى خۆيه‌وه‌ كه‌ بۆ قازانجى ئێران كار ده‌كه‌ن، ئه‌وا Ú•ÛŽÚ˜Ù‡‌Ù‰ بێكارى له ‌ناوخۆى ئێراندا 12%Ù‰ تێ په‌ڕاندووه‌. له ‌ڕاستيدا، له‌ دوا ئاخاوتنێكدا بۆ پارله‌مان، وه‌زيرى ناوخۆى ئێران دانى به‌وه‌دا نا، كه‌ Ú•Ù‡‌وشى بێكارى له‌ ناوچه‌ Ùˆ ده‌Ú¤Ù‡‌ره‌ دووره‌ده‌ست Ùˆ په‌راوێزخراوه‌كاندا زۆر له‌ تێكڕاى نيشتمانى [معدل= Average ] خراپتره‌ Ùˆ ده‌گاته‌ ڕادده‌Ù‰ 60%.

له‌وه‌یش زێتر،  Ú¯Ø±Ø§Ù†Ù‰ Ùˆ بارى ژيان Ùˆ گوزه‌ران به‌رده‌وام بارێكى قورسى خستووه‌ته‌ ئه‌ستۆى خانه‌واده‌Ù‰ ئێرانييه‌وه‌Ø› ئه‌وه‌یش له‌ كه‌مكردنه‌وه‌Ù‰ سه‌به‌ته‌‌Ù‰ بنه‌Ú•Ù‡‌تيى به‌روبووم له ‌نێوان خێزانه‌ مامناوه‌ند Ùˆ چينه‌كانى خواره‌وه‌دا Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‰ داوه‌ته‌وه‌. ئه‌وه‌ وێڕاى سه‌ركه‌وتنى ڕۆحانى له‌ كه‌مكردنه‌وه‌Ù‰ Ú•ÛŽÚ˜Ù‡‌Ù‰ هه‌ڵاوسان به ‌به‌راورد به‌ سه‌رۆككۆمارى پێشه‌ خۆى. سه‌رباريش، ئاستى قاچاخچێتيكردن به‌ كه‌ره‌سته‌Ù‰ سڕكه‌ر Ùˆ ئالووده‌بوون له‌ ئێران، كه‌ له‌Ù… ڕووه‌وه‌ له‌ وڵاته‌ هه‌ره‌ له‌پێشه‌كانى‌ ڕۆژهه‌ڵاتى ناوه‌ڕاسته‌ØŒ ئالينگارى (تحدي)يه‌كى سه‌ره‌كى بۆ سيسته‌مى جێبه‌جێكردنى یاساى نيزامى ئينقيلابيى ئێران Ù¾ÛŽÙƒ دێنێ.

له‌Ù… سۆنگه‌يه‌وه‌ØŒ جێگه‌Ù‰ سه‌رسووڕمان نييه‌ØŒ كه‌ ته‌رخانكردنى بڕێكى زۆرى پاره‌وپووڵ دوا به ‌دواى ڕێككه‌وتننامه‌Ù‰ نوكليارى بۆ "ته‌وه‌رى به‌ره‌نگارى- محور المقاومه‌"ØŒ بێئومێدييه‌كى Ú¯Ù‡‌وره‌Ù‰ له ‌نێوان خه‌ڵكى خواساييدا Ù„ÛŽ بكه‌وێته‌وه‌ كه‌ چاوه‌ڕوان بوون بڕێ له‌Ùˆ پاره‌يه‌ بۆ سووككردنى بارى ژيان Ùˆ گوزه‌رانيان ته‌رخان بكرێ. مه‌ودا Ùˆ ئاقارى بێئومێدیى ميللى له‌ سياسه‌ته‌كانى سه‌رۆككۆمار ڕۆحانى، ته‌نيا پێوه‌نديى به‌ فه‌شه‌لى ئه‌وه‌وه‌ نييه‌ كه‌ نه‌يتوانيوه‌ به‌ڵێنه‌كانى خۆى له‌ ساته‌وه‌ختى هه‌ڵبژاردندا به‌جێ بهێنێ، وه‌Ùƒ: كه‌مكردنه‌وه‌Ù‰ Ú¯Ù‡‌نده‌ÚµÙ‰ له‌ دامه‌زراوه‌Ù‰ سياسيدا. وێده‌Ú†ÛŽ هه‌وه‌ڵين شت Ùˆ له‌Ù¾ÛŽØ´ هه‌موویشيانه‌وه‌ ڕۆحانى، نه‌يه‌ÙˆÛŽ له‌ ماوه‌Ù‰ دووه‌مى سه‌رۆكايه‌تييه‌كه‌يدا، ته‌باى خولى‌ يه‌كه‌Ù…ØŒ له‌ ڕووى سوپاى پاسداراندا بوه‌ستێته‌وه‌.

ڕاسته‌ ڕۆحانى به‌شێكى تۆكمه‌Ù‰ دامه‌زراوه‌Ù‰ ئينقيلابه‌ Ùˆ پێشتر وه‌Ùƒ سه‌رۆكى ئه‌نجومه‌نى باڵاى ئاسايشى نيشتمانيى ئێران كارى كردووه‌ØŒ Ù„ÛŽ ئه‌وه‌یش ڕاسته‌ كه‌ ده‌ستوورى كۆمارى ئيسلامى، ئالينگارى (ته‌حه‌ددى)ÛŒ به‌رچاو ڕووبه‌ڕووى سه‌رۆككۆمار ده‌كاته‌وه‌ و، جڵه‌وى به‌شێكى زۆرى ده‌سه‌ڵاتى داوه‌ته‌ ڕێبه‌رى باڵا [عه‌لى خامنه‌يى]‌ نه‌Ùƒ ئه‌Ùˆ. سه‌ربار، بنيادى دووانه‌Ù‰ نيزامى ئێران، به‌ سيسته‌مى ئابووريیشه‌وه‌ØŒ بوارێكى بچووكى بۆ مانۆڕى سه‌رۆككۆمار هيشتووه‌ته‌وه‌‌.

وێڕاى ئه‌وه‌Ù‰ سه‌ره‌وه‌ØŒ ڕۆحانى له‌ ماوه‌Ù‰ يه‌كه‌مى سه‌رۆكايه‌تيى خۆيدا، هه‌ÙˆÚµÙ‰ دا سياسه‌تێك جێبه‌جێ بكا كه‌ زۆر جاران له ‌لايه‌Ù† ڕكابه‌ره‌ خۆپارێزه‌كان Ùˆ داموده‌زگه‌Ù‰ ته‌ناهيى ئێرانه‌وه‌ØŒ ده‌درايه‌ به‌ر Ú•Ù‡‌خنه‌Ø› كه‌Ú†Ù‰ ماوه‌Ù‰ دووه‌مى سه‌رۆكايه‌تييه‌كه‌Ù‰ گۆڕانێكى تێ كه‌وتووه‌ به‌ ئاقارى دڵنه‌واييكردنى سوپاى پاسداران. ئه‌Ù… بادانه‌وه‌يه‌ له‌سه‌ر حيسابى خۆشگوزه‌رانيى ئابووريى هاووڵاتيانى ئێرانى بووه‌.  

مێژوونووسى به‌ناوبانگى سه‌ده‌Ù‰ چوارده‌Ù…ØŒ ئيبن خه‌لدوون، ده‌ÚµÛŽ‌ كه‌‌ يه‌كگرتنى خێڵه‌كى (عصبيه‌)ØŒ وه‌Ùƒ Ú†Ù‡‌سپى كۆمه‌ڵايه‌تى وايه‌ كه‌ هه‌Ù… خه‌ÚµÙƒ پێكه‌وه‌ گرێ ده‌دا Ùˆ هه‌Ù… به‌Ú¯Ú˜ "ئه‌وى ديكه‌"ياندا ده‌كاته‌وه‌. له ‌هه‌مان كاتدا ئيبن خه‌لدوون Ù¾ÛŽ له‌سه‌ر ئه‌وه‌یش‌ داده‌گرێ كه‌ بنه‌ماڵه‌ حوكمڕانه‌كان Ùˆ كه‌لتووره‌كان به‌شێكى ته‌واوكه‌Ù‰ سووڕى ژيان Ù¾ÛŽÙƒ دێنن، چونكه‌ هه‌مان يه‌كگرتن كه‌ Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ بۆ نه‌شونما ده‌كاته‌وه‌ØŒ به ‌هه‌مان شێوه‌‌ تۆوى له‌به‌ريه‌كهه‌ڵوه‌شانه‌وه‌Ù‰ ديماهیى خۆيان، له‌Ú¯Ù‡‌Úµ خۆياندا هه‌ڵگرتووه‌.

مه‌رام Ùˆ هه‌ÙˆÚµÙ‰ تاران بۆ سه‌پاندنى هێژموونیى ناوچه‌يیى خۆى، ده‌سكه‌وتى به‌رچاوى هه‌بووه‌ كاتێ كه‌ ئه‌Ùˆ بۆشايیيه‌Ù‰ "به‌هارى عه‌ره‌بى" له‌دواى خۆى له‌ ناوچه‌كه‌ جێى هێشتووه‌ØŒ په‌نجه‌ره‌يه‌كى ناوازه‌Ù‰ ده‌رفه‌تى بۆ كۆمارى ئيسلامى كرده‌وه‌ كه‌ نفووزى ناوچه‌يیى خۆى فراوان بكا. به‌ هه‌ر حاڵ، ته‌رخانكردنى سه‌رچاوه‌Ù‰ زۆروزه‌وه‌ندى دارايى بۆ ئه‌Ù… خوليا هێژموونگه‌رايه،‌ بشێویى كۆمه‌ڵايه‌تیى له‌ناو وڵاتى ئێراندا دروست كردووه‌.

ناكرێ بزاندرێ كه‌ ئایينده‌ چیى له‌Ú¯Ù‡‌ÚµÙ‡‌ خۆيدا هه‌ڵگرتووه‌‌ØŒ به‌ڵام ناكرێ درز Ùˆ كه‌لێنى نێوان ڕژێمى ئيسلامى Ùˆ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌Ù‰ ئێرانى فه‌رامۆش بكرێ Ùˆ به‌هه‌ند وه‌رنه‌گيرێ. ناڕه‌زاييیه‌ كۆمه‌ڵايه‌تييه‌كان به‌ره‌نجامێكى ته‌Ù†Ú¯ÙˆÚ†Ù‡‌ÚµÙ‡‌مه‌‌ سۆسيۆ- ئابوورييه‌كانن كه بێ ئه‌ملاوئه‌ولا‌ Ùˆ به ‌لانى كه‌مه‌وه‌ یه‌كه‌مین درزێكى Ú¯Ù‡‌وره‌يه‌‌ كه‌ بكه‌وێته‌ بنيادى كۆمارى ئيسلامييه‌وه‌. ڕاسته‌ درزى یه‌كه‌Ù… پاش ماوه‌يه‌كى كه‌Ù… پاش دامه‌زرانى نيزامى ئيسلامى له‌ 1979دا سه‌ری هه‌ڵدا وه‌كوو ئه‌نجامێكى بڕيارى خومه‌ينى كه‌ ڕووى له‌ هاوبه‌شه‌ ئينقلابييه‌كانى خۆى وه‌رگێڕا كه‌ له‌ ڕووخاندنى شادا هاوكارى بوون. هه‌روا درز Ùˆ كه‌ڵينى ديكه‌ له‌سه‌ر بنه‌ماى ئيتنى Ùˆ ئايينى Ùˆ جوگرافى Ùˆ ناته‌بايیى نێوان نه‌وه‌كاندا سه‌ريان هه‌ڵداوه‌Ø› هه‌ڵبه‌ت وه‌Ùƒ ئه‌نجامێكى ململانه‌Ù‰ سياسى Ùˆ شه‌خسى له‌سه‌ر ده‌سه‌ڵات Ùˆ پله‌ Ùˆ پايه‌ Ùˆ كۆنترۆڵكردندا.

گومانێكى كه‌Ù… هه‌يه،‌ دامه‌زراوه‌Ù‰ ئه‌منيیه‌تى ئێران، كه‌ له‌ ئينقيلابى ئيسلامى به‌پاش كه‌وتووه، ئاگاييیه‌كى قووڵى له‌ مه‌ترسييه‌كانى ناسه‌قامگيريى كۆمه‌ڵايه‌تى هه‌بێ و، بزانێ كه‌ Ú†Û†Ù† مامه‌ÚµÙ‡‌Ù‰ له‌ته‌كدا بكا؛ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌وه‌یشدا، سه‌ركرده‌كانى ڕژێمى ئێران خۆيان به‌شێكن له‌ ئينقيلابى ئيسلامى كه‌ له‌ ساڵى 1979دا‌ نيزامى شاهه‌نشاهیى ڕووخاند. Ù„ÛŽ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر مێژوو وانه‌يه‌كمان فێر بكا، ئه‌وه‌يه‌ كه‌ مانه‌وه‌Ù‰ درێژخايه‌Ù† له‌ ده‌سه‌ڵاتدا زۆر جاران حوكمڕانان له‌ ئاست پێداويستى Ùˆ خواستى Ú•Ù‡‌عيیه‌ته‌كانى خۆياندا كوێر ده‌كا. له‌ ئه‌نجامى ئه‌Ùˆ كوێربوونه‌دا، هه‌ÚµÙ‡‌وپه‌ÚµÙ‡‌Ù‰ ئه‌وتۆ ده‌كرێن كه‌ له‌وانه‌يه‌ دانيشتووان زيانى زۆريان به‌ر بكه‌ÙˆÛŽ Ùˆ ئه‌Ùˆ به‌لانسه‌ هه‌ستياره‌Ù‰ نێوان ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت Ùˆ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ تێك بدا Ùˆ وه‌ربگێڕێ.

 

سەرچاوە:

https://besacenter.org

 

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون