PÊNÛS
گه‌وره‌ترین وانه‌كانی ژیان  

2017-08-07

په‌رتووك: "Ú¯Ù‡‌وره‌ترین وانه‌كانی ژیان

 Ø¨ÛŒØ³Øª وانه‌ÛŒ گرینگ بۆ ژیانێكی باشتر"

LIFE,S GREATEST LESSONS

20 things that matter

By Hal Urban

A Fireside BOOK, New York, 2003

 

هال ئوربەن: "بۆ به‌ده‌ستهێنانی شتێك، ده‌بێ له‌ شتێكی تر خۆش بن. ئا ئه‌مه‌یه‌ كرۆكی ژیان؛ چونكه‌ هیچ مرۆڤێك ناتوانێ پێكه‌وه‌ هه‌موو شته‌كان به‌ده‌ست بهێنێت. ئێمه‌ ناچارین چاو له‌ هه‌ندێ شت بپۆشین له‌ پێناو شتی دیكه‌دا، ئه‌Ú¯Ù‡‌ر نا، هیچمان Ú†Ù†Ú¯ ناكه‌ÙˆÛŽ."

- "شكست شتێكی ئاسایی Ùˆ نۆرماڵه‌ له‌ ژیانی مرۆڤه‌كاندا. كه‌س نییه‌ جارێك له‌ جاران شكستی نه‌خواردبێت. له‌ سه‌ركه‌وتووترین كه‌س بپرسن كه‌ ئایا تا ئێستا تووشی شكست هاتووه‌ØŒ دڵنیا بن كه‌ دوو وه‌ڵام وه‌رده‌گرن. یه‌كه‌Ù…ØŒ یان زه‌رده‌خه‌نه‌ØŒ یان پێكه‌نینه‌. دووه‌Ù…ØŒ Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ به‌ ئێوه‌ بڵێت كه‌ له‌باره‌ÛŒ كامه‌ شكستمه‌وه‌ بدوێم؟ گرنگ ئه‌وه‌یه‌ دوای شكست Ú†ÛŒ ده‌كه‌Ù†. شكست Ú¯Ù‡‌وره‌ترین مامۆستا Ùˆ فێركاره‌."

 

ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ (Ú¯Ù‡‌وره‌ترین وانه‌كانی ژیان) به‌رهه‌Ù…ÛŒ نووسه‌ری ئه‌مریكی "هال ئوربه‌Ù†"Ù‡‌. له‌ لایه‌Ù† "Ú•Ù‡‌فیق وه‌ڵاتی"یه‌وه‌ له‌ فارسییه‌وه‌ كراوه‌ته‌ كوردی. ده‌زگه‌ÛŒ چاپ Ùˆ بڵاوكردنه‌وه‌ÛŒ موكریانی له‌ ساڵی (2011) له‌ چاپی داوه‌.

ناوه‌Ú•Û†ÙƒÛŒ په‌رتووكه‌كه‌ Ù¾Ú•Ù‡‌ له‌ بابه‌تی گرنگ Ùˆ به‌پێز Ùˆ وانه‌ÛŒ Ú¯Ù‡‌وره‌ بۆ ژیانی مرۆڤه‌كان؛ ئه‌Ùˆ وانانه‌ÛŒ كه‌ له‌ وێستگه‌ هه‌ستیاره‌كانی ته‌مه‌Ù†ÛŒ مرۆڤدا، ده‌كرێ به‌ باشترین شێوه‌ سوودیان Ù„ÛŽ وه‌ربگیرێت Ùˆ بخرێنه‌ Ù†ÛŽÙˆ به‌رنامه‌ÛŒ پراكتیكیی ژیانه‌وه‌. به‌ جێبه‌جێكردن Ùˆ Ù¾ÛŽÚ•Ù‡‌وكردنی ئه‌Ù… وانانه‌ØŒ تاك ژیانێكی سه‌ركه‌وتووانه‌تری ده‌بێت و، ئه‌مه‌یش به‌شێكه‌ له‌Ùˆ زانسته‌ÛŒ كه‌ Ù¾ÛŽÛŒ ده‌ÚµÛŽÙ† "په‌ره‌پێدانی مرۆیی".

بایه‌Ø® Ùˆ گرنگیی ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ له‌وێدا ده‌رده‌كه‌ÙˆÛŽ كه‌ بزانین بابه‌ته‌كانی كه‌ له‌ دووتوێی ئه‌Ù… په‌رتووكه‌دا هه‌ن، ده‌Ø´ÛŽ له‌ سه‌رجه‌Ù… بواره‌كانی ژیانی تاك Ùˆ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌دا به‌كار بێن Ùˆ ببنه‌ خاڵی وه‌رچه‌رخان له‌ ئاكار Ùˆ كرده‌وه‌ Ùˆ Ú¯Ù‡‌شه‌كردنی مرۆڤه‌كاندا. ئوربه‌Ù† وه‌Ùƒ مامۆستایه‌Ùƒ له‌ پێشه‌كیی په‌رتووكه‌كه‌یدا ده‌ÚµÛŒ: "باوه‌Ú•ÛŽÙƒÛŒ به‌هێزم به‌ خاڵێك هه‌یه‌- Ú•Ù‡‌وشتی باش، به‌ستێنی كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ باشه‌. هیوادارم ئێوه‌یش به‌ خوێندنه‌وه‌ÛŒ ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ØŒ بچنه‌ ڕێزی ئه‌Ùˆ كه‌سانه‌ÛŒ كه‌ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌تان به‌ به‌رزی ڕابگرن، شارستانییه‌ته‌كه‌تان بناسێنن Ùˆ په‌ره‌ به‌ فه‌زیڵه‌ته‌كانی بده‌Ù†."

"مارتین تاپێر" له‌باره‌ÛŒ ئه‌Ù… په‌رتووكه‌وه‌ ده‌ÚµÛŽ: "ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ له‌باره‌ÛŒ چاكه‌كانه‌- چاكه‌كانی ژیان Ùˆ چاكه‌كانی خه‌ÚµÙƒ و، له‌ هه‌مووی گرنگتر ئه‌Ùˆ چاكانه‌ÛŒ كه‌ له‌ ده‌روونتاندایه‌... ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ هاوكاریتان ده‌كات تاكوو به‌ مانای ڕاسته‌قینه‌ÛŒ وشه‌كه‌ Ú†ÛŽÚ˜ له‌ ژیان وه‌ربگرن."

ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ له‌Ù… به‌شانه‌ÛŒ خواره‌وه‌ Ù¾ÛŽÙƒ دێ، كه‌ دواتر هه‌ÙˆÚµ ده‌ده‌ین به‌كورتی باسی هه‌ندێ له‌Ùˆ به‌شانه‌ بكه‌ین كه‌ پێمان وایه‌ بۆ قۆناغی ئێستای كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ ئێمه‌ زۆر گرنگن و، پێویسته‌ هه‌ڵوه‌سته‌یان له‌سه‌ر بكه‌ین:

  • پێشگوتار
  • ئه‌Ú¯Ù‡‌ر كه‌سێك ئه‌Ù… كتێبه‌ÛŒ Ù¾ÛŽ دای
  • پێشه‌ÙƒÛŒ
  • به‌Ø´ÛŒ 1/ سه‌ركه‌وتن شتێكه‌ له‌ به‌ده‌ستهێنانی پاره‌ زیاتره‌
  • به‌Ø´ÛŒ 2/ ژیان سه‌خته‌ ... Ùˆ هه‌میشه‌ دادوه‌رانه‌ نییه‌
  • به‌Ø´ÛŒ 3/ ژیان هه‌روه‌ها خۆشیهێنه‌ر Ùˆ زۆر چێژبه‌خشه‌
  • به‌Ø´ÛŒ 4/ به‌ هه‌ڵبژاردن ده‌ژین، نه‌Ùƒ به‌ شانس
  • به‌Ø´ÛŒ 5/ تێڕوانین هه‌ڵبژاردنێكه‌- گرنگترین هه‌ڵبژاردنێك كه‌ ده‌توانن ئه‌نجامی بده‌Ù†
  • به‌Ø´ÛŒ 6/ خووه‌كان كلیلی هه‌موو سه‌ركه‌وتنه‌كانن
  • به‌Ø´ÛŒ 7/ سوپاسیكردن خوویه‌كه‌- باشترین خووی كه‌ ده‌كرێ ببن به‌ خاوه‌Ù†ÛŒ
  • به‌Ø´ÛŒ 8/ مرۆڤه‌ باشه‌كان ژیانیان له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێز بنیات ده‌Ù†ÛŽÙ†
  • به‌Ø´ÛŒ 9/ ڕاستگۆیی هێشتا باشترین سیاسه‌ته‌
  • به‌Ø´ÛŒ 10/ قسه‌ÛŒ میهره‌بانانه‌Ø› خه‌رجێكی كه‌Ù… به‌ڵام زۆر به‌نرخ
  • به‌Ø´ÛŒ 11/ پاڵنه‌ری ڕاسته‌قینه‌ØŒ له‌ ده‌روونه‌وه‌ سه‌رچاوه‌ ده‌گرێت
  • به‌Ø´ÛŒ 12/ ئامانج خه‌ونێكه‌ØŒ كه‌ كاتی به‌دیهاتنی دیاره‌
  • به‌Ø´ÛŒ 13/ تێكۆشان هیچ جێگره‌وه‌یه‌ÙƒÛŒ نییه‌
  • به‌Ø´ÛŒ 14/ بۆ به‌ده‌ستهێنانی شتێك، ده‌بێ له‌ شتێكی تر خۆش بن
  • به‌Ø´ÛŒ 15/ مرۆڤه‌ سه‌ركه‌وتووه‌كان كات نادۆزنه‌وه‌- ئه‌وان كات به‌رهه‌Ú¤ ده‌كه‌Ù†
  • به‌Ø´ÛŒ 16/ جگه‌ له‌ خۆتان كه‌س ناتوانێت به‌رزه‌خۆیی (عزت نفس)ÛŒ ئێوه‌ زیاد بكات
  • به‌Ø´ÛŒ 17/ جه‌سته‌ پێویستیی به‌ خۆراك Ùˆ وه‌رزش هه‌یه‌Ø› زه‌ین Ùˆ ده‌روونیش له‌Ù… ڕێسایه‌ به‌ده‌ر نین
  • به‌Ø´ÛŒ 18/ ده‌توانم شكست بێنم- هه‌مووان شكست دێنن
  • به‌Ø´ÛŒ 19/ كاتێ بزانین كامه‌ زه‌روورییه‌ØŒ ژیان ساناتر ده‌بێ
  • به‌Ø´ÛŒ 20/ Ù¾Ú•Ù‡‌نسیپێكی گرنگ: مرۆڤێكی باش بن

وه‌Ùƒ ده‌بینین سه‌رجه‌Ù… بابه‌ته‌كانی ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ØŒ زۆر نایاب Ùˆ زه‌روورین Ùˆ له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌Ù… سه‌رده‌مه‌ Ùˆ ئه‌Ù… قۆناغه‌ÛŒ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌كه‌ماندا ده‌گونجێن، به‌ڵام ئێمه‌ باسی Ú†Ù‡‌ند به‌Ø´ÛŽÙƒÛŒ ده‌كه‌ین:

له‌ به‌Ø´ÛŒ یه‌كه‌مدا، هاڵ ئوربه‌Ù† ده‌پڕژێته‌ سه‌ر مه‌سه‌له‌ÛŒ سه‌ركه‌وتن Ùˆ پاره‌. له‌ ڕوانگه‌ÛŒ ئه‌وه‌وه‌ خودی پاره‌ خراپ نییه‌ Ùˆ سه‌رچاوه‌ÛŒ ئه‌هریمه‌نییه‌كان نییه‌ØŒ به‌ڵكوو ئاماژه‌ به‌ كتێبی پیرۆز ده‌كات Ùˆ ده‌ÚµÛŽ: "نه‌خێر، خۆشه‌ویستیی پاره‌ØŒ Ú•Ù‡‌Ú¯ÛŒ هه‌موو ئه‌هریمه‌نییه‌كانه‌. ئه‌Ù… دووانه‌ به‌ته‌واوی له‌Ú¯Ù‡‌Úµ یه‌كتریدا جیاوازن." Ú¯Ù‡‌ر ته‌ماشایه‌ÙƒÛŒ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ كوردستان بكه‌ین، خه‌ریكه‌ "پاره‌" Ùˆ پاره‌دار" ده‌بنه‌ سه‌نته‌ری هه‌موو چاكه‌ Ùˆ سه‌ركه‌وتنه‌كان. وای Ù„ÛŽ هاتووه‌ بڵێین ئه‌Ú¯Ù‡‌ر كه‌سێك Ú†Ù‡‌ندیش له‌ بوارێكدا سه‌ركه‌وتوو بێت Ùˆ Ú†Ù‡‌ند مرۆڤێكی باش بێت، كه‌ پاره‌ÛŒ نه‌بێت كه‌س ڕێزی Ù„ÛŽ ناگرێ و، به‌Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانیشه‌وه‌ كه‌سێك ئه‌Ú¯Ù‡‌ر هیچ چاكه‌ Ùˆ هونه‌ر Ùˆ زانست Ùˆ خه‌سڵه‌تێكی مرۆییی دیاریشی نه‌بێت، كه‌ پاره‌ÛŒ هه‌بێت هه‌مووان ڕێزی ده‌گرن Ùˆ له‌ سه‌ره‌وه‌ÛŒ مه‌جلیسان دای ده‌Ù†ÛŽÙ†! ئوربه‌Ù† ده‌ÚµÛŽ: "هه‌بوونی ماددییات واتای سه‌ركه‌وتن ناگه‌یه‌نێت. ئه‌Ù… كه‌سانه‌ له‌ شته‌ زه‌روورییه‌كان Ùˆ ئه‌ركه‌كانیان خافڵ بوونه‌. خوویان گرتووه‌. بوونه‌ته‌ كۆیله‌ÛŒ پاره‌ÛŒ زۆر، له‌Ù… Ú•Ù‡‌وته‌دا هه‌Ù… زیانیان به‌ خۆیان Ùˆ هه‌Ù… به‌ ده‌وروبه‌ریان Ú¯Ù‡‌یاندووه‌. سه‌ركه‌وتن شتێكه،‌ له‌ به‌ده‌ستهێنانی ده‌رامه‌ت زیاتره‌..."

له‌ به‌Ø´ÛŒ دووه‌مدا ئوربه‌Ù† Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ كه‌ ژیان خۆی له‌ خۆیدا سه‌خته‌ Ùˆ هه‌میشه‌ دادوه‌رانه‌ نییه‌. زۆر جار له‌ ژیاندا ڕووداوی زۆر ناهه‌موار Ùˆ ناخۆشمان بۆ دێته‌ Ù¾ÛŽØ´ كه‌ شیرینیی ژیانمان Ù„ÛŽ ده‌كه‌نه‌ تاڵی. ئوربه‌Ù† ده‌ÚµÛŽ: "جیهان، خۆی بۆ شادكردنمان ته‌رخان ناكات." پێویسته‌ له‌Ù… هه‌لومه‌رجه‌ ناله‌باره‌ÛŒ كوردستاندا Ùˆ به‌Ù… قه‌یرانه‌ یه‌Ùƒ له‌ دوای یه‌كه‌كاندا، ئه‌Ù… ڕاستییه‌مان بۆ ده‌ربكه‌ÙˆÛŽ كه‌ ژیان بریتییه‌ له‌ به‌رزی Ùˆ نزمی Ùˆ خۆشی Ùˆ ناخۆشی؛ بۆ ئه‌وه‌ÛŒ به‌رگه‌ÛŒ نه‌هامه‌تی Ùˆ نه‌گبه‌تییه‌كانی ئه‌Ù… قۆناغه‌ بگرین. بۆ ئه‌وه‌ÛŒ ڕۆژگار چۆكمان Ù¾ÛŽ دانه‌دات Ùˆ ÙƒÛ†Úµ نه‌ده‌ین Ùˆ له‌ كێشه‌ Ùˆ گیروگرفته‌كان سڵ نه‌كه‌ینه‌وه‌ Ùˆ به‌ره‌نگاریان ببینه‌وه‌. له‌Ù… فه‌زا سیاسییه‌ ته‌مومژاوی Ùˆ نیگه‌رانكه‌ره‌ÛŒ كوردستاندا، Ú¯ÙˆÛŽ له‌ قسه‌ÛŒ ئوربه‌Ù† ده‌گرین Ùˆ دان به‌وه‌دا ده‌نێین كه‌ ژیان سه‌خته‌. ئه‌Ùˆ له‌ زاری "بوودا"وه‌ ده‌ÚµÛŽ: "ژیان تێكه‌ÚµÙ‡‌ به‌ ئێش Ùˆ ئازار." ئوربه‌Ù† ده‌ÚµÛŽ: "به‌گژداچوونی كێشه‌كانی ژیان Ùˆ پێشوازیلێكردنیانه،‌ كه‌ مانا به‌ ژیان ده‌به‌خشێت."

له‌ به‌Ø´ÛŒ چواره‌مدا ئوربه‌Ù† به‌تێروته‌سه‌ÚµÛŒ باس له‌وه‌ ده‌كات Ùˆ Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ كه‌ "به‌ هه‌ڵبژاردن ده‌ژین، نه‌Ùƒ به‌ شانس". ئوربه‌Ù† ئه‌وه‌ ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ Ú†Û†Ù† له‌ زانكۆدا فێری ئه‌Ù… وانه‌یه‌ بووه‌: "ئازادی بۆ بڕیاردان، هێزی هه‌ڵبژاردن".

بۆ ئێمه‌ØŒ وه‌Ùƒ تاك Ùˆ وه‌Ùƒ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ كوردی، زه‌روورییه‌ فێری وانه‌ÛŒ بڕیاردان Ùˆ هه‌ڵبژاردن بین. بڕیار Ùˆ هه‌ڵبژاردنه‌كانی ژیان له‌ده‌ست خۆماندایه‌. ئێمه‌ین بڕیار ده‌ده‌ین Ú†Û†Ù† بژین: به‌خۆشی، یان ناخۆشی، به‌ژێرده‌ستی، یان سه‌ربه‌خۆیی Ùˆ سه‌ربه‌رزی، به‌كۆیله‌یی یان ئازادی Ùˆ سه‌ربه‌ستی، به‌ Ú•Ù‡‌فتار Ùˆ كرداری چاك، یان خراپ، به‌ ...ئه‌مانه‌ Ùˆ Ú†Ù‡‌ندین شتی تریش كه‌ مرۆڤ خۆی بڕیاریان Ù„ÛŽ ده‌دات و، له‌ ژیانی تاكی، خێزانی، كۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی، ئابووری Ùˆ... خۆیدا ده‌یگرێته‌ به‌ر.

نووسه‌ر له‌ شوێنێكی دیكه‌دا ده‌ÚµÛŽ: "ئێمه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای هه‌ڵبژاردن ده‌ژین. ژیانمان شانسی نییه‌. گرنگ ئه‌Ùˆ شته‌ نییه‌ كه‌ ڕوو ده‌دات، گرنگ ئه‌وه‌یه‌ Ú†Û†Ù† له‌Ú¯Ù‡‌Úµ ئه‌Ùˆ شته‌دا كه‌ ڕوو ده‌دات هه‌ڵسوكه‌وت بكه‌ین." بۆیه‌ هه‌ر هه‌ڵبژاردنێكمان، Ú† باش Ú† خراپ، كاریگه‌رییه‌ÙƒÛŒ ڕاسته‌وخۆ Ùˆ ناڕاسته‌وخۆ ده‌كاته‌ سه‌ر ژیانمان و، هه‌ر خۆیشمان به‌رپرسیارێتیی ئاكام Ùˆ ئه‌نجامه‌كانیان هه‌ڵده‌گرین.

له‌ به‌Ø´ÛŒ حه‌وته‌مدا نووسه‌ر ده‌چێته‌ سه‌ر بابه‌تی "سوپاسیكردن". ئوربه‌Ù† Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ كه‌ ئێمه‌ ده‌بێ سوپاسگوزاری هه‌موو ئه‌Ùˆ شتانه‌ بین كه‌ هه‌مانه‌. ئه‌Ùˆ قسه‌یه‌ÙƒÛŒ "بێنجامین فڕانكڵین" ده‌گێڕێته‌وه‌: "هه‌رگیز قه‌دری ئاو نازانین، مه‌Ú¯Ù‡‌ر ئه‌Ùˆ كاته‌ÛŒ كه‌ بیره‌كه‌مان وشك ببێت." خوێندنه‌وه‌ÛŒ ئه‌Ù… به‌شه‌ له‌Ùˆ ڕووه‌وه‌ بۆ ئێمه‌ گرنگه‌ØŒ كه‌ ده‌زانین ژماره‌یه‌ÙƒÛŒ زۆر خه‌ÚµÙƒ هه‌Ù† كه‌ هه‌رگیز قه‌دری چاكه‌ÛŒ خه‌ÚµÙƒÛŒ تر نازانن و، Ú•Û†Ú˜ÛŽÙƒ له‌ ڕۆژان به‌ خه‌یاڵیاندا نایه‌ت كه‌ به‌رامبه‌ر باشی Ùˆ چاكه‌ÛŒ ئه‌وانی تر ته‌نانه‌ت سوپاسێكی وشك Ùˆ برینگیش بكه‌Ù†! Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ له‌ ئاستی كاروباری تاكه‌كه‌سیدا Ùˆ له‌ هه‌ڵسوكه‌وت له‌Ú¯Ù‡‌Úµ خه‌ÚµÙƒÛŒ تردا، زۆر جار چاكه‌مان به‌رامبه‌ر ده‌كرێ، كه‌Ú†ÛŒ ئێمه‌ ناسوپاسگوزارانه‌ تێ ده‌په‌ڕین Ùˆ به‌بێمنه‌تی چاكه‌یان فه‌رامۆش ده‌كه‌ین. به‌ڕاستی له‌Ù… سه‌رده‌مه‌دا سوپاسگوزاربوون Ùˆ قه‌درزانینی چاكه‌ÛŒ ئه‌وانی تر به‌هایه‌ÙƒÛŒ به‌رز Ùˆ باڵایه‌ØŒ كه‌ ده‌بێته‌ Ù‡Û†ÛŒ میهره‌بانی Ùˆ خۆشه‌ویستی Ùˆ په‌یوه‌ندی Ùˆ دڵسۆزی Ùˆ متمانه‌یه‌ÙƒÛŒ زیاتری نێوان مرۆڤه‌كان و، گیانی چاكه‌كردن Ùˆ هاوكاریكردن به‌هێز ده‌كات؛ به‌Ù¾ÛŽÚ†Ù‡‌وانه‌یشه‌وه‌ ناسوپاسی Ùˆ قه‌درنه‌زانین تووی Ú•Ù‚ ده‌چینێت و، وا ده‌كات مرۆڤه‌كان هاوكاریی یه‌كتری نه‌كه‌Ù† Ùˆ متمانه‌یان لاواز بێت. ئوربه‌Ù† ده‌ÚµÛŽ: "گوتنی "سوپاست ده‌كه‌Ù…"ÛŽÙƒ كارێكی Ú†Ù‡‌ند ئاسانه...كه‌سه‌كان پێویستییه‌ÙƒÛŒ زۆریان به‌وه‌یه‌ كه‌ سوپاسیان بكرێت."

له‌ به‌Ø´ÛŒ هه‌شته‌مدا نووسه‌ر Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ كه‌ "مرۆڤه‌ باشه‌كان ژیانیان له‌سه‌ر بنه‌مای ڕێز بنیات ده‌Ù†ÛŽÙ†"Ø› ئه‌Ùˆ له‌ ئینجیلی مه‌تی (7:12) ده‌گوازێته‌وه‌ كه‌: "چاوه‌ڕوانیت كه‌ ئه‌وانی تر Ú† Ú•Ù‡‌فتارێكت له‌Ú¯Ù‡‌ڵدا بكه‌ن، هه‌مان Ú•Ù‡‌فتاریان له‌Ú¯Ù‡‌ڵدا بكه.‌" ‌با سه‌رێك له‌ تۆڕه‌ كۆمه‌ڵایه‌تییه‌كان، به‌تایبه‌ت "فه‌یسبووك"ØŒ بده‌ین Ùˆ بزانین كه‌ له‌Ùˆ جه‌نجاڵییه‌ Ùˆ قه‌ره‌باڵغییه‌ÛŒ ئه‌وێدا Ú†ÛŒ ده‌گوزه‌رێ. Ú¯Ù‡‌ر ته‌ماشا بكه‌ین، مرۆڤه‌كان به‌ Ù‡Û†ÛŒ ناته‌بایی Ùˆ ناكۆكی له‌ بیروڕای كه‌سی، كۆمه‌ڵایه‌تی، سیاسی، ئایینی Ùˆ...دا، Ú† Ú¯ÛŽÚ†Ù‡‌ÚµÛŽÙƒ به‌ یه‌كتری ده‌كه‌Ù†. با ته‌ماشا بكه‌ین Ú† بێڕێزییه‌Ùƒ به‌رامبه‌ر یه‌كتری نیشان ده‌ده‌Ù† و، Ú†ÛŒ قسه‌ÛŒ ناشرینه‌ ئاراسته‌ÛŒ یه‌كتری ده‌كه‌Ù†. ئه‌وان ته‌نانه‌ت ده‌ست له‌ سیمبۆل Ùˆ Ú•Ù‡‌مزه‌ نه‌ته‌وه‌یییه‌كانیشمان ناپارێزن Ùˆ به‌وپه‌Ú•ÛŒ بێباكی Ùˆ گوێنه‌دانه‌وه‌ هێرشی ناڕه‌وا ده‌كه‌نه‌ سه‌ر گشت پیرۆزییه‌كان Ùˆ Ú•Ù‡‌مزه‌كان Ùˆ كه‌سایه‌تییه‌كان. ته‌شهیر Ùˆ ناوزڕاندن، بووته‌ به‌Ø´ÛŽÙƒ له‌ كه‌لتووری ئه‌Ù… خه‌ڵكه‌. له‌ "فه‌زای مه‌جازی"دا شه‌Ú•Ù‡‌جنێو Ùˆ جنێوفرۆشتنه‌ Ùˆ پێشبڕكێیه‌ له‌ فڕێدانی قسه‌ÛŒ كرێت Ùˆ ناشیرین؛ ده‌توانین بڵێین "جنێوبڕكێ"یه‌! ئوربه‌Ù† ده‌ÚµÛŽ: "كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ مرۆڤایه‌تی، به‌بێ ئه‌ده‌ب Ùˆ نه‌زاكه‌ت، به‌رگه‌ÛŒ ناگیرێ Ùˆ مه‌حاڵ ده‌بێت." ئه‌Ùˆ قسه‌یه‌ÙƒÛŒ "ئه‌دمۆند بێرگ"ØŒ مافناسی ئینگلیزی ده‌هێنێته‌وه‌: "ئه‌ده‌ب Ùˆ نه‌زاكه‌ت، له‌ یاسا گرنگترن." ئوربه‌Ù† Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ كه‌ ڕێزگرتن له‌وانی دی، كۆمه‌ÚµÛŽÙƒ به‌رهه‌Ù… Ùˆ ده‌سكه‌وتی باشی به‌دوادا دێت بۆ نموونه‌: په‌یوه‌ندیی باش له‌Ú¯Ù‡‌Úµ خه‌ڵك، ÙƒÚ•ÛŽÙ†ÛŒ ڕێزی خه‌ÚµÙƒÛŒ تر، باشبوونی هه‌ڵسوكه‌وتی كه‌سانی تر له‌Ú¯Ù‡‌ڵمان، بوونه‌ خاوه‌Ù†ÛŒ ناوبانگێكی باش Ùˆ هتد.

له‌ به‌Ø´ÛŒ نۆیه‌مدا ئوربه‌Ù† تیشك ده‌خاته‌ سه‌ر به‌هایه‌ÙƒÛŒ زۆر گرنگ، كه‌ ئه‌ویش "ڕاستگۆیی"یه‌. ئه‌Ùˆ وای بۆ ده‌چێت كه‌ "ڕاستگۆیی، هێشتا باشترین سیاسه‌ته‌." Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ هه‌ندێ خه‌ÚµÙƒ درۆ Ùˆ ده‌له‌سه‌ Ùˆ فرتوفێڵ Ùˆ... به‌ جۆره‌ زیره‌كییه‌Ùƒ بزانن Ùˆ شانازییشی پێوه‌ بكه‌ن، به‌ڵام Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ بێئاگا بن له‌ ده‌رنجام Ùˆ عاقیبه‌تی خراپی ئه‌Ù… عاده‌ته‌ ناشیرینه‌. نووسه‌ر له‌ زاری "Ú•Ù‡‌مزی كلارك" (Ramsey Clark)Ù‡‌وه‌ ده‌گێڕیته‌وه‌ كه‌: "ڕاستگۆیی باشترین سیاسه‌ته‌ له‌ په‌یوه‌ندییه‌ نێوده‌ÙˆÚµÙ‡‌تییه‌كان، په‌یوه‌ندیی نێوان تاكه‌كان، كار، بازرگانی، فێركردن، خێزان Ùˆ كۆنتڕۆڵی تاوانه‌كاندا؛ چونكه‌ هه‌قیقه‌ت Ùˆ ڕاستی، ته‌نیا شتێكه‌ كه‌ كاریگه‌ری داده‌نێت و، ته‌نیا شتێكه‌ كه‌ له‌سه‌ر بنه‌مای ئه‌و، ده‌توانین په‌یوه‌ندییه‌ÙƒÛŒ پایه‌دار بنیات بنێین." به‌Ù… پێیه‌ØŒ له‌Ù… په‌رتووكه‌دا جه‌ختێكی زۆر له‌سه‌ر ئه‌وه‌ ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ ڕاستی Ùˆ ڕاستگۆیی، هه‌میشه‌ باشتره‌ Ùˆ ئه‌نجامی باشتری ده‌بێت له‌ ناڕاستگۆیی Ùˆ درۆ Ùˆ هه‌ڵخه‌ÚµÙ‡‌تاندنی خه‌ÚµÙƒÛŒ تر Ùˆ هتد. ئێمه‌ له‌ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ÛŒ خۆیشماندا هه‌ست به‌وه‌ ده‌كه‌ین كه‌ له‌ زۆر كایه‌ Ùˆ بواردا Ùˆ له‌ ژماره‌یه‌ÙƒÛŒ زۆر له‌ تاكه‌كانی ئه‌Ù… كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌یه‌دا، ناڕاستی، شوێنی ڕاستی Ùˆ ڕاستگۆییی گرتۆته‌وه‌Ø› هه‌ست ده‌كرێ بوار بۆ مرۆڤی ڕاستگۆ كه‌Ù… بووه‌ته‌وه‌ Ùˆ خه‌ÚµÙƒ "درۆیه‌ÙƒÛŒ شیرینیان Ù¾ÛŽ خۆشتره‌ØŒ له‌ ڕاستییه‌ÙƒÛŒ تاڵ".

ئوربه‌Ù† ده‌ÚµÛŽ:‌ "نه‌بوونی ڕاستگۆیی، زیاتر له‌ هه‌ر شتێكی تر ده‌بێته‌ كۆسپ له‌ به‌رده‌Ù… ئه‌وه‌دا كه‌ نه‌بین به‌Ùˆ كه‌سه‌ÛŒ كه‌ ده‌توانین Ùˆ ده‌مانه‌وێت ئه‌Ùˆ بین. هاوشێوه‌ÛŒ شێرپه‌نجه‌یه‌." ئه‌Ùˆ ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ ناڕاستگۆیی، Ú†Ù‡‌رخێكی پووچه‌ÚµÙ‡‌ و، مرۆڤێكی ده‌سه‌ڵاتخوازمان Ù„ÛŽ دروست ده‌كات. ئه‌Ùˆ وای بۆ ده‌Ú†ÛŽ كه‌ ناڕاستگۆیی دواجار یه‌خه‌ÛŒ مرۆڤ ده‌گرێ Ùˆ ناشاردرێته‌وه‌ Ùˆ په‌یوه‌ندییه‌كان له‌Ù†ÛŽÙˆ ده‌بات و، هه‌روه‌ها Ú•ÛŽÚ¯Ù‡‌ له‌ سه‌ركه‌وتنمان ده‌گرێ. به‌ڵام قازانجه‌كانی ڕاستگۆییش له‌وانه‌دا ده‌بێنێته‌وه‌: ئاسووده‌یی Ùˆ ئارامیی مێشك، Ú•Ù‡‌وشت Ùˆ ناوبانگ، په‌یوه‌ندی، یه‌كپارچه‌یی Ùˆ یه‌كێتی، ته‌ندروستیی جه‌سته‌یی Ùˆ زه‌ینی Ùˆ هه‌بوونی Ú•Ù‡‌سه‌نایه‌تی. به‌ڕاستی ئه‌Ù… به‌شه‌ÛŒ په‌رتووكه‌كه‌ØŒ گرنگییه‌ÙƒÛŒ تایبه‌تی بۆ تاك Ùˆ كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌ Ùˆ هه‌ندێ له‌ سیاسییه‌كانمان هه‌یه‌Ø› ئه‌وان ده‌بێ له‌وه‌ تێ بگه‌Ù† كه‌ "ڕاستگۆیی، هێشتا باشترین سیاسه‌ته و، ناڕاستی Ùˆ ناڕاستگۆییش زه‌رەر Ùˆ زیانێكی زۆری بۆ خۆیان Ùˆ ده‌وروبه‌ریان هه‌یه‌.

له‌ به‌Ø´ÛŒ دوازده‌یه‌مدا نووسه‌ر باس له‌ ئامانج ده‌كات، كه‌ بێ گومان بۆ هه‌ر تاكێك Ùˆ هه‌ر كۆمه‌ÚµÚ¯Ù‡‌یه‌Ùƒ Ùˆ هه‌ر حكوومه‌ت Ùˆ ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تێك، دانانی ئامانجه‌كان Ú•ÛŽÚ•Ù‡‌ÙˆÛŽÙƒÛŒ ڕاسته‌قینه‌یه‌ به‌ره‌Ùˆ سه‌ركه‌وتن. نووسه‌ر قسه‌یه‌ÙƒÛŒ "ئیریل نایتینگل" ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ ده‌ÚµÛŽ: "كه‌سانی خاوه‌Ù† ئامانج، له‌Ùˆ ڕووه‌وه‌ سه‌ركه‌وتن به‌ده‌ست دێنن چونكه‌ ده‌زانن به‌ره‌Ùˆ كوێ هه‌نگاو ده‌Ù†ÛŽÙ†." ئوربه‌Ù† له‌ وه‌ڵامێكی خوێندكارێكی خۆیدا ده‌ÚµÛŽ: "ئامانجه‌كان خه‌ونگه‌لێكن كه‌ كاتی كۆتاییهاتنیان دیاره‌." ئه‌Ùˆ Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ هه‌موو ئامانجه‌كان، پێویسته‌ كاتی پێكانیشیان دیار بێت، چونكه‌ ئه‌Ú¯Ù‡‌ر به‌ شێوه‌یه‌ÙƒÛŒ گشتی دابنرێن، Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ قه‌ت نه‌پێكرێن. كاتێ هاوڕێیه‌Ùƒ به‌ هاوڕێیه‌ÙƒÛŒ تر ده‌ÚµÛŽ "هه‌فته‌ÛŒ دابێ، یه‌كتر ده‌بینین"ØŒ ئه‌وه‌ بێ گومان یه‌كتری نابینن، چونكه‌ Ú•Û†Ú˜ Ùˆ كات Ùˆ شوێنیان دیاری نه‌كردووه‌. ئوربه‌Ù† Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ هه‌موو ئامانجه‌كان، ده‌بێ ڕوون Ùˆ ئاشكرا Ùˆ دیار بن، به‌ كات Ùˆ شوێنه‌وه‌Ø› ئه‌Ú¯Ù‡‌ر نا، ناپێكرێن. ئه‌Ùˆ ده‌ÚµÛŽ "ئامانج" Ùˆ "ئاوات" دوو شتی زۆر جیاوازن... بۆ ئامانج، پێویسته‌ هه‌ÙˆÚµ بده‌ین Ùˆ دیسپلینێكی به‌هێزمان هه‌بێ." ئێمه‌ له‌ ئاستی تاك Ùˆ ته‌نانه‌ت له‌ ئاستی سیاسه‌ت Ùˆ به‌ڕێوه‌بردنی وڵاتیشدا، پێویستیمان به‌وه‌یه‌ كه‌ ئامانجه‌كانمان دیار Ùˆ ڕوون Ùˆ ئاشكرا Ùˆ دیاریكراو بن و، ته‌مومژاوی Ùˆ ناڕوونییان تێدا نه‌بێ، بۆ ئه‌وه‌ÛŒ بێنه‌ دی.

به‌Ø´ÛŒ سێزده‌یه‌Ù…ØŒ ته‌رخان كراوه‌ بۆ هه‌ÙˆÚµ Ùˆ كۆشش Ùˆ تێكۆشان. نووسه‌ر Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ "تێكۆشان هیچ جێگره‌وه‌یه‌ÙƒÛŒ نییه‌." كه‌س به‌ خه‌ون Ùˆ خه‌یاڵ Ùˆ هیوا Ùˆ ئاوات ناگاته‌ هیچ شتێك؛ ته‌نیا هه‌ÙˆÚµ Ùˆ هیممه‌ت Ùˆ خۆماندووكردنه‌ØŒ كه‌ ئه‌نجامی ده‌بێت.

به‌Ø´ÛŒ چوارده‌یه‌Ù… ئاماژه‌یه‌ بۆ بابه‌تێكی بایه‌خدار Ùˆ هه‌نووكه‌یی: بۆ به‌ده‌ستهێنانی شتێك، ده‌بێ له‌ شتێكی تر خۆش بن. ئا ئه‌مه‌یه‌ كرۆكی ژیان؛ چونكه‌ هیچ مرۆڤێك ناتوانێ پێكه‌وه‌ هه‌موو شته‌كان به‌ده‌ست بهێنێت. ئێمه‌ ناچارین چاو له‌ هه‌ندێ شت بپۆشین له‌ پێناو شتی دیكه‌دا، ئه‌Ú¯Ù‡‌ر نا، هیچمان Ú†Ù†Ú¯ ناكه‌ÙˆÛŽ. نووسه‌ر ئاماژه‌ به‌ قسه‌ÛŒ "ئێچ. لامار هانت" ده‌كات، كه‌ گوتوویه‌تی: "بڕیار بده‌Ù† چیتان ده‌ÙˆÛŽØŒ بڕیار بده‌Ù† كه‌ بۆ Ú¯Ù‡‌یشتن به‌ ئاواته‌كانتان، ئاماده‌Ù† Ú† شتێك له‌ده‌ست بده‌Ù†. ئه‌وله‌وییاته‌كانتان ده‌ستنیشان بكه‌Ù† Ùˆ ده‌ستبه‌كار بن!"

تاكی ئێمه‌ØŒ زۆر ده‌ترسێ له‌وه‌ÛŒ ئه‌Ùˆ شتانه‌ÛŒ هه‌یه‌تی له‌كیس بدات، به‌ڵام زۆر بیر له‌وه‌ ناكاته‌وه‌ كه‌ Ú†ÛŒ به‌ده‌ست دێنێت. قه‌یناكات ئه‌Ú¯Ù‡‌ر شتێك له‌ پێناوی شتێكی Ú¯Ù‡‌وره‌تر Ùˆ باشتر له‌ده‌ست بده‌ین. ترسی ئێمه‌ له‌ دواڕۆژه‌ØŒ بۆیه‌ جۆره‌ هه‌ستێكی "كۆنسێرڤاتیستانه‌"مان تێدایه‌ كه‌ ناهێڵێ به‌ره‌Ùˆ ئاسۆیه‌ÙƒÛŒ Ú¯Ù‡‌شتر هه‌نگاو بنێین.

له‌ به‌Ø´ÛŒ هه‌ژده‌یه‌مدا ئوربه‌Ù† باسه‌كه‌ÛŒ ته‌رخان كردووه‌ به‌ قسه‌كردن له‌سه‌ر "شكست"Ø› جا شكستی تاك بێ، یان شكستی تر. به‌ ڕای نووسه‌ر، شكست شتێكی ئاسایی Ùˆ نۆرماڵه‌ له‌ ژیانی مرۆڤه‌كاندا. كه‌س نییه‌ جارێك له‌ جاران شكستی نه‌خواردبێت. ئه‌Ùˆ ده‌ÚµÛŽ: "له‌ سه‌ركه‌وتووترین كه‌س بپرسن كه‌ ئایا تا ئێستا تووشی شكست هاتووه‌ØŒ دڵنیا بن كه‌ دوو وه‌ڵام وه‌رده‌گرن. یه‌كه‌Ù…ØŒ یان زه‌رده‌خه‌نه‌ØŒ یان پێكه‌نینه‌. دووه‌Ù…ØŒ Ú•Ù‡‌Ù†Ú¯Ù‡‌ به‌ ئێوه‌ بڵێت كه‌ له‌باره‌ÛŒ كامه‌ شكستمه‌وه‌ بدوێم؟" ئه‌Ùˆ ده‌ÚµÛŽ: "گرنگ ئه‌وه‌یه‌ دوای شكست Ú†ÛŒ ده‌كه‌Ù†." هه‌روه‌ها ده‌ÚµÛŽ كه‌ شكست Ú¯Ù‡‌وره‌ترین مامۆستا Ùˆ فێركاره‌.

له‌ به‌Ø´ÛŒ بیسته‌مدا، نووسه‌ر باسێكی دیكه‌ÛŒ ورووژاندووه‌: مرۆڤی باش. ئه‌Ùˆ ده‌ÚµÛŽ Ù¾Ú•Ù‡‌نسیپێكی گرنگ هه‌یه‌: مرۆڤێكی باش بن. ‌ئوربه‌Ù† Ù¾ÛŽÛŒ وایه‌ كه‌ باشبوون بنه‌Ú•Ù‡‌تیترین ÙƒÛ†ÚµÙ‡‌كه‌ÛŒ سه‌لامه‌تیی عاتیفی Ùˆ مه‌عنه‌ویی مرۆڤه‌. ئه‌Ùˆ ده‌ÚµÛŽ كه‌ ئێمه‌ وه‌كوو مرۆڤ، پێویستیمان به‌وه‌یه‌ كه‌ باش بین. ئه‌Ùˆ ده‌ÚµÛŽ: "په‌یوه‌ندییه‌Ùƒ له‌ نێوان باشبوون Ùˆ ته‌ندروستی Ùˆ خۆشحاڵیدا هه‌یه‌. جێی داخه‌ زۆربه‌ÛŒ خه‌ÚµÙƒ به‌Ù… گرنگییه‌ ئاگادار نین."

پوخته‌:

نووسه‌ر له‌ پێشه‌كیدا ئاماژه‌ به‌وه‌ ده‌كات كه‌ له‌به‌ر چوار هۆ، ئه‌Ù… په‌رتووكه‌ÛŒ نووسیوه‌:

  1. به‌Ùˆ هۆیه‌ÛŒ كه‌ ئێمه‌ هه‌رگیز بۆ فێربوونی Ú¯Ù‡‌وره‌ترین وانه‌كانی ژیان، نه‌ له‌ڕادده‌به‌ده‌ر Ú¯Ù‡‌نج Ùˆ نه‌ زۆریش پیرین... كات هه‌میشه‌ له‌باره‌.
  2. به‌Ù… هۆیه‌وه‌ كه‌ له‌ قوتابخانه‌كان میكانیزمی ژیان فێر ناكه‌Ù† Ùˆ له‌باره‌ÛŒ پێویستییه‌كانه‌وه‌ قسه‌ ناكه‌Ù†.
  3. له‌به‌ر ئه‌وه‌ÛŒ كه‌ زۆربه‌ÛŒ ئێمه‌ بۆ ئه‌وه‌ÛŒ بزانین تا Ú† ڕادده‌یه‌Ùƒ ده‌توانین باش بین، پێویستیمان به‌ هاوكاری هه‌یه‌.
  4. به‌Ùˆ هۆیه‌ÛŒ كه‌ ته‌نانه‌ت ئه‌Ú¯Ù‡‌ر هه‌قیقه‌ته‌كان ÙƒÛ†Ù† Ùˆ هه‌ڵوه‌شاوه‌یش بن، ته‌نانه‌ت وێڕای بوونی نه‌وه‌ÛŒ نوێ، هه‌قیقه‌ته‌كان هه‌ر ده‌مێننه‌وه‌.

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون