PÊNÛS
سیاسەتی سەرۆك ترامپ بەرانبەر بە کوردەکان Ù„Û• عێراق Ùˆ سووریادا Ø´ÛŽÙˆÛ• دەگرێت Ùˆ دەردەکەوێت  

2017-04-20

سیاسەتی سەرۆك ترامپ بەرانبەر بە کوردەکان لە عێراق و سووریادا شێوە دەگرێت و دەردەکەوێت

 

زاك دی هەف

وەرگێڕانی لە ئینگلیزییەوە: دامگا هەورامی

هەر دوا بە دوای هەڵبژاردنەکان، "بریتبارت" لێکۆڵینەوە Ùˆ شیکردنەوەیەکی بڵاو کردبووەوە و، تێیدا ئاماژە بەوە درابوو کەوا سەرۆك "دۆناڵد جەی ترامپ"ØŒ هیوایەکە بۆ به‌ره‌وپێشبردنی دۆزی نەتەوەی کورد. بەڵام Ù„Û• دوای ٨١ رۆژ Ù„Û• دەستبەکاربوونی سەرۆك ترامپ ÙˆÛ•Ùƒ سەرۆکی ئه‌مریکا، ئایا ئەم تێڕوانینەی Ú©Û• گوایە سەرۆك ترامپ هیوایەکە بۆ پێشڤەچوونی دۆزی نەتەوەی کورد، Ù„Û• شێوازی بنیاتنانی هاوپەیمانێتی Ù„Û• نێوان کورد Ùˆ ئه‌مریکادا دەردەکەوێت؟

Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئەم سیاسەتە نوێیەی ئه‌مریکا، Ú©Û• بڕیاری دا هەرچی زووترە داعش لەناو ببات Ùˆ نەیهێڵێت، پرسیاری بێوەڵامی Ú•Û†ÚµÛŒ کورد Ù„Û• جەنگی دژی داعش بە نەزانراوی Ùˆ بێ وەڵام ماوەتەوە. کاردانەوە Ùˆ دەرەنجامی چۆنێتیی سیاسەتی ئیدارەی ترامپ بەرانبەر بە دەسەڵاتدارانی کورد Ù„Û• عێراق Ùˆ سووریادا بەتەواوەتی ڕوون نییە، بەڵام ڕاستیی دەرکەوتنی شێوازی ئەم سیاسەتەی نێوان هەر دوو لا Ù„Û• جێبەجیکردن Ùˆ کردار Ùˆ کاردانەوەی ڕۆژانەدا وردە وردە دەردەکەوێت.

یارمەتیدانی کوردەکان Ù„Û• لایەن ئه‌مریکاوە، Ú©Û• Ù„Û• Ù‡Û•ÙˆÚµÛŒ دروستکردنی لانەیەکن بۆ خۆیان و، پەیوەندیی ئه‌مریکا Ù„Û•Ú¯Û•Úµ تورکیا Ùˆ Ú•Ú˜ÛŽÙ…ÛŒ سووریادا ناڕوونییەکی دروست کردووە. بژاردەی ئەمریکا Ùˆ ستراتیژیی ئه‌مریکا Ù„Û• عێراق Ùˆ سووریا تا ئێستایش نادیارە و، هێشتا بەڕوونی ڕانەگەیەنراوە. Ù„Û• بڵاوکراوەیەکیدا، "واشنتۆن پۆست" باس Ù„Û•ÙˆÛ• دەکات، کەوا ئیدارەی ترامپ پلانەکەی سەرۆك ئۆبامایان بۆ پڕچەكکردنی کوردەکان وەلا ناوە و، ئەو پلانە پشتگوێ خراوە.

لەوکاتەدا تورکیا Ù‡Û•Ú•Û•Ø´Û•ÛŒ زیادکردنی هێرشەکانی بۆ سەر هێزە کوردییەکانی سووریا کرد، Ú©Û• تورکیا بە "تیرۆریست"یان دەزانێت، کوردەکانی سووریایش ناچار بڕیاری ڕاگرتن Ùˆ کۆتاییپێهێنانی جەنگی ڕووبەڕووبوونەوەی داعشیان دا بۆ ئەوەی بتوانن بەرپەرچی Ù‡Û•Ú•Û•Ø´Û• Ùˆ هێرشەکانی تورکیا بدەنەوە Ùˆ بەرگری Ù„Û• خۆیان بکەن. لەبەر ئەم هۆکارە، بۆ ماوەیەك وا دادەنرا کەوا ئه‌مریکا خەریکی پڕچەكکردنی هەر دوو لایە (مەبەست Ù„Û• کوردەکان Ùˆ داعشە) و، ئەمەیش بووە Ù‡Û†ÛŒ دەرکەوتنی دیوێکی تر Ù„Û• ڕووبەڕووبوونەوە Ùˆ ناڕەزایی بەرانبەر بە ئه‌مریکا.

Ù„Û• ماوەی سەردانەکەم بۆ لای کوردەکانی سووریا Ùˆ عێراق، Ú©Û• مانگێکی خایاند، بەتایبەت سەردانی ئەو کەسانەم کرد Ú©Û• ڕاستەوخۆ هەر پەیوەندی Ùˆ سیاسەتێکی ئه‌مریکا هەبێت Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئەوان دەبێت، بۆ ئەوەی ئاڕاستەی دروستیی شێوازی سیاسەتی ئه‌مریکام لەناوچەکەدا بۆ دەربکەوێت. لێرەدا پرسیارگەلێك دێنە ئاراوە و، دەکرێت بپرسین: ئایا ئه‌مریکا Ù„Û•Ú¯Û•Úµ پلانەکەی تورکیایە بۆ ئازادکردنەوەی ڕەققە، یان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ هێزە دیموکراتخوازەکانی سووریایە Ú©Û• Ù„Û• لایەن کوردەکانەوە سەرکردایەتی دەکرێن؟ ئایا Ù„Û• دوای کۆتاییپێهێنانی داعش Ù„Û• عێراقدا، ئه‌مریکا ئاستی هاریکاریی سەربازی بۆ کوردەکانی عێراق، بۆ ئاستێکی نزمتر دادەبەزێنێت؟

Ù‡ÛŽÚµ Ùˆ سنوورەکان دووبارە دەکێشرێنەوە، بەڵام ئەمە تەنیا کاردانەوەیەك Ù„Û• بەرانبەر بەکارهێنانی Ú†Û•Ú©ÛŒ Ú©Û†Ú©ÙˆÚ˜ Ùˆ Ú†Û•Ú©ÛŒ کیمیاییدا نییە Ú©Û• Ù„Û• ماوەی جەنگی ناوخۆی سووریادا بەکار هێنراوە. ئەو کاتەی من Ù„Û• سووریا بووم، ئه‌مریکا هێزی پشتیوانیی بۆ یارمەتیدانی کوردەکانی سووریا Ù„Û• نزیك ڕەققە نارد و، چەند Ú•Û†Ú˜ÛŽÙƒ دوای ئەمە، ئەوە ڕاگەیەنرا، کەوا هێزە دیموکراتخوازەکانی سووریا، Ú©Û• Ù„Û• لایەن کوردەکانەوە سەرکردایەتی دەکرێن، Ù„Û• مانگی چواردا دەست بە هێرشێکی نوێ بۆ سەر ڕەققە دەکەن. دواتر ئەوەیش ئاشکرا بوو، Ú©Û• ئه‌مریکا ڕاهێنان بە پۆلیس دەکات Ùˆ خەریکی دروستکردنی دەسەڵات Ùˆ ئەنجومەنێکی نیشتمانییە بۆ ئەوەی Ù„Û• دوای ئازادکردنەوەی ڕەققەی پایتەختی داعش، بتوانن شارەکە بەڕێوە بەرن.

 Ø¯ÛŒØ§Ø±Û• دوای ئازادکردنەوەی ڕەققە، شاری ڕەققە دەکەوێتە ناو سنووری ئیدارەی کوردەکانەوە Ùˆ ئەوان بەڕێوەی دەبەن. Ù„Û• ئێستادا، Ú†Û•Ùƒ Ùˆ تفاقی جەنگ Ùˆ جبەخانە دەگەیەنرێتە بەرەکانی Ù¾ÛŽØ´Û•ÙˆÛ•ÛŒ جەنگ و، Ù„Û•Ùˆ کاتەدا Ú©Û• من سەردانی ئەو ناوچەیەم کرد، ئۆتۆمبێل Ùˆ تانکە جەنگیییەکان قەتاریان بەستبوو Ùˆ یەك Ù„Û• داوی یەك دەهاتن Ùˆ پێداویستیی جەنگیان دەگەیاند. Ù„Û• بەرانبەر ئەمەدا تورکیا بێهیوایی Ùˆ ناڕەزاییی خۆی دەربڕی و، Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئەوەدا نەبوو Ú©Û• ئه‌مریکا بەشداریی ڕزگارکردنەوەی ڕەققەی Ù¾ÛŽ نەکات. هەر لەبەر ئەمەیش بوو تورکیا Ù‡Û•Ú•Û•Ø´Û•ÛŒ دەکرد Ùˆ دەیگوت دەبێت پێداچوونەوە به‌ پەیوەندیییەکانی نێوان ئانکارا Ùˆ ئه‌مریکا بکرێت. Ù„Û• دەرەوەی ئەم سنوورەیش، لەناو هەرێمی کوردستانی عێراق، بە هەمان Ø´ÛŽÙˆÛ• هۆکارگەلێکی نوێ بۆ هەمان هیوا Ùˆ گەشبینی، Ù„Û• ئارادان.

لەسەرەتای ئەم مانگەدا، سەرۆکی هەرێمی کوردستان چاوی بە ئەنتۆنیۆ گاتێرێسی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان کەوت و، لەو دیدارەدا، ئەنتۆنیۆ گاتێرێس ئاماژەی بەوە کرد، کەوا نەتەوە یەکگرتووەکان چاودێریی ڕیفراندۆمی چاوەڕوانکراوی سەربەخۆییی کوردستان دەکات. دوا بە دوای ئەمەیش، هەر دوو حزبە باڵادەستەکەی هەرێمی کوردستان، کە پێک دێن لە "پارتی دیموکراتی کوردستان" و "یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان"، پێکەوە کۆ بوونەوە و، پێکەوە کات و میکانیزم و شێوازی دەستپێکردنی ڕیفراندۆمیان تاووتوێ کرد، کە بڕیارە لە ساڵی ٢٠١٧دا ئەنجام بدرێت.

Ù„Û• هەمان کاتدا، بۆ یەکەم جار دەنگ لەسەر هەڵکردنی ئاڵای کوردستان لەسەر بارەگا حکوومییەکان Ù„Û• شاری کەرکووك (ئەو شارەی Ú©Û• دەکەوێتە شوێنە جێناکۆکەکانەوە Ùˆ بووەتە کێشەیەکی گەورە لەسەر دوا شێوازی شێوەگرتنی سنووری کوردستان) درا و، سەرقاڵییەکی زۆری تووشی کوردەکانی باکووری عێراق کرد. Ù„Û• هەمان کاتدا، دکتۆر فوئاد حوسێن، سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، Ù„Û• واشنتۆن چاوی بە سەرۆك ترامپ کەوت و، گوتی سەرۆك ترامپ پشتیوانیی سەربازیی ئه‌مریکای بۆ کوردەکانی عێراق دووپات کردووەتەوە.

Ù„Û• ماوەی سەردانەکەی سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتیی هەرێمی کوردستان، دکتۆر فوئاد حوسێن، بۆ یەکەم جار بە شێوەیەکی فەرمی Ù„Û• کۆنفڕانسی هاوپەیمانێتیی دژی داعش بەشداریی کرد. ئەمەیش خۆی Ù„Û• خۆیدا جێگەی سەرنج Ùˆ بایەخپێدانە، چونکە پێشتر Ù„Û• سەردەمی ئیدارەی ئۆبامادا بەم شێوەیە Ùˆ بەفەرمی کوردەکان Ù„Û• کۆنفڕانسی هاوپەیمانێتیی دژی داعش بەشدارییان Ù¾ÛŽ نەکراوە. هەڵبژاردنی Ú•ÛŽÙƒ تێڵەرسۆن ÙˆÛ•Ùƒ وەزیری دەرەوە، نیشانەیەکی سەره‌تاییی ئەرێنیی ئیدارەکەی ترامپ بوو. کاتێك بەڕێز تێڵەرسۆن Ù„Û• کۆمپانیای "ئیكسۆن مۆبیل" کاری دەکرد، ÙˆÛ•Ùƒ یەکەم کۆمپانیایەکی گەورەی نەوت، Ù„Û•Ú¯Û•Úµ هەرێمی کوردستاندا گرێبەستێکی دوولایەنەی واژوو کرد بۆ هەناردەکردنی نەوتی کوردستان Ùˆ Ú¯ÙˆÛŽÛŒ بەوە نەدا، Ú©Û• بەغدا Ú†ÛŒ دەڵێت Ùˆ Ù„Û•Ù… ڕووەوە بەره‌نگاری بەغدایش بووەوە. ئەم هەناردەکردنە، بووە Ù‡Û†ÛŒ ئەوەی کوردەکان زیاتر هاوکاری بکرێن، بەتایبەت Ù„Û• کاتی جەنگی ڕووبەڕووبوونەوەی داعشدا، Ú©Û• عێراق هیچ بوودجەیەکی بۆ هەرێمی کوردستان نەدەنارد. Ù„Û• ماوەی وەرگرتنی پۆستەکەیدا، تێڵەرسۆن گوتی كه‌ کوردەکان "گەورەترین هاوپەیمانی" ئێمەن و، ئێمەیش Ù„Û• هاوکاریکردنی هێزی سەربازیی کوردەکان "بەردەوام دەبین".

Ù„Û•ÙˆÛ•ÛŒ Ú©Û• ئێستا بەردەستە، دەتوانین بڵێین ئیدارەی ترامپ Ù„Û• پلانی ماوەکورتیدا پشتیوانی Ùˆ هاوکاریییەکانی خۆی بۆ کوردەکان زیاد کردووە. Ù„Û• کاتێکدا سەرۆك ترامپ سەرقاڵی داڕشتنی ستراتیژیی درێژخایەنی خۆیەتی Ùˆ چاوەڕێی بۆچوون Ùˆ پەسەندکردنی ستراتیژییەکەیە Ù„Û• لایەن کاربەدەستانی ئیدارەکەیەوە، بەڵام وا دەردەکەوێت Ú©Û• ئیدارەی ترامپ چاوی لەسەر هاوپەیمانیی زیاتری نێوان کورد Ùˆ ئه‌مریکا بێت. ئەوەی تا ئێستا نادیارە، کات پێمان دەڵیت و، بۆمان دەردەخات.

 

تێبینی:

زاک دی هەف، شارەزا و پسپۆڕی پرس و کێشەی کوردە و، پێشتر لەناو هێزی بەرگریی ئیسڕائیلدا بووە.

سەرچاوە:

http://www.breitbart.com

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون