PÊNÛS
یارمەتیی کوردە هاوپەیمانەکانمان Ù„Û• ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بدەن  

2017-04-08

یارمەتیی کوردە هاوپەیمانەکانمان لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا بدەن

(چیتر خواستی سەربەخۆبوونیان، بە کێشە و گرفت دامەنێن)

 

سێس جەی فرانتزمان

وەرگێڕانی Ù„Û• ئینگلیزییەوە: دامگا هەورامی  

بۆ ماوەی دوو ساڵە هێزەکانی ئه‌مریکا Ù„Û• نزیکەوە Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کوردەکان Ù„Û• دژی داعش Ùˆ ڕووبەڕووبوونەوەی داعش Ù¾ÛŽÚ©Û•ÙˆÛ• کار دەکەن. سەرەتا ئەم پێکەوەکارکردنەیان، Ù„Û•Ú¯Û•Úµ پێشمەرگە، Ú©Û• هێزێکی چەکداری هەرێمی کوردستانن Ù„Û• باکووری عێراق، دەستی Ù¾ÛŽ کرد و، دواتر بەرفراوانتر بوو و، وای Ù„ÛŽ هات ئه‌مریکا هاوشانی یەکینەكانی پاراستنی Ú¯Û•Ù„ (یەپەگە) جەنگی داعش Ù„Û• سووریایشدا بکات. Ù‡Û•Ù… Ù„Û• باشووری کوردستان Ùˆ Ù‡Û•Ù… Ù„Û• ڕۆژاوای کوردستان، ئه‌مریکا هاوپەیمانێکی باش Ùˆ دروستی دۆزییەوە. ئەمە Ù„Û• کاتێکدایە Ú©Û• واشنتۆن زۆر بەئاگایانە مامەڵە Ù„Û•Ú¯Û•Úµ پرسی سەربەخۆبوونی کورد دەکات و، دەیەوێت باڵانسێك Ù„Û• نێوان پەیوەندییەکانی خۆی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ بەغدا Ùˆ ئانکارادا ڕابگرێت. بەڵام ئێستا کاتی ئەوە هاتووە ئەو Ù‡Û•ÚµÛ• مێژوویییە ڕاست بکرێتەوە.

Ù„Û• مانگی چواردا، ئه‌مریکا ڕەزامەندیی لەسەر ئەوە دەربڕی، Ú©Û• بە بڕی ٤١٥ ملیۆن دۆلار هاوکاریی دارایی Ù¾ÛŽØ´Ú©Û•Ø´ÛŒ پێشمەرگە بکات. وەزیری بەرگریی ئه‌مریکا، ئاش کارتەر، بەم شێوەیە باسی پێشمەرگە دەکات Ùˆ دەڵێت: "هێزی پێشمەرگە یەکێکە Ù„Û• بەهێزترین Ùˆ کاریگەرترینی ئەو هێزانەی Ú©Û• ڕووبەڕووی داعش بوونەتەوە Ùˆ Ù„Û• دژی داعش دەجەنگن." ئەم Ú©Û†Ù…Û•Ú©Û• دارایییەی ئه‌مریکا بۆ پێشمەرگەی کوردستان، Ù„Û• مانگی Ø´Û•Ø´ÛŒ ساڵی ٢٠١٦دا بە شێوەیەکی فەرمی جێبەجێ کرا؛ کاتێك یاریدەدەری وەزیری بەرگریی ئه‌مریکا، ئێلیسا سلۆتکین، ڕێککەوتنێکی مێژووییی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ "سەرۆك بارزانی"دا واژوو کرد.

پەیوەندیی نێوان هەرێمی کوردستان Ùˆ ئه‌مریکا لەسەر هاندانی کوردەکان بۆ هاوکاریکردن Ùˆ پێکەوەکارکردنی کوردەکان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ سوپای عێراق Ù„Û• جەنگی ئازادکردنەوەی مووسڵ، بنیات نرا.  Ø¨Ø±ÛŽØª ماكگۆرك، Ú©Û• ÙˆÛ•Ùƒ لێپرسراو Ùˆ نوێنەری سەرجەم هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی Ù„Û• جەنگی  ڕووبەڕووبوونەوەی داعش دەستنیشان کرا، Ú•Û†ÚµÛŽÚ©ÛŒ گرنگی Ù„Û• دروستکردنی ئەم پەیوەندیییەی نێوان کورد Ùˆ ئه‌مریکادا هەبوو. بە مەبەستی هاوکاریکردن Ùˆ بووژاندنەوەی لایەنی ئابووریی هەرێمی کوردستان، ساڵی ڕابردوو، ماكگۆرك Ù‡Û•ÙˆÚµÛŽÚ©ÛŒ زۆری دا بۆ ڕێککەوتنی نێوان بەغدا Ùˆ هەولێر لەسەر بەرهەمهێنان Ùˆ هەناردەکردنی نەوت. هەروەها پنتاگۆن سەنتەرێکی هەماهەنگیی ڕاهێنان Ùˆ پێکەوەکارکردن Ùˆ سێ بنکەی ڕاهێنانی سەربازیی Ù„Û• هەرێمی کوردستان دروست کرد. تاوەکوو مانگی هەشتی ساڵی ٢٠١٦، Ø´Û•Ø´ هەزار پێشمەرگە Ù„Û•Ùˆ بنکەی ڕاهێنانە سەربازییانە ڕاهێنانیان Ù¾ÛŽ کرا و، دواتریش ئەم ڕاهێنانە هەر بەردەوام بوون و، Ù‡Û•ÙˆÚµ درا تیمی تایبەتیی پێشمەرگە ÙˆÛ•Ùƒ ڕاهێنەر Ù„Û•ÙˆÛŽ کار بکەن.

Ù„Û• ئێستادا کوردەکان چاویان بڕیوەتە ئاسۆی چارەنووسیان Ùˆ سەیری داهاتووی خۆیان Ù„Û• دوای کۆتاییهاتنی داعش دەکەن. وەزیری دەرەوەی هەرێمی کوردستان، فەلاح مستەفا بەکر، دەڵێت: "ڕێککەوتنی نێوان هەولێر Ùˆ بەغدا سەرکەوتوو نەبوو و، ئێستا کاتی ئەوەیە، Ú©Û• پرسی سەربەخۆیی بخرێتە سەر مێزی گفتوگۆ Ùˆ قسه‌ÛŒ له‌سه‌ر بكه‌ین." کوردەکان خەمی ئەوەیانە Ú©Û• Ù„Û• داهاتوودا ئه‌مریکا Ù„Û• ڕووی سەربازییەوە پشتیوانی Ù„Û• بەرژەوەندییەکانی کورد نەکات و، هەمان ئەوە دووبارە ببێتەوە Ú©Û• Ù„Û• ڕابردوودا ئه‌مریکا دەستی Ù„ÛŽ بەردان Ùˆ تا سەر پشتیوانیی نەکردن.

Ù„Û• ئەنجومەنی پاشایه‌تیی ئیدن بێرگ Ù„Û• ساڵی ٢٠٠٨، ژەنراڵ سایمۆن مایاڵ، جێگری فەرماندەی گشتیی هێزی هاوپەیمانان Ù„Û• عێراق، باسی بزووتنەوەی جیهادی Ùˆ بزووتنەوە Ùˆ جووڵانەوەکانی تری کرد و، گوتی: "هەرێمی کوردستان شوێنێکی تەواو ئارامە و، Ù„Û• ساڵی ٢٠٠٣وە تەنانەت یەك قوربانییشمان Ù„Û•Ùˆ ناوچەیە نەبووە و، هیچ گرفتێکی ئەمنیمان بۆ نەهاتووەتە Ù¾ÛŽØ´." هەر Ù„Û• درێژەی گوتارەکەیدا Ùˆ دوای ئەوەی مایاڵ بەدرێژی باسی هێرشی عەرەبەکانی بۆ سەر هێزی هاوپەیمانان کرد، گوتی: "یەکێك Ù„Û• پرسەکانی عێراق، پرسی پێداگریی سیاسیی کوردەکانە له‌سه‌ر خۆڕێوه‌به‌ری Ùˆ جیابونه‌وه‌یان له‌ عێراق، Ú©Û• گوشارێکی زۆریان خراوەتە سەر بۆ ئەوەی خۆیان ÙˆÛ•Ùƒ بەشێك Ù„Û• عێراق Ù„Û• Ù‚Û•ÚµÛ•Ù… بدەن."

ناڕێکی Ùˆ ناهەماهەنگیی ئەم بابەتە، نیشاندەری سیاسەتی ئه‌مریکایە Ù„Û• ناوچەکەدا. هەتاوەکوو کوردستان ئارامتر Ùˆ سەقامگیرتر بێت، دەتوانێت نزیکتر Ùˆ باشتر Ù„Û•Ú¯Û•Úµ دەوڵەتانی ڕۆژاوادا کار بکات Ùˆ هاوکار بێت، Ú©Û•Ú†ÛŒ تاوەکوو زیاتر پێداگریی لەسەر سەربەخۆبوون Ùˆ جیابوونەوەی Ù„Û• عێراق بکات، ئەم خواستەی کوردەکان ÙˆÛ•Ùƒ Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ گرفت سەیر دەکرێت. بەڵام تاوەکوو شیعە Ùˆ سوننە عەرەبە توندڕەوەکان زیاتر دژایەتیی ئه‌مریکا بکەن، ئه‌مریکا زیاتر لەگەڵیاندا دەبێت و، هانیان دەدات بەشێك بن Ù„Û• چارەسەری Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ گرفتەکانی ناوچەکە. ئه‌مریکا تا ئێستایش Ù„Û•Ú¯Û•Úµ یەکگرتوویی Ùˆ یەكپارچەییی خاکی عێراقدایە و، سەرەڕای ئەوەی Ú©Û• دەیان ساڵە Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کوردەکان کار دەکات، Ú©Û•Ú†ÛŒ هێشتایش دوودڵە Ù„Û•ÙˆÛ•ÛŒ Ú©Û• بەتەواوەتی پشتیوانیی کوردەکان بکات.

Ù„Û• ساڵی ٢٠١٤ Ùˆ دوای ئەوەی داعش پەلاماری کورد Ùˆ ئێزیدییەکانی دا، پیتەر بینارت Ù„Û• ئەتڵانتیك گوتی كه‌ بەره‌نگاربوونەوە Ùˆ جەنگان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ داعش ئەوەیە، دەبێت پەیوەندی Ùˆ هاوپەیمانی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کوردەکان دروست بکەین. بینارت نووسیویەتی: "هێزی پێشمەرگە، هێزێکی سەربازیی بەجەرگ Ùˆ خاوەن متمانەن Ùˆ خاوەنی بەرنامەیەکی کاری سیاسیی خۆیانن، Ú©Û• Ù„Û• هەموو هێزەکانی دیكه‌ÛŒ ناوچەکە زیاتر لایەنگریی ئه‌مریکا Ùˆ ئازادیخوازین. بەڵام ئەگەر بێت Ùˆ ئه‌مریکا هاوکارییان بکات Ùˆ پشتیوانیان بێت، ئەوا پرسی سەربەخۆییی کوردەکان زیاتر بەرەو پێشتر دەبات و، کۆتایی بە یەکپارچەییی خاکی عێراق دەهێنێت."

بەڵام بۆچی ڕەخنەگران Ùˆ سیاسەتوانانی ئه‌مریکا زیاتر بە عێراقەوە نووساون Ùˆ لایەنگری عێراقن، Ù„Û• کاتێکدا زۆربەی حزبە سیاسییەکانی عێراق، ÙˆÛ•Ùƒ ئەو حزبەن Ú©Û• مه‌لا Ùˆ پیاوێکی ئایینیی ÙˆÛ•Ùƒ "موقتەدا سەدر" سەرکردایەتیی دەکات Ùˆ دژی بەرژەوەندییەکانی ئه‌مریکایە Ù„Û• عێراقدا؟  باشتر وایە ئه‌مریکا سیاسەت Ùˆ پەیوەندییەکانی پێچەوانە بکاتەوە و، Ù„Û• ڕووی سەربازییەوە یارمەتیی عێراق بدات بۆ بەره‌نگاربوونەوەی داعش و، Ù„Û• ڕووی سیاسییەوە پەیەوەندییەکانی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ هەولێردا توندوتۆڵ بکات. بەرژەوەندییەکانی کوردستان، Ú©Û• ڕووبەڕووبوونەوەی داردەستەکانی ئێرانە Ù„Û• عێراقدا، هەمان بەرژەوەندیی ئه‌مریکایە. وەزیری دەرەوەی ئه‌مریکا، ڕێکس تەڵەرسۆن، پێشتر Ù„Û• گرێبەستە نەوتییەکان Ùˆ بابەتی نەوت Ù„Û•Ú¯Û•Úµ هەرێمی کوردستاندا ده‌ستی هەبووە و، دەزانێت هەرێمی کوردستان بۆ ئه‌مریکا چەندە گرنگە. بەڵام هەموو هاوکاری Ùˆ پێکەوەکارکردن Ùˆ په‌یوه‌ندییه‌Ú©ÛŒ ئامریکا Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کوردەکان لەسەر بناغەی جه‌Ù†Ú¯ÛŒ ڕووبەڕووبوونەوەی داعش بنیات نراوە؛ Ú©Ù‡‌Ú†ÛŒ هێشتایش ئه‌مریکا Ù„Û• تێڕوانینی تورکیاوە Ù„Û• بابەتەکە دەڕوانێت Ùˆ به‌هه‌مان تێڕوانینه‌وه‌ Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کوردەکاندا کار دەکات.

پەیوەندییەکانی نێوان یەپەگە Ùˆ هێزە دیموکراتخوازەکانی سووریا، زیاتر پەیوەندیی لاواز Ùˆ ژێربەژێرن. تاوەکوو ساڵی پاریش ئه‌مریکا بە Ú†Û•Ú©ÛŒ سووك Ùˆ هێزی سەربازی، یارمەتیی هێزە دیموکراتخوازەکانی سووریای دەدا. Ù„Û• دانیشتنەکانیاندا بەرپرسانی ئه‌مریکی، بەئاگا بوون Ù„Û•ÙˆÛ•ÛŒ Ú©Û• ئەم Ú©Û†Ù…Û•Ùƒ Ùˆ هاریکاریکردنەیان بەرەو Ú† ئاقارێك دەڕوات. ساڵی پار ژەنراڵێکی ئه‌مریکی بە ناوی جۆزێف ڤۆتێڵ، Ú©Û• چەندین گەشتی بە مەبەستی چاودێریکردنی هاوکاریکردنەکەیان بۆ سووریا Ú•ÛŽÚ© خستبوو،  گوتی: "ئێمە Ù„Û• توانای ئەوان Ùˆ هاوکاریکردنی ئەوان دڵنیاین...Ù¾ÛŽÙ… وایە ئەم جۆرە کارکردنە زۆر باشە." 

دوو هەفتە دوای ئەوەی مایك پۆمپیۆ ÙˆÛ•Ùƒ بەرپرسی سی ئای ئەی دەستنیشان کرا، سەردانی تورکیای کرد. Ù„Û• ٢٨ی فیبرایەر سەرۆکی تورکیا، ڕەجەب تەییب ئه‌ردۆغان، Ù‡Û•Ú•Û•Ø´Û•ÛŒ  Ù‡ÛŽØ±Ø´ Ùˆ پەلاماری Ù„Û• هێزە دیموکراتخوازەکانی سووریای Ù„Û• مه‌نبج کرد. هەروەها، ئه‌ردۆغان یەپەگەی بە هێزێکی تیرۆریستی Ù„Û• Ù‚Û•ÚµÛ•Ù… دا و، جەختی لەسەر ئەوە کردەوە، Ú©Û•: "ئەوە نەگونجاوە تورکیا ئەوە قبووڵ بکات هێزێکی چەکداری تیرۆریستی لەسەر سنوورەکانیدا بوونی هەبێت." ئه‌مریکا دەبێت باڵانسێك Ù„Û• نێوان هاوپەیمانێتی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ تورکیا Ùˆ کارکردن Ù„Û•Ú¯Û•Úµ کوردەکاندا ڕابگرێت، بەڵام نابێت دواتر واز کوردەکان بێنێت Ùˆ خیانەتیان Ù„ÛŽ بکات. Ù„Û• جیاتی ئەمە، دەبێت ئه‌مریکا پەیوەندیی سیاسیی کراوەتر Ùˆ باشتر ڕەچاو بکات.

Ù„Û• سەردەمی دەسەڵاتی ئۆبامادا، ساڵانێکە ئه‌مریکا خەریکی چاککردن Ùˆ برەوپێدانی بەربەستێکە Ù„Û•Ú¯Û•Úµ Ú•Ú˜ÛŽÙ…Ú¯Û•Ù„ÛŽÚ©ÛŒ ÙˆÛ•Ùƒ ئێران، Ú©Û• بەئاشکرا دژایەتیی ئه‌مریکا دەکات Ùˆ Ú•Ù‚ÛŒ Ù„Û• ئه‌مریکایە. Ù„Û• پاکستاندا بەپێی ئەو ئامار Ùˆ نموونانەی Ú©Û• بەردەستە لەبارەی هاوپەیمانێتی Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئه‌مریکا، زیاتر Ù„Û• دوو لەسەر سێ (Ù£/Ù¢)ÛŒ خەڵك، ÙˆÛ•Ùƒ دوژمن Ù„Û• ئه‌مریکا دەڕوانن. (٨٥%)ÛŒ ئۆردنییەکان Ùˆ (٧٣%)ÛŒ تورکه‌کان ڕایان Ù„Û• ئه‌مریکا نییە، بەڵام Ù„Û• کاتێکدا هەر کەسێك گەشتی بۆ کوردستان کردبێت، Ù„Û•ÙˆÛ• تێ گەیشتووە Ùˆ هەستی بەوە کردووە کوردەکان زۆر Ù„Û•Ú¯Û•Úµ ئه‌مریکادان Ùˆ هەست بە ئارامی دەکەن.    

ئێستا کاتی ئەوە هاتووە ئه‌مریکا وەڵامدانەوەیەکی بۆ ئەم کاردانەوەی كورده‌كان هەبێت. Ù„Û•Ù… ڕووەیشەوە زیادکردنی ئاستی هاوکاریکردن Ùˆ پشتیوانیی سەربازی، دەستپێکێکی باشە. بەڵام دەبێت بە شێوەیەکی فەرمی، بەرپرسانی ئه‌مریکایش پشتیوانیی خۆیان بۆ سەربەخۆبوونی کوردەکان ڕابگەیەنن و، چیتر ÙˆÛ•Ùƒ Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ گرفت سەیری Ù†Û•Ú©Û•Ù†. هیچ ناسازگاری Ùˆ ناڕێکییەکی کورد لەبارەی سەربەخۆبوونیانەوە بوونی نییە. کوردەکان تەنیا داوای ئەوە دەکەن، Ú©Û• نەتەوەکانی تریش هەیانە؛ ئەوان داوای مافی بڕیاردانی چاره‌نووسی خۆیان دەکەن. ئەوان دەیانەوێت Ù„Û• دەوڵەتانی ÙˆÛ•Ùƒ سووریا Ùˆ عێراق Ùˆ ئێران جیا ببنەوە، Ú©Û• ساڵانێکە بە دڕندانەترین Ø´ÛŽÙˆÛ• کوردەکانیان سەرکوت کردووە. پشتیوانی Ùˆ هاوکاریکردنی کوردەکان Ù„Û• لایەن ئه‌مریکاوە، ئەوە دەردەخات Ú©Û• ئه‌مریکا Ù„Û•Ú¯Û•Úµ هاوپەیمانەکانیدایە.

 

سەرچاوە:

http://www.nationalreview.com

 

  

 

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون