PÊNÛS
 
هۆشیاریی کۆمه‌ڵایه‌تی، بۆ به‌هێزکردنی ده‌وڵه‌تی هاووڵاتی 
     2016-10-14
عه‌بدولخالق فه‌لاح

هۆشیاریی کۆمه‌ڵایه‌تی، بۆ به‌هێزکردنی ده‌ÙˆÚµÙ‡‌تی هاووڵاتی

نووسینی: عه‌بدولخالق فه‌لاح

وەرگێڕان Ùˆ کورتکردنەوەی: چرا عومه‌ر

 

"Ú¯Û•Ù„"ØŒ واتاى Ú©Û†Ù…Û•ÚµÛŽÚ© خەڵک دەگەیەنێت Ú©Û• لەسەر خاکن Ùˆ Ù„Û• شوێنێکى دیاریکراو Ùˆ لەیەک چوارچێودا Ù¾ÛŽÚ©Ù‡‌وه‌ دەژین، بەڵام ڕۆشنبیرى Ùˆ دابونەریت هەندێک جار جۆراوجۆر دەبێت. مەرجیش نییە Ù„Û• یەک بنه‌Ú†Ù‡‌ یان یەک ئایین بن، یاخود زمانى یەکگرتوو کۆیان بکاته‌وه‌ØŒ تەنیا ئەوەی Ú©Ù‡‌ مه‌رجی‌ هاوبه‌Ø´ بێ له‌ نێوانیاندا، یه‌Ú© Ú•Ù‡‌Ú¯Ù‡‌زنامه‌ÛŒ هاوبه‌شه‌ Ùˆ هەموویان Ù„Û• ڕەگەزنامەدا هاوشێوەن.

بوونی ڕووبه‌رێکی خاک بە ڕەگەزێکى گرنگ دادەنرێت بۆ بنیاتنانى ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ته‌Ú©Ù‡‌ØŒ Ú©Ù‡‌ Ú©Ù‡‌سێتییه‌Ú©ÛŒ مه‌عنه‌وییه‌ Ùˆ به‌مه‌ توانایان به‌ره‌Ùˆ پێشه‌وه‌ ده‌به‌Ù† بۆ به‌ره‌وپێشبردن Ùˆ سیستەمە تایبەتەکەیان Ùˆ لەژێر سیستەمێکدا دەژین Ú©Û• ژیانیان بۆ ئاسان بکات. هەروەها کاروبارى تاکه‌کان بە یاساى ڕوون Ú•ÛŽÚ© دەخرێت و، ئەو ڕێسایانەى Ú©Û• خزمه‌تکردنی بەرژەوەندیى Ú¯Û•Ù„ دەکات، هه‌روه‌ها بۆ بەدیهێنانى ئەمن Ùˆ ئاسایشى Ú©Û†Ù…Û•ÚµÚ¯Û• Ùˆ رێکخستنی مامه‌ÚµÙ‡‌یان Ù„Û•Ú¯Û•Úµ یەکتردا Ùˆ بەدیهێنانى یەکسانى له‌ نێوان تاکه‌کاندا. خاڵێکی دیکه‌ØŒ بەرگریکردن Ù„Û• نیشتمان Ù„Û• کاتى پێویست Ùˆ پاراستنی Ù„Û• دوژمن، ئەویش Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Û•Ù‰ بنیاتنانى هێزى سەربازى، Ú©Û• تواناى پارێزگاریکردن له‌ خاکه‌Ú©Ù‡‌یان هەیە؛ ئه‌مانه‌Ø´ Ù„Û• ئەرکە گرنگەکانى بنیاتنانى دەوڵەتى نوێیە.

بەڵام، ئەمڕۆ Ù„Û• برى گەڕان بە دواى چارەسەرێکى گونجاو، Ú©Û• قەرەبووى ناکارایی ده‌زگاکانی دەوڵەت بکاتەوە، بەداخەوە گەندەڵکاران، کوتلەکارى، هۆزگه‌ری Ùˆ ده‌سته‌Ú¯Ù‡‌رییان بەکار هێناوە. ئەوەیش بۆ ئەوە باس ناکرێ Ú©Û• Ù„Û• ڕێزى هۆزه‌کان Ú©Ù‡‌Ù… بکرێته‌وه‌ØŒ ئێمە شانازییان Ù¾ÛŽÙˆÛ• دەکەین ÙˆÛ•Ú© بەشێکى گرنگى Ú©Û†Ù…Û•ÚµÚ¯Û•ØŒ بەڵکوو بۆ ئەوە باسى دەکەین Ú©Û• واز Ù„Û• سەپاندنى بەرژەوەندیى تاکەکەسى بەسەر بەرژەوەندیى گشتیدا بهێنرێت.

پێویستە لەسەریان، هیچ شتێک لەمانە بۆ هەڵاتن Ù„Û• بەرپرسیارێتى، په‌سه‌ند نەکرێت، بەڵکوو دەبێت Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Û•Ù‰ یاساوە چارەسەرى گونجاویان بۆ دابنرێت، نه‌Ú© به‌Ùˆ شێوه‌یه‌ÛŒ Ú©Ù‡‌ ÙˆÛ•Ú©Ùˆ Ù„Û• عێراقدا ڕوو دەدات. ‌سه‌ره‌ڕای هه‌ر قه‌یرانێک Ú©Ù‡‌ هه‌بێ، ئەنجومەنى نوێنەران Ú©Û• بە حیساب به‌ ماڵى هەموو عێراقییەکان دادەنرێت، به‌ڵام Ú•Ù‡‌چاوی یاساکانی ناکرێت. ئەو کۆنگرە عەشایه‌رییانەى Ú©Û• بۆ پاڵپشتیکردنى کەسێکى دیاریکراوی تاوانبار بە گەندەڵى دەبەسترێت، Ù„Û• برى چاوەڕێکردنى تەواوبوونى لێکۆڵینەوە Ù„Û•Ùˆ دادگایەى Ú©Û• کەیسەکەى خراوەتە Ù¾ÛŽØ´ØŒ بە هەموو شێوەیەک Ù„Û• بەهاکانى دادپەروەرى Ùˆ یەکسانییه‌وه‌ دوورە و، ڕەفتارێکى دوورە Ù„Û• شارستانییەتە. زۆر جاریش نوخبە سیاسییەکان، Ú¯Û•Ù„ØŒ وه‌Ùƒ ئامرازێکى گونجاوتر بۆ گەییشتن بە دەسەڵات Ùˆ موڵک Ùˆ پارە، بەکاری دێنن؛ ئەمەیش Ù„Û• Ú•ÛŽÚ¯Û•Ù‰ خۆبەستنەوەیان بەو سیسته‌مه‌ هۆزگه‌رییه‌وه‌‌ .

Ú©Û†Ù…Û•ÚµÚ¯Û•Ù‰ عێراقى Ù„Û• زۆربەى ڕەفتارەکانیدا، بۆ چاره‌سه‌ری کێشه‌کان پشت بە بەهاى هۆزگه‌ری دەبەستێت، ئەمەیش واى کرد دەسەڵاتى کۆڵۆنیاڵی بریتانى، Ù„Û• سەرەتاکانى سەدەى ڕابردوودا، Ù„Û• ساڵى 1916ØŒ یاساى "داواى هۆزه‌کان / دعوی العشائر" دەربکات، ئەمەیش Ù¾ÛŽØ´ دامەزراندنى دەوڵەتى عێراقى نوێ، Ù„Û• ساڵى 1921. دەوڵەتى عێراق بە دوو یاسا حوکمى دەکرد، ئەوانیش یاساى گشتیی ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت Ùˆ یاسای داوا عەشایه‌رییه‌کان بوون Ùˆ ئه‌Ù… دوو یاسایه‌ جێبه‌جێ ده‌کران تاوەکوو بەیاننامەى Ù…Û•Ù„Û•Ú©Ù‰ دەرکرا. بەپێى یاسای گشتیی ده‌ÙˆÚµÙ‡‌ت، دادوەرى سیاسى Ùˆ دادوەرەکانى تر بۆیان هەبوو تاوانبار ڕەوانەى ئەنجومەنى عەشایه‌رى بکه‌Ù† Ú©Û• Ù¾ÛŽÚ© هاتبوو Ù„Û• چەند شێخێک بۆ تەماشاکردنى کەیسەکان. تاکوو شۆڕشى 14Ù‰ تەمموزى ساڵى 1958ØŒ یاساى داواى عەشایه‌رى هەڵوەشایەوە Ùˆ دەسەڵاتى عەشیرەتەکان دیاری کرا Ùˆ سنووری بۆ دانرا. بەڵام له‌ کاتی ئێستادا دەبینین گرنگیدانى دادوەرە عێراقییەکان بە هۆزه‌کان زۆر په‌ره‌ÛŒ سه‌ندووه ‌بۆ‌ چاره‌سه‌رکردنی کێشه‌کان، هەروەها ئەمەیش بنیاتنانى Ù¾ÛŽÚ¯Û•Ù‰ سیاسیى ئەوانی Ù„Û• دەسەڵات Ùˆ حزبە سیاسییەکاندا ئاسان کردووە. ئەم هەڵسوکەوتەی ئەوان بووه‌تە Ù‡Û†ÛŒ لاوازبوونی دامەزراوەکانى حکوومەت Ùˆ دەوڵەتى عێراق، Ú©Û• بۆ پاڵپشتیکردنیان Ù„Û• هەڵبژاردنەکان Ùˆ مامەڵە گەندەڵکارییەکانیاندا بەکاریان دێنن .

بێ گومان، ئەو کەیسانەی به‌ Ù‡Û†ÛŒ چارەسەرکردنى عەشایه‌رى Ùˆ دانى بەرتیله‌وه پشتگوێ خراون، بوونه‌ته‌ Ù‡Û†Ù‰ بڵاوبوونەوەى گەندەڵى Ùˆ تاوان. هەموو ئەوانەى باس کران، بوونە Ù‡Û†Ù‰ ئەوەى Ú©Û• ئێمە ئەمڕۆ باجەکەى دەدەین؛ Ù„Û• پێشێلکردنى مافەکانى مرۆڤ، Ù„Û• دەرەنجامى شکاندنى سیستەمى شارستانى Ùˆ گەڕانەوەى شارستانییەت بۆ دواوە، Ù„Û• تەواوى Ú©Û†Ù…Û•ÚµÚ¯Û•Ù‰ عێراقى .

بۆیە، پێویستە هەر تاکێک وەفاى بۆ دەوڵەت Ùˆ Ú©Û†Ù…Û•ÚµÚ¯Û•Ú©Û•Ù‰ هەبێت و، واز Ù„Û•Ùˆ دابونەریتانە بێنێت Ú©Û• دەبنه‌ Ù‡Û†Ù‰ زیانپێکەوتنى Ú©Û†Ù…Û•ÚµÚ¯Û•. Ù„Û• ئەمڕۆدا، ئەگەر Ú©ÛŽØ´Û•Ù‰ عەشایه‌رى بە سیاسەت Ùˆ هەڵوێستى دەوڵەته‌وه پەیوەست بێت‌ØŒ لەسەر هەموو سیاسییەکان Ùˆ نوێنەران Ùˆ بەرپرسانی دەوڵەت پێویستە، كه‌ ئینتیماى عەشایه‌ریان پشتگوێ بخەن و، پەرە بە بەرەوپێشبردنى ڕۆشنبیریى کۆمەڵایەتیی Ú¯Û•Ù„ بدەن Ú©Û• بۆ ڕووبەڕووبوونەوە Ùˆ هەستانەوە Ù„Û• دواى Ú©ÛŽØ´Û• Ùˆ قه‌یرانه‌کان زۆر گرنگە. هەروەها پابه‌ندی جێبەجێکردنى یاساکان بن، چونکە یاساکان بنەماى پارێزگاریکردنن Ù„Û• سەروەرى Ùˆ Ù¾ÛŽÚ¯Û•Ù‰ دەوڵەت و، چارەسەرى یەکەمینن بۆ ئەو کێشانەى Ù„Û• کۆمەڵگەدا ڕوو دەدەن.

 

سەرچاوە:

http://www.qanon302.net

 
 
« هۆشیاریی کۆمه‌ڵایه‌تی، بۆ به‌هێزکردنی ده‌وڵه‌تی هاووڵاتی

پێناسە | پەیوەندی | ئەرشیف

هەموو مافەکان بۆ penus.krd پارێزراون