چاپکردن

ماده‌هۆشبه‌ره‌كان هه‌موو شته‌ جوانه‌كانی‌ لێ سه‌ندم

ێواره‌یه‌ك له‌به‌ر ده‌ركی‌ سه‌رای‌ شاری‌ سلێمانی‌ ته‌ماشای‌ ئه‌و كتێبانه‌م ده‌كرد كه‌ له‌سه‌ر شۆسته‌كه‌ دانرابوون بۆ فرۆشتن، به‌ڵام له‌و نزیكه‌ گه‌نجێك سه‌رنجی‌ ڕاكێشام كه‌ به‌ده‌سته‌ له‌رزۆكه‌كانی‌ خۆی‌ ده‌خوراند ‌و سه‌ری‌ شۆڕكردبووه‌وه‌ ناو باوه‌شی‌، هه‌ستم كرد ئه‌و گه‌نجه‌ كێشه‌یه‌كی‌ هه‌یه‌، تامه‌زرۆبووم بزانم كێشه‌كانی‌ ئه‌و گه‌نجه‌ چییه‌ تا چیرۆكێكی‌ تری‌ نه‌هامه‌تییه‌كانی‌ ژیان بنووسمه‌وه‌.
ده‌ستی له‌رزۆك


ئه‌و هه‌ستی‌ نه‌ده‌كرد من چاودێری‌ ده‌كه‌م، پاش كه‌مێك چووه‌ لای‌ ئه‌و دووگه‌نجه‌ی‌ له‌سه‌ر یه‌كێك له‌ كورسییه‌كانی‌ حه‌وانه‌وه‌ دانیشتبوون، هه‌ستم كرد داوی‌ شتێكیان لێده‌كات، یه‌كێك له‌ گه‌نجه‌كان جگه‌ره‌یه‌كی‌ دایه‌ ‌و ئه‌ویش گه‌ڕایه‌وه‌ شوێنه‌كه‌ی‌ خۆی‌، به‌ڵام به‌هۆی‌ له‌رزۆكی‌ ده‌سته‌كانی‌ زۆر به‌ ئاسته‌م جگه‌ره‌كه‌ی‌ داگیرسان ‌و وه‌ك كه‌سێكی‌ زۆر تینوو بۆ ئاو چۆن كه‌مێك ئاوی‌ ده‌درێتێ‌ ئاوا به‌تامه‌زرۆییه‌وه‌ جگه‌ره‌كه‌ی‌ ده‌كێشا‌و دوكه‌ڵی‌ جگه‌ره‌كه‌ی‌ هه‌ڵده‌مژی‌، هه‌ستێكم لادروستبوو كه‌ ئه‌و گه‌نجه‌ بدوێنم، له‌به‌رئه‌وه‌ بڕیارمدا بچمه‌لای‌ و خۆمی‌ پێبناسێنم، له‌نزیك شۆسته‌كه‌ پاكه‌تێك جگه‌ره‌م كڕی‌ و چوومه‌ ته‌نیشتی‌ دانیشتم ‌و پاش كه‌مێك پاكه‌ته‌كه‌م ده‌رهێنا ‌و جگه‌ره‌یه‌كم ده‌رهێنا ‌و پێمووت: "ببوره‌ ئاگرت پێیه‌"، زۆر بێهۆشانه‌ به‌هێواشی‌ سه‌یرێكی‌ كردم ‌و چه‌رخه‌كه‌ی‌ ده‌ستی‌ دامێ‌ ‌و منیش جگه‌ره‌كه‌م داگیرساند ‌و له‌گه‌ڵ‌ پێدانه‌وه‌ی‌ چه‌رخه‌كه‌دا پاكه‌تی‌ جگه‌ره‌كه‌م دایه‌ ده‌ستی‌ و وتم: "جگه‌ره‌یه‌ك ناكێشی‌؟" به‌بێ‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌ پاكه‌ته‌كه‌ی‌ له‌ده‌ست وه‌رگرتم ‌و جگه‌ره‌یه‌كی‌ داگیرسان، پاش كه‌مێك پێمووت: "من ڕۆژنامه‌نووسم ده‌كرێت كۆمه‌ڵێك پرسیارت لێبكه‌م؟"، سه‌ره‌تا زۆر ترسا، به‌ڵام پاش قسه‌كردنێكی‌ زۆر قایلبوو به‌و مه‌رجه‌ی‌ (25) هه‌زار دیناری‌ بده‌مێ‌، سه‌ره‌تا من ڕازی‌ نه‌بووم، دواتر داوای‌ (10) هه‌زار دیناری‌ كرد ‌و منیش قایلبووم، به‌و مه‌رجه‌ی‌ هه‌موو چیرۆكی‌ ژیانی‌ خۆیم بۆ بگێرێته‌وه‌.

له‌جگه‌ره‌وه‌ ده‌ستی پێكرد
كاوه‌ ته‌مه‌نی‌ 25 ساڵه‌، به‌ڵام كاتێك ده‌یبینی‌ وه‌ك كه‌سێكی‌ زۆر به‌ته‌مه‌نتر دیاره‌، وه‌ك خۆی‌ ده‌ڵێت: "له‌خێزانێكی‌ (7) سه‌ر خێزانیدا گه‌وره‌ بووه‌، كه‌ جگه‌ له‌ باوك ‌و دایكی‌ دووبرا ‌و دوو خوشكی‌ تری‌ هه‌یه‌، ئاستی‌ بژێوییان مامناوه‌ندی‌ بووه‌، تاكو پۆلی‌ سێی‌ ناوه‌ندی‌ خوێندووه‌". كاتێك پرسیاری‌ ئه‌وه‌م لێكرد بۆ خوێندنت ته‌واو نه‌كردووه‌، وتی‌: "تاكو چوومه‌ قۆناغی‌  ناوه‌ندی‌ زۆر زیره‌ك بووم، له‌ پۆلی‌ یه‌كی‌ ناوه‌ندی‌ به‌ده‌ر له‌ خوێندنه‌كه‌ له‌ یارییه‌كانی‌ قوتابخانه‌كه‌مدا به‌شداریم ده‌كرد، چه‌ندین هاوڕێی‌ نوێم له‌ قۆناغی‌ ناوه‌ندی‌ ناسی‌، كاتێك چوومه‌ قۆناغی‌ سێ كه‌ دواقۆناغی‌ ناوه‌ندی‌ بوو، چه‌ند هاوڕێیه‌ك بووین زۆركات دوای‌ ده‌وام ده‌چووین بۆ باخی‌ گشتی‌ ‌و به‌دزییه‌وه‌ جگه‌ره‌مان ده‌كێشا، ڕۆژانه‌ ئه‌و كاره‌مان دووباره‌ ده‌كرده‌وه‌، یه‌ك له‌ هاوڕێكانم باسی‌ نێرگه‌له‌ی‌ بۆ ده‌كردین كه‌ چه‌ند خۆشه‌، تاكو ڕۆژێكیان چووینه‌ یه‌كێك له‌وشوێنانه‌ی‌ نێرگه‌له‌ی‌ تێدابوو، ئه‌و ڕۆژه‌ بۆ من وه‌ك سه‌ره‌تای‌ نه‌هامه‌تییه‌كانی‌ ژیانم بوو، كاتێك چوومه‌وه‌ ماڵه‌وه‌ باوكم بانگیكردم تابزانێت بۆ دره‌نگ گه‌ڕاومه‌ته‌وه‌ بۆ ماڵه‌وه‌، كه‌ چوومه‌ نزیكی‌ بۆنیكردم ‌و وتی‌ جگه‌ره‌ ده‌كێشی‌؟ به‌چه‌ندین درۆ ئه‌و ڕۆژه‌م تێپه‌ڕاند، به‌ڵام ئاشنابوونم به‌ جگه‌ره‌ ‌و نێرگه‌له‌كێشان له‌ سه‌عیكردن ‌و قوتابخانه‌شی‌ كردم ‌و زۆرجار له‌ قوتابخانه‌ خۆمان ده‌دزییه‌وه‌ تاكو بڕۆین بۆ باخی‌ گشتی‌ یان بۆ نێرگه‌له‌كێشان. تاكو ڕۆژێك داوایان لێكردم باوكم ببه‌م بۆ قوتابخانه‌، منیش نه‌مده‌زانی‌ چیبكه‌م تا هه‌ر چۆنێك بوو به‌ برایه‌كی‌ له‌خۆم گه‌وره‌ترم وت ‌و هه‌ر چۆن بوو قایلبوو، چونكه‌ من ته‌نها وتم: "داوایانكردووه‌ برایه‌كم یان كه‌سێكی‌ خێزانه‌كه‌م بێت بۆ قوتابخانه‌"، كاتێك براكه‌م هات بۆ قوتابخانه‌كه‌مان، به‌ڕێوه‌به‌ری‌ قوتابخانه‌كه‌ پێی وت: "كاوه‌ زیاتر له‌ (40) ڕۆژ غیابی‌ هه‌یه‌ ‌و چه‌ندین ڕۆژیش له‌وانه‌كانی‌ ئه‌خیردا له‌گه‌ڵ‌ چه‌ند قوتابییه‌كی‌ تردا ڕۆشتووه‌ته‌وه‌، ئاستی‌ تاقیكردنه‌وه‌كانیشی‌ زۆر خراپ بووه‌"، به‌ڕێوه‌به‌ری‌ قوتابخانه‌كه‌ به‌مه‌رج ڕێگه‌یدا به‌رده‌وامبم له‌ خوێندن كه‌ ده‌بێت باشببم ‌و ئیتر غیابم نه‌بێت، براكه‌م هه‌موو شته‌كانی‌ بۆ باوكم گێڕایه‌وه‌، دوای‌ لێدان و هه‌ڕه‌شه‌كردنێكی‌ زۆر ئه‌و شه‌وه‌شم تێپه‌ڕاند، ته‌نها چه‌ند ڕۆژێك باشبووم، دواتر وه‌ك پێشتر ده‌ستمان به‌خۆدزینه‌وه‌ كرد له‌ قوتابخانه‌، ئه‌و هه‌ڵسوكه‌وته‌م وایكرد من له‌ قوتابخانه‌ش بووم ‌و دوای‌ لێدان ‌و چه‌ندین ناخۆشی‌ له‌ ماڵه‌وه‌ش بووم ‌و چوومه‌ ماڵی‌ باپیرم.

ده‌رمانی ڕۆح!
كاوه‌ دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ ده‌چێته‌ ماڵی‌ باپیری‌ به‌هۆی‌ خزمێكیانه‌وه‌ ده‌چێته‌ ناوچه‌ی‌ پیشه‌سازی‌ ‌و ده‌بێته‌ شاگرد دوكانێكی‌ بۆیاخی‌ ئۆتۆمبێل، له‌گه‌ڵ‌ ئه‌وه‌ی‌ به‌هۆی‌ كاره‌كه‌یه‌وه‌ له‌ هاوڕێكانی‌ دورده‌كه‌وێته‌وه‌، به‌ڵام واز له‌ جگه‌ره‌كێشان ‌و نێرگه‌له‌ ناهێنێت، (كاوه‌ به‌ده‌نگێكی‌ كز ‌و به‌قورگی‌ پڕگریانه‌وه‌) وتی‌: "ڕۆژێكیان له‌یه‌كێك له‌وشوێنانه‌ی‌ نێرگه‌له‌م ده‌كێشا یه‌كێك له‌ براده‌ره‌كانی‌ قوتابخانه‌م هات ‌و لای‌ من دانیشت ‌و داوی‌ نێرگه‌له‌ی‌ كرد، كاتێك بۆیان هێنا، شتێكی‌ قاوه‌یی ده‌رهێنا كه‌ زۆر بچووك بوو"، وتی‌: "پێش نێرگه‌له‌ ئه‌مه‌ بخۆیت ئه‌وسا ده‌زانی‌ تامی‌ نێرگه‌له‌ چۆنه‌"، ئه‌و خواردی‌ كاتێك پرسیارم لێكرد ئه‌وه‌ چییه‌؟ وتی‌: "ئه‌وه‌ ده‌رمانی‌ ڕۆح ‌و مێشكه‌"، ئیتر ڕۆژانه‌ له‌گه‌ڵ‌ ئه‌و هاوڕێیه‌م یه‌كتریمان ده‌بینی‌، تاكو ڕۆژێكیان زۆر بێتاقه‌ت بووم، هاوڕێكه‌م وتی‌: "ئه‌گه‌ر ئه‌ته‌وێت مێشكت ئیسراحه‌ت بكات پارچه‌یه‌كی‌ بچووك له‌م نه‌سته‌له‌یه‌ بخۆ عه‌یبت نامێنێ‌"، منیش خواردم، ئه‌و ڕۆژه‌ هه‌ستمكرد له‌دنیایه‌كی‌ تردام ‌و مێشكم زۆر قورسبوو، ئیتر ڕۆژانه‌ له‌گه‌ڵ‌ نێرگه‌له‌ ده‌مخوارد تاكارگه‌یشته‌ ئه‌وه‌ی‌ ده‌چووینه‌ شوێنه‌ چۆڵه‌كان ‌و به‌ ده‌رزی‌ ده‌مان سووتاند ‌و دوكه‌ڵه‌كه‌یمان ده‌كێشا، ئیتر زانیم ئه‌وه‌ تلیاك بووه‌، به‌ڵام كار له‌كارترازا ‌و نه‌مده‌توانی‌ ڕۆژێك به‌كاری‌ نه‌هێنم تا وای‌ لێهات بۆم په‌یدا نه‌ده‌كرا.

له‌ماڵه‌وه‌ بۆ سه‌رشه‌قامه‌كان
وه‌ك كاوه‌ خۆی‌ ده‌ڵێت، به‌جۆرێك ئاڵوده‌ی‌ تلیاك ‌و ماده‌هۆشبه‌ره‌كان ببووم، كه‌ چه‌ند جارێك له‌ ماڵی‌ باپیری‌ دزیكردبوو تابتوانێت كه‌مێك له‌و ماده‌هۆشبه‌رانه‌ی‌ ده‌ستكه‌وێت، ماڵی‌ باپیریشی‌ ئاگاداری‌ باوكیان كردبوو، باوكیشی‌ چه‌ندینجار له‌ماڵه‌وه‌ ده‌یبه‌سته‌وه‌ و چه‌ندین جۆر ڕێگه‌ی‌ بۆ چاره‌سه‌ركردنی‌ له‌وكێشه‌یه‌ گرته‌به‌ر، به‌ڵام ڕۆژێك كاوه‌ له‌ماڵه‌وه‌ هه‌ڵدێت ‌و شه‌قام ‌و شۆسته‌كان ‌و په‌نادیواره‌كان ده‌بێت ماڵی‌ ‌و له‌ڕێگه‌ی‌ سواڵكردنه‌وه‌ له‌ خه‌ڵكی‌ كه‌مێك پاره‌ی‌ ده‌ست ده‌كه‌وێت ‌و حه‌ب یان ماده‌ی تری پێ ده‌كڕێت كه‌ كه‌مێك له‌و ئازاری‌ جه‌سته‌یه‌ی‌ ڕزگاری‌ بكات، كه‌ وه‌ك خۆی‌ ده‌ڵێت گه‌ر ڕۆژانه‌ چه‌ند ده‌نكه‌ حه‌بێك یان شروب و شتی‌ تر نه‌خوات هه‌موو ده‌ماره‌كانی‌ جه‌سته‌ی‌ ئازاریان ده‌بێت، هه‌ر چه‌نده‌ كاوه‌ به‌و حه‌ب و شتانه‌ش ئاسووده‌ نابێت، چونكه‌ ده‌ڵێت: "من زۆر له‌تلیاكیش خراپترم كێشاوه‌".

هه‌ڵه‌یه‌كی كوشنده‌
كاوه‌ قوربانییه‌كی‌ تری‌ ماده‌هۆشبه‌ره‌كانه‌، ئاخۆ چه‌ندی‌ وه‌ك كاوه‌ به‌هۆی‌ هه‌ڵه‌یه‌كی‌ بچووكه‌وه‌ دوچاری‌ ئه‌و ڕۆژه‌ ڕه‌شه‌ بووبن، كه‌ كاوه‌ زۆر شتی‌ گرنگی‌ له‌ده‌ستداوه‌ له‌پێناو حه‌بێك یان پارچه‌ تلیاكێكدا كه‌ ناكرێت باس بكرێت، به‌ڵام وه‌ك كاوه‌ ده‌ڵێت، بۆ ده‌ستكه‌وتنی‌ حه‌بێك كه‌ كه‌مێك ئازاری‌ جه‌سته‌ی‌ كه‌مبكاته‌وه‌، ئاماده‌یه‌ هه‌مووشتێك بكات.



fr.. xendan


باشترین خزمەتگوزاری لە بواری تەندروستی دا